Το αντεστραμμένο δρομολόγιο της αλληλεγγύης

Στα τέλη του περασμένου καλοκαιριού, η δημοτική αρχή Λέσβου και συλλογικότητες αλληλεγγύης στους πρόσφυγες, είχαν διατυπώσει την πρόταση να μεταφέρονται οργανωμένα και νόμιμα με ναυλωμένα πλοία οι πρόσφυγες και οι μετανάστες από τα παράλια της Τουρκίας στην Ελλάδα, για να μη βάζουν σε κίνδυνο τη ζωή τους, διασχίζοντας το Αιγαίο με τα φουσκωτά, και για να μην αναγκάζονται να πληρώνουν αδρά τα δίκτυα των διακινητών.

Την ιδέα την είχε βρει πολύ καλή και ο εκπρόσωπος της Υπατης Αρμοστείας του ΟΗΕ για τα ανθρώπινα δικαιώματα Γιαν Γιαράμπ, που είχε επισκεφτεί τη χώρα μας και είχε δώσει συνέντευξη στην «Εφ.Συν.», προειδοποιώντας για το αδιέξοδο στο οποίο οδηγεί η ξενοφοβική πολιτική της Ευρώπης-φρούριο.

Η πρώτη μέρα

Σήμερα, πρώτη μέρα εφαρμογής της συμφωνίας Ε.Ε. και Τουρκίας, μιας συμφωνίας που επισφραγίζει το δόγμα της Ευρώπης-φρούριο και μαζί την πλήρη κυριαρχία των ξενοφοβικών πολιτικών στην Ευρώπη, η ιδέα των αλληλέγγυων υλοποιείται στο Αιγαίο πλήρως αντεστραμμένη.

Εκατοντάδες πρόσφυγες και μετανάστες που δεν έχουν εκφράσει την επιθυμία να κάνουν αίτημα ασύλου στην Ελλάδα και κρατούνται το τελευταίο διάστημα στα hotspots της Λέσβου και της Χίου, εκεί που η Ευρώπη και η κυβέρνηση διαβεβαίωναν ότι θα παραμένουν το πολύ 72 ώρες, κάνουν από σήμερα την αντίστροφη διαδρομή, από την Ελλάδα στην Τουρκία, πάνω σε ναυλωμένα τουρκικά πλοία και με τη συνοδεία ισάριθμων αστυνομικών.

Επισήμως, η Ε.Ε. και η κυβέρνηση ισχυρίζονται πως η συμφωνία στοχεύει στην προστασία της ζωής των προσφύγων και μεταναστών από τους κινδύνους του Αιγαίου και την καταπολέμηση των δικτύων των διακινητών. Ομως ο ισχυρισμός δεν πείθει ούτε τους ίδιους. Δεν κρύβουν άλλωστε πως στόχος είναι ο πάση θυσία περιορισμός της προσφυγικής και μεταναστευτικής ροής.

Σύμφωνα με όσα έχουν γίνει ανεπισήμως γνωστά, σε αυτή τη φάση θα επιστρέφονται αυτοί που δεν έχουν εκδηλώσει την επιθυμία να υποβάλουν άσυλο, που αποτελούν πια μια μικρή ομάδα στη Λέσβο. Από τους 2.987 κρατούμενους στη Μόρια της Λέσβου, οι 2.718 έχουν εκδηλώσει επιθυμία να κάνουν αίτημα για άσυλο.

Τόσο αυτοί όσο και οι υπόλοιποι αποτελούνται από διαφορετικές ομάδες εθνικής προέλευσης, γεγονός που σημαίνει πως έγινε κανονικά η ενημέρωση για τα δικαιώματά τους. Σ’ αυτούς που δεν έχουν εκδηλώσει αίτημα για άσυλο υπερισχύουν οι μόνοι άντρες, οι περισσότεροι Πακιστανοί, υπάρχουν όμως και Σύροι, Αφγανοί, Ιρακινοί και άλλες εθνικότητες.

