Ασαφείς υποσχέσεις και θολές υπουργικές δεσμεύσεις για αποζημιώσεις ήταν το «κέρδος» των κτηνοτρόφων της Λέσβου από τη συνάντηση των εκπροσώπων φορέων του νησιού με την ηγεσία του υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων το πρωί της Δευτέρας.
Ο υπουργός Κώστας Τσιάρας, έπειτα από σύσκεψη δυόμισι ωρών, δεσμεύτηκε μεν για αποζημιώσεις της οικονομικής βλάβης που προκύπτει για παραγωγούς και μεταποιητές κτηνοτροφικών προϊόντων και κυρίως του γάλακτος, από τις 15 Μαρτίου και μετά, χωρίς όμως να καθοριστούν ούτε το ύψος των ποσών ούτε οι μηχανισμοί εκείνοι που θα επιτρέψουν την άμεση καταβολή των αποζημιώσεων στους δικαιούχους.
Σύμφωνα με όσα έχουν γίνει γνωστά το προηγούμενο διάστημα, ειδικά για το γάλα οι αποζημιώσεις που θα εγκριθούν θα φτάσουν στους κτηνοτρόφους μέσω των τυροκομείων, που καλούνται να συνεχίσουν την παραλαβή γάλακτος -άρα και τη μεταποίηση- χωρίς ωστόσο να μπορούν να εξαγάγουν τα προϊόντα αυτά είτε στο εσωτερικό της χώρας είτε στο εξωτερικό, παρά μόνο στην περιορισμένη αγορά της Λέσβου. Και αυτό γιατί η κυβέρνηση εμμένει στα μέτρα περιορισμού της διακίνησης ντόπιων κτηνοτροφικών προϊόντων όπως αυτά έχουν ανακοινωθεί και ισχύουν, ενώ και το νησί έχει κηρυχθεί σε κατάσταση έκτακτης ανάγκης από την προηγούμενη Παρασκευή.
Διαρκής επανεξέταση των δεδομένων
Χαρακτηριστική είναι και η διατύπωση του σχετικού δελτίου Τύπου με την παραδοχή ότι «η πορεία των μέτρων θα επανεξετάζεται διαρκώς με βάση τα επιδημιολογικά δεδομένα», με τον υπουργό να ξεκαθαρίζει ότι «είναι αναγκαία η ευλαβική εφαρμογή, από όλους, των μέτρων βιοασφάλειας που προβλέπει ο Ευρωπαϊκός Κανονισμός 2020/687, ώστε να διασφαλιστεί ότι ο ιός δεν θα εξέλθει από το νησί».
Ενδιαφέρον δε και το γεγονός ότι δεν γίνεται καμία αναφορά για αποζημιώσεις των κτηνοτρόφων που χάνουν την πασχαλινή αγορά κρέατος, με 70.000 κατσίκια και αρνιά που προορίζονταν για σφαγή να μένουν στα χέρια τους. Γεγονός που σημαίνει αυξημένο κόστος ζωοτροφών για όλο το επόμενο διάστημα, την ώρα που η πλειονότητα των κτηνοτρόφων παραμένουν χρεωμένοι στις εταιρείες ζωοτροφών από τη χειμερινή περίοδο που τα κοπάδια παραμένουν σταβλισμένα. Επιπλέον, στο δελτίο Τύπου του υπουργείου γίνεται αναφορά στο υπουργείο Οικονομικών από το φίλτρο του οποίου θα περάσουν τελικά όλες οι τελικές εισηγήσεις.
Ο Κώστας Τσιάρας, απαντώντας σε σχετικές αιτιάσεις συμμετεχόντων στη συνάντηση, τόνισε ότι «αν δεν περιοριστεί η νόσος, οι συνέπειες θα είναι πολύ πιο σοβαρές για το σύνολο της ελληνικής κτηνοτροφίας», επαναλαμβάνοντας την ανάγκη αυστηρής τήρησης των μέτρων βιοασφάλειας. Οπως σημείωσε, η εξειδίκευση των μέτρων στήριξης θα προχωρήσει σε συνεργασία με τα συναρμόδια υπουργεία αμέσως μετά τη σταθεροποίηση της κατάστασης. Ο υπουργός επανέλαβε πως «ό,τι χρειαστεί και ό,τι προκύψει από αυτή την κρίση θα τύχει στήριξης από την κυβέρνηση», μεταφέροντας την εντολή του πρωθυπουργού πως «οποιαδήποτε ζημιά προκύψει θα αποζημιωθεί». Τέλος, τόνισε ότι στόχος είναι να προστατευθούν η κτηνοτροφία και η τοπική οικονομία του νησιού, ενώ επανέλαβε ότι ισχύουν τα μέτρα για αποζημιώσεις για τα ζώα που θανατώνονται, λόγω εφαρμογής του Ευρωπαϊκού Κανονισμού 2020/687.
