Προσπάθειες για την επιτάχυνση της επανεγκατάστασης των προσφύγων από την Ελλάδα σε χώρες εντός και εκτός Ε.Ε. και συμβολή στην εξεύρεση πόρων για τη δημιουργία αξιοπρεπών δομών φιλοξενίας προσφύγων και μεταναστών στην Ελλάδα και την ΠΓΔΜ ζητά από το Συμβούλιο της Ευρώπης έκθεση του ειδικού εκπροσώπου του για τη μετανάστευση και τους πρόσφυγες, που δόθηκε χθες στη δημοσιότητα.
Ο ειδικός εκπρόσωπος του ευρωπαϊκού θεσμού, Τόμας Μπότσεκ, βρέθηκε στην Ελλάδα και τη γειτονική χώρα μεταξύ 7 και 11 Μαρτίου επισκεπτόμενος hotspots, κέντρα φιλοξενίας και καταυλισμούς προσφύγων και έχοντας συναντήσεις με αρμόδιους φορείς.
Ο κ. Μπότσεκ βρέθηκε στη Χίο και στα hotspots της Βόρειας Ελλάδας και της Αττικής, την Ειδομένη και τους καταυλισμούς προσφύγων της Γευγελής και του Ταμπανόβτσε. Οπως αναφέρει στον πρόλογο, σκοπός του ήταν να κατανοήσει πώς το Συμβούλιο της Ευρώπης δύναται να βοηθήσει τα δύο κράτη στη διαχείριση των προσφυγικών ροών, με σεβασμό στις υποχρεώσεις τους που απορρέουν από τις νομικές πράξεις του Οργανισμού για τα Ανθρώπινα Δικαιώματα.
Ιδιαίτερη αναφορά γίνεται στο θέμα των παιδιών των προσφύγων και στα ασυνόδευτα ανήλικα στην Ελλάδα. Η έκθεση ζητά να βρεθούν εναλλακτικές στην κράτηση των ανηλίκων όσο εξετάζονται οι αιτήσεις τους για άσυλο ή προτού οδηγηθούν σε κάποια δομή φιλοξενίας.
Επίσης, θεωρείται ιδιαίτερα σημαντική η μέριμνα για την εκπαίδευση των παιδιών στους προσφυγικούς καταυλισμούς, αλλά και η ενδυνάμωση του ελληνικού συστήματος προστασίας ανηλίκων, ώστε να αποφευχθούν φαινόμενα εκμετάλλευσης των ανήλικων προσφύγων και μεταναστών.
Μάλιστα, εκτιμάται ότι η κατάσταση για τους ανηλίκους μπορεί να χειροτερέψει λόγω της συμφωνίας Ε.Ε.-Τουρκίας καθώς θα χρειαστεί να περάσουν μεγαλύτερες περιόδους κράτησης έως ότου εξεταστούν οι αιτήσεις ασύλου που έχουν υποβάλει.
Η έλλειψη εναλλακτικών σε αυτή την πρακτική δείχνει, σύμφωνα με την έκθεση, πως είναι ένα από τα δομικά προβλήματα του ελληνικού συστήματος διαχείρισης.
Ακόμη, ο κ. Μπότσεκ επικροτεί την αλληλεγγύη που έδειξε στους πρόσφυγες η πλειονότητα των κατοίκων των ελληνικών περιοχών που δέχθηκαν μεγάλες ροές, ενώ επισημαίνει την ανάγκη πολιτικών ενσωμάτωσης που θα δίνουν έμφαση στην αντιμετώπιση της μισαλλοδοξίας και των φαινομένων ρατσισμού.
Αλλες επισημάνσεις προς τη χώρα μας έχουν να κάνουν με:
α) την παροχή βοήθειας και τεχνογνωσίας για την επιτάχυνση και την αποτελεσματικότερη εξέταση των αιτήσεων ασύλου, μαζί με την εξεύρεση εναλλακτικών λύσεων διαμονής όσο αυτές εξετάζονται,
β) την εκπόνηση πολιτικών ένταξης, και
γ) την αναθεώρηση της σχετικής νομοθεσίας με γνώμονα την προστασία των ανθρωπίνων δικαιωμάτων.
Οσον αφορά τις επαναπροωθήσεις και τις κατηγορίες για κακομεταχείριση όσων πέρασαν τα σύνορα μετά το κλείσιμο από τους συνοροφύλακες της ΠΓΔΜ, εκφράζει την ανησυχία του και συστήνει στο Συμβούλιο να συμβάλει στην εκπαίδευση του συγκεκριμένου προσωπικού πάνω στα ανθρώπινα δικαιώματα.