Σύμφωνα με εκτιμήσεις, προτίμησαν να επιστραφούν στην Τουρκία παρά να ζητήσουν άσυλο στην Ελλάδα, είτε με σκοπό να προσπαθήσουν να έρθουν στην Ευρώπη από διαφορετική διαδρομή είτε γιατί έχουν συγγενείς στην Τουρκία είτε για τους δικούς τους λόγους ο καθένας.

Οι αρχές προειδοποιούν ότι ο κατάλογος αυτών που επιστρέφονται σήμερα είναι ανοιχτός σε αλλαγές μέχρι την τελευταία στιγμή, καθώς θα αφαιρείται από τη λίστα όποιος τυχόν εκδηλώσει την επιθυμία να ζητήσει άσυλο. Οι ανεπίσημες πληροφορίες αναφέρουν πάντως ότι σήμερα θα ταξιδέψουν 250 κρατούμενοι μαζί με 250 αστυνομικούς, ενώ τις πρώτες ημέρες θα επιστρέφονται Πακιστανοί, Μπανγκλαντεσιανοί και υπήκοοι των χωρών του Μαγκρέμπ και όχι Σύροι, Ιρακινοί και Αφγανοί. Σύμφωνα με σχέδιο που δημοσιοποίησε το ΑΠΕ, μέχρι την Τετάρτη έχει σχεδιαστεί η επιστροφή 750 κρατούμενων, με δύο πλοία τουρκικών εταιρειών που βρίσκονται υπό τη διοίκηση της Frontex.

Στο μεταξύ, συνεχίζονται οι επιστροφές από τη Λέσβο στην Τουρκία, μέσω πλοίου μέχρι την Καβάλα και από κει οδικώς μέσω του Εβρου για τους 480 κρατούμενους του νησιού που είχαν φτάσει πριν από τις 20 Μαρτίου, όταν άρχισε να ισχύει η συμφωνία. Το Σάββατο μεταφέρθηκαν στην Καβάλα 100 κρατούμενοι, ενώ έχουν προγραμματιστεί δρομολόγια για την Τετάρτη και το Σάββατο.

Αιτήματα ασύλου

Ηδη τα ξενοδοχεία της Λέσβου είναι πλήρη από τους αστυνομικούς της Frontex, τα συνεργεία των ξένων τηλεοπτικών δικτύων που έχουν κατακλύσει το νησί και τους παρατηρητές των οργανώσεων ανθρωπίνων δικαιωμάτων. Σήμερα το πρωί στις 8, συλλογικότητες εθελοντών και αλληλέγγυων καλούν σε συγκέντρωση διαμαρτυρίας έξω από το λιμάνι, με αίτημα να σταματήσουν οι απελάσεις.

Στη Χίο, συνεργεία της Υπατης Αρμοστείας κατέγραφαν χτες την πρόθεση των προσφύγων και μεταναστών να κάνουν αίτημα ασύλου, ωστόσο μέχρι το απόγευμα ο αριθμός τους δεν ξεπερνούσε τα 250 άτομα από τα περίπου 1.200 που βρίσκονται στη ΒΙΑΛ, και τα περίπου 100 από τους 800 που βρίσκονται στον νέο καταυλισμό στο λιμάνι.

Ωστόσο, καθώς έχει ηρεμήσει το κλίμα στη ΒΙΑΛ, μετά τα γεγονότα του Σαββατοκύριακου και τις εντάσεις των προηγούμενων εβδομάδων, ο αριθμός όσων εκδηλώσουν επιθυμία για άσυλο ενδέχεται να αυξηθεί σε σύντομο διάστημα.

Πληροφορίες αναφέρουν ότι σήμερα προβλέπεται η επιστροφή 200 κρατουμένων, κυρίως Πακιστανών και Αφγανών, όχι όμως Σύρων και η μεταφορά των ισάριθμων αστυνομικών συνοδών τους με τουρκικό καταμαράν της γραμμής, που έχει ναυλωθεί από τη Frontex.

