ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ
Σε τροχιά ανοιχτής σύγκρουσης εισέρχεται η υπόθεση του τοπικού δημοψηφίσματος για τη δημιουργία μητροπολιτικού πάρκου στο οικόπεδο του Διεθνούς Εκθεσιακού Κέντρου, με τον δήμαρχο Θεσσαλονίκης, Στέλιο Αγγελούδη, να θέτει ζήτημα νομιμότητας των υπογραφών, αναπέμποντας το θέμα στο Νομικό Συμβούλιο του Κράτους, και την Οργανωτική Επιτροπή, από την άλλη, να απαντά με σκληρή επιστολή, κάνοντας λόγο για «αυθαίρετες ερμηνευτικές κατασκευές» και απόπειρα παρεμπόδισης της λαϊκής βούλησης.
Μία μέρα μετά τις εξελίξεις που θέτουν εν αμφιβόλω τη διαδικασία, ο δήμαρχος Θεσσαλονίκης επανήλθε με δημόσια παρέμβαση, ξεκαθαρίζοντας ότι «η θέση μας δεν άλλαξε και δεν πρόκειται να αλλάξει» ως προς τη διεξαγωγή δημοψηφίσματος, υπό την αυστηρή όμως προϋπόθεση τήρησης της νομιμότητας. Υπενθύμισε ότι η δημοτική αρχή έχει από την πρώτη στιγμή δηλώσει ότι θα προχωρήσει στη διενέργεια τοπικού δημοψηφίσματος για τη ΔΕΘ, εφόσον πληρούνται οι προβλεπόμενες προϋποθέσεις του άρθρου 134 του Ν. 4555/2018.
Σύμφωνα με τον δήμαρχο, ο έλεγχος της αρμόδιας υπηρεσίας του δήμου διαπίστωσε ότι ο κατάλογος που κατατέθηκε δεν συνοδεύεται από υπογραφές –φυσικές ή ψηφιακές– όπως επιβάλλει η νομοθεσία. «Η νομιμότητα δεν είναι “τυπολατρία”. Είναι προϋπόθεση δημοκρατίας», σημείωσε χαρακτηριστικά, προειδοποιώντας ότι ένα δημοψήφισμα χωρίς την τήρηση των προβλεπόμενων διαδικασιών θα ήταν ευάλωτο σε νομικές αμφισβητήσεις.
Στο πνεύμα αυτό ανακοίνωσε ότι, πέρα από τη συμπλήρωση των υπογραφών σύμφωνα με τον νόμο, θα ζητηθεί και η γνωμοδότηση του Νομικού Συμβουλίου του Κράτους, ώστε –όπως ανέφερε– «η διαδικασία να προχωρήσει απόλυτα σύννομα και θεσμικά θωρακισμένη». Παράλληλα, κάλεσε όλες τις πλευρές «να σταθούν στο ύψος της θεσμικής ευθύνης τους», τονίζοντας ότι «η πόλη χρειάζεται σοβαρότητα και ενότητα, όχι εύκολες εντυπώσεις και κυρίως όχι διχαστικές προσεγγίσεις».
Στον αντίποδα, η Οργανωτική Επιτροπή του δημοψηφίσματος απάντησε με υψηλούς τόνους, αμφισβητώντας ευθέως τη νομική ερμηνεία των υπηρεσιών του δήμου που γνωστοποίησε προχθές με επίσημο έγγραφο ο γενικός γραμματέας του Δήμου, Μιχάλης Μήττας. Σε επιστολή της προς τον πρόεδρο του Δημοτικού Συμβουλίου, Σπύρο Βούγια, τα μέλη της Επιτροπής υποστηρίζουν ότι οι δημοτικές υπηρεσίες «υπερβαίνουν τις αρμοδιότητές τους» και προχωρούν σε «αυθαίρετες ερμηνευτικές κατασκευές», με στόχο να αποτρέψουν τη διενέργεια του δημοψηφίσματος και την ελεύθερη έκφραση της βούλησης των δημοτών.
Αντικρούοντας τον ισχυρισμό περί απουσίας νόμιμων υπογραφών, η επιτροπή επιμένει ότι το αίτημα υπογράφεται από 23.214 δημότες, οι οποίοι είτε υπέγραψαν σε έγχαρτο αντίτυπο είτε ηλεκτρονικά. Οπως υπογραμμίζεται στην επιστολή, η ηλεκτρονική υπογραφή είχε τη μορφή υπεύθυνης δήλωσης, με πλήρη στοιχεία ταυτοποίησης, «ώστε να μην καταλείπεται καμία αμφιβολία ούτε για την ταυτότητα ούτε για τη βούληση του υπογράφοντος».
Ιδιαίτερη αιχμή διατυπώνεται για την επίκληση του άρθρου 3 του Κώδικα Διοικητικής Διαδικασίας από τη Διεύθυνση Μητρώου. Κατά την επιτροπή, η συγκεκριμένη διάταξη αφορά αιτήσεις για την έκδοση διοικητικής πράξης, ενώ το αίτημα για δημοψήφισμα, βάσει του άρθρου 134 του Ν. 4555/2018, δεν συνιστά διοικητική διαδικασία, αλλά διαδικασία πολιτικής συμμετοχής. Ως εκ τούτου, η προσφυγή στη συγκεκριμένη διάταξη χαρακτηρίζεται «νομικά εσφαλμένη και παρελκυστική».
Τα μέλη της Οργανωτικής Επιτροπής κάνουν επίσης λόγο για «εντελώς προσχηματική και νομικά χωρίς έρεισμα απαίτηση» της διοίκησης να προχωρήσει η ίδια σε επαλήθευση των 23.214 υπογραφών, υποστηρίζοντας ότι μια τέτοια ερμηνεία περιορίζει συνταγματικά κατοχυρωμένα δικαιώματα, όπως το δικαίωμα αναφοράς στις αρχές και η συμμετοχή στην Κοινωνία της Πληροφορίας. «Ζητούμε να αρθεί η παρανομία, ώστε να συνεχιστεί η διαδικασία για τη διενέργεια του δημοψηφίσματος με τον έλεγχο των προϋποθέσεων που ορίζει ο νόμος και τη συζήτηση του αιτήματος από το Δημοτικό Συμβούλιο», καταλήγουν στην επιστολή τους.
Το επόμενο βήμα πλέον μετατίθεται αφενός στην υποβολή –ή συμπλήρωση– των απαιτούμενων υπογραφών, αφετέρου στη γνωμοδότηση του Νομικού Συμβουλίου του Κράτους, η οποία αναμένεται να κρίνει το εύρος των αρμοδιοτήτων της διοίκησης και το κατά πόσο η διαδικασία έχει κινηθεί σύννομα. Μέχρι τότε, η πολιτική και θεσμική αντιπαράθεση γύρω από τη διεξαγωγή του δημοψηφίσματος για τη δημιουργία μητροπολιτικού πάρκου στη ΔΕΘ φαίνεται να παραμένει στο προσκήνιο, με το διακύβευμα να αφορά όχι μόνο το ίδιο το ερώτημα προς τους πολίτες, αλλά και τα όρια της συμμετοχικής δημοκρατίας σε τοπικό επίπεδο. Ας μην ξεχνάμε ότι πρόκειται για το πρώτο επίσημο δημοψήφισμα στη χώρα, αν αυτό σημαίνει κάτι για τη δημοκρατία…