Συγκρατημένη αισιοδοξία
Συγκρατημένες οι αντιδράσεις στη Λέσβο. Οι πρώτες θετικές εντυπώσεις έδωσαν τη θέση τους στον προβληματισμό για την παράταση της καραντίνας. Καθ’ όλη τη διάρκεια της συνάντησης οι παραγωγοί στη Λέσβο παρέμειναν σε θέση μάχης, έχοντας θέσει υπό πολιορκία τη Γενική Γραμματεία Αιγαίου ως τον μοναδικό κυβερνητικό φορέα που εδρεύει στο νησί. Με την ανακοίνωση των αποτελεσμάτων της συνάντησης, έκδηλη ήταν η ικανοποίηση, που εκδηλώθηκε και με την παύση των κινητοποιήσεων χθες.
Το κλίμα αποτυπώνει και η σχετική δήλωση του περιφερειάρχη Κώστα Μουτζούρη, που κρίνει ικανοποιητικά τα μέτρα σε πρώτη φάση, περιμένοντας πλέον την εξειδίκευσή τους. «Τα μέτρα που ανακοινώθηκαν μας δίνουν τη δυνατότητα να συνεχίσουμε για να αντιμετωπίσουμε εξ ολοκλήρου το ζήτημα. Η κυβέρνηση έδειξε να αντιλαμβάνεται την κατάσταση και θέλω να πιστεύω πως άκουσε την αγωνία και την κραυγή απόγνωσης του αγροκτηνοτροφικού κόσμου», τόνισε μεταξύ άλλων, επισημαίνοντας την ανάγκη «για συνέχιση της μάχης στο πραγματικό πεδίο, που είναι τα υπουργεία και οι κυβερνητικοί παράγοντες».
Ειδικό επιστημονικό κλιμάκιο στη Λέσβο
Καθοριστικές αναμένεται να αποδειχθούν οι επόμενες ημέρες αφού στη Λέσβο θα φτάσει ειδικό επιστημονικό κλιμάκιο από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή που θα καθορίσει και τις μελλοντικές κινήσεις για τα μέτρα αντιμετώπισης του αφθώδους πυρετού στα κοπάδια. Η άφιξη του κλιμακίου προσδιορίζεται είτε την Πέμπτη είτε την Παρασκευή και μέχρι τότε αναμένεται να έχουν ολοκληρωθεί και τα αποτελέσματα των ελέγχων στα κοπάδια της ζώνης των τριών χλμ. από το πρώτο επιβεβαιωμένο κρούσμα.
Οι κτηνοτρόφοι εκφράζουν την άποψη ότι η άμεση διάγνωση του πρώτου κρούσματος επιτρέπει την αισιοδοξία ότι ο ιός δεν έχει καταστεί ανεξέλεγκτος και ως εκ τούτου θα μπορούσε να επιτραπεί η περαιτέρω διάθεση των προϊόντων της Λέσβου, έστω σε καθεστώς αυστηρών ελέγχων και διαδικασιών προληπτικής απολύμανσης, αφού η λύση που έδωσε το υπουργείο κρίνεται ως μη βιώσιμη σε βάθος χρόνου. Τα τυροκομεία δεν διαθέτουν απεριόριστους αποθηκευτικούς χώρους, ενώ κανείς δεν τους διασφαλίζει την παράταση της καταβολής αποζημιώσεων επ’ αόριστον. Και αυτά, μόνο στην περίπτωση που τα κρούσματα παραμείνουν σε χαμηλό αριθμό.
Σε αντίθεση περίπτωση, πιθανό να οδηγηθούν όλα τα ζώα σε σφαγή, όπως άλλωστε έχει συμβεί σε δύο μονάδες εκτροφής όπου είχε εντοπιστεί μέχρι χθες ο ιός.