Φιλοξενία σε άδειο οικόπεδο

Προορισμός όσων επιστρέφονται είναι το τουρκικό λιμάνι Δεκελί, απέναντι από τη Λέσβο. Σύμφωνα με το ΑΠΕ, οι τουρκικές Aρχές έχουν δηλώσει ότι ετοιμάζουν κέντρο υποδοχής στην περιοχή, ωστόσο εικόνες από το ρεπορτάζ του τουρκικού τηλεοπτικού δικτύου NTV την Παρασκευή έδειχναν μόνο ένα άδειο οικόπεδο. Μέχρι να ετοιμαστεί το κέντρο, οι πρόσφυγες και οι μετανάστες θα μπορούν πιθανότατα να φιλοξενηθούν σε αθλητικές εγκαταστάσεις της πόλης.

Aλλο κέντρο υποδοχής ετοιμάζεται στο παραθαλάσσιο θέρετρο Τσεσμέ, απέναντι από τη Χίο. Σύμφωνα με τις τουρκικές αρχές, οι μετανάστες θα ολοκληρώνουν τη διαδικασία καταγραφής και ταυτοποίησης και θα μεταφέρονται στους καταυλισμούς της ενδοχώρας, ωστόσο, οι κάτοικοι της περιοχής αντιδρούν στην παρουσία προσφύγων, εκφράζοντας φόβους για πιθανό πλήγμα στον τουρισμό.

Πληροφορίες αναφέρουν πως η Ερυθρά Ημισέληνος ετοιμάζει νέο προσφυγικό καταυλισμό δυναμικής 5.000 ατόμων στη δυτική Τουρκία, με σκοπό να ανταποκριθεί στις ανάγκες που δημιουργεί η συμφωνία με την Ε.Ε. Την ίδια στιγμή, με σκοπό να περιοριστεί ο αριθμός όσων φεύγουν από τα τουρκικά παράλια, συγκροτήθηκε ειδική αστυνομική υπηρεσία με εντολή να τερματίσει τη ροή μέσω του Αιγαίου μέχρι τον Ιούνιο.

Σύμφωνα με το ΑΠΕ, οι μονάδες της υπηρεσίας και μονάδες ορεινών καταδρομών του στρατού έχουν κλείσει τις διόδους προς το Μπόντρουμ, από όπου γίνεται η αναχώρηση για την Κω, και προς το Ακτσάι, όπου γίνεται η αναχώρηση για τη βόρεια Λέσβο.

Μεταφορά με επεισόδια στη Χίο

Ένταση επικράτησε χθες βράδυ στη Χίο, κατά τη διάρκεια αστυνομικής επιχείρησης, η οποία είχε στόχο τη μετακίνηση 78 μεταναστών από το Κέντρο Κράτησης της ΒΙΑΛ στα Ταμπάκικα, προκειμένου να επαναπροωθηθούν σήμερα στην Τουρκία. Ο στόχος της επιχείρησης έγινε γνωστός στους κατοίκους, οι οποίοι επιχείρησαν να κλείσουν την είσοδο στα Ταμπάκικα, φοβούμενοι ότι η περιοχή τους θα μετατραπεί σε κέντρο μεταγωγών.

Επίσης, υποστήριζαν ότι οι 78 μετανάστες -οι οποίοι φορούσαν χειροπέδες- είναι τα άτομα εκείνα που δημιούργησαν τα γνωστά επεισόδια στη ΒΙΑΛ πριν από λίγες ημέρες. Τελικά, η αστυνομική επιχείρηση ολοκληρώθηκε και οι 78 έφτασαν στα Ταμπάκικα, αφού οι κάτοικοι δέχτηκαν επίθεση από τα ΜΑΤ, κατά τη διάρκεια της οποίας μία γυναίκα τραυματίστηκε και μεταφέρθηκε σε νοσοκομείο.