Ο ΝΟΚ νεκραναστήθηκε… ζήτω ο νέος ΝΟΚ!!! Μηνύματα ασφάλειας δικαίου, πολεοδομικής σταθερότητας και οικιστικής απογείωσης μετά το μπάχαλο που επικράτησε επί δύο χρόνια με τις δικαστικές αποφάσεις του ΣτΕ και τους χειρισμούς για τα μπόνους δόμησης που προέβλεπε ο Νέος Οικοδομικός Κανονισμός εκπέμπει η κυβέρνηση.
Μετά την απόφαση του Συμβουλίου της Επικρατείας, που δεν έχει ανακοινωθεί επισήμως και εγκρίνει το «περιβαλλοντικό ισοδύναμο» για κτίρια που είχαν «παγώσει», ο γενικός γραμματέας ΥΠΕΝ σε θέματα Χωρικού Σχεδιασμού και Αστικού Περιβάλλοντος, Ευθύμιος Μπακογιάννης, εμφανίστηκε χθες σε συνέδριο για τα Αειφόρα Κτίρια, δικαιολόγησε την αναστάτωση που επικράτησε και παρουσίασε τα επόμενα βήματα που θα φέρουν την πολυπόθητη για τους εργολάβους-επενδυτές σταθερότητα.
«Μπόνους»
Η κατάσταση σύγχυσης που επικράτησε τα τελευταία χρόνια στον κλάδο της οικοδομής ξεκίνησε από μια σειρά δικαστικών αποφάσεων του ΣτΕ που ακύρωσαν τελικά τα κίνητρα του Νέου Οικοδομικού Κανονισμού (νόμος 4067/2012). Ο νόμος εκείνος έδινε «μπόνους» και αυξημένο ύψος και όγκο στα κτίρια εφόσον έπαιρναν μέτρα ενεργειακής αναβάθμισης. Τα κίνητρα ίσχυαν από το 2012, αλλά τα αποτελέσματα με κτίρια που προεξείχαν δύο και τρεις ορόφους πάνω από τα υπόλοιπα άρχισαν να φαίνονται μετά το 2019, όχι μόνον διότι τότε βελτιώθηκε το οικονομικό κλίμα αλλά και επειδή η κυβέρνηση Μητσοτάκη επέτρεψε τη σωρευτική εφαρμογή των μπόνους.
Ο κ. Μπακογιάννης προσπάθησε να δικαιολογήσει την όλη κατάσταση λέγοντας ότι όλα ξεκίνησαν από την έλλειψη συνολικού πολεοδομικού σχεδιασμού και την ανυπαρξία των Τοπικών Πολεοδομικών Σχεδίων που θα ορίζουν με επιστημονικά αποδεκτό τρόπο τι επιτρέπεται να χτίζεται σε κάθε περιοχή της χώρας. «Καμία κυβέρνηση δεν θα έβρισκε τα 400 εκατομμύρια ευρώ που διαθέτουμε εμείς για τα νέα Πολεοδομικά Σχέδια», τόνισε ο κ. Μπακογιάννης, αναφερόμενος στα κονδύλια που διατέθηκαν από το Ταμείο Ανάκαμψης. Ομως, με δεδομένα αυτά τα χρήματα, η διαδικασία θα κρατήσει πάνω από 5 χρόνια και θα αρχίσει να ολοκληρώνεται μετά το 2027 που κάθε Πολεοδομικό Σχέδιο θα εγκρίνεται από το ΣτΕ ως Προεδρικό Διάταγμα. «Η αγορά όμως δεν μπορεί να περιμένει 5 χρόνια», πρόσθεσε ο γενικός γραμματέας. Κάπως έτσι εξήγησε ότι:
● Η απόφαση του ΣτΕ έκρινε νόμιμο το Π.Δ. με βάση τη λύση που πρότεινε η κυβέρνηση προκειμένου να νεκραναστηθεί ο ΝΟΚ του 2012. Βασικό εργαλείο της λύσης είναι το ΕΣΠΙΑΠ (Ειδικό Σχέδιο Περιβαλλοντικού Ισοδυνάμου Αναβάθμισης Πόλεων), το οποίο θα αφορά κτίρια για τα οποία η ανέγερση σταμάτησε τον περασμένο Δεκέμβριο ή δεν έχουν καν ξεκινήσει να κατασκευάζονται επειδή κατατέθηκαν προσφυγές μετά την απόφαση του ΣτΕ που ακύρωσε τον ΝΟΚ.
● Οι κατασκευαστές των κτιρίων θα εκπονούν αυτό το ειδικό σχέδιο και θα πληρώνουν ένα κόστος, με τα χρήματα να πηγαίνουν προς το Πράσινο Ταμείο για να γίνονται έργα αναβάθμισης κοινόχρηστων χώρων στους δήμους που επιβαρύνονται από τα μεγαλύτερα κτίρια. Σύμφωνα με πληροφορίες, το κόστος αυτό θα είναι ισοδύναμο με το 8% της αξίας των πρόσθετων τετραγωνικών κάθε κτιρίου και θα ανεβαίνει στο 15% εάν το κτίριο είναι επένδυση χρηματοδοτούμενη από ευρωπαϊκούς πόρους.
Οι δήμοι
● Με αυτόν τον τρόπο, τα υποτιθέμενα περιβαλλοντικά κίνητρα του ΝΟΚ εξισώνονται με τα αυθαίρετα που τακτοποιούνται καθώς και για εκείνα οι ιδιοκτήτες τους πλήρωναν χρήματα που κατέληγαν στο Πράσινο Ταμείο για έργα στους δήμους. Σημειώνεται, πάντως, ότι συχνότατα οι δήμοι διαμαρτύρονται ότι τέτοια έργα δεν γίνονται (εκτός από κάποια βιτρίνας, για να κόβονται κορδέλες προεκλογικά) και το Πράσινο Ταμείο σωρεύει εκατοντάδες εκατομμύρια ευρώ που προσμετρώνται στα πλεονάσματα των κρατικών προϋπολογισμών.
● Ο κ. Μπακογιάννης παραδέχθηκε ότι με τον ΝΟΚ του 2012 οι τότε νομοθέτες αποφάσισαν να επιβάλουν «με βίαιο τρόπο» πολεοδομικές ρυθμίσεις για να βελτιωθεί η ενεργειακή κατάσταση σύμφωνα με ευρωπαϊκές οδηγίες. Με άλλα λόγια, βρήκαν έναν τρόπο να εφαρμόσουν προαπαιτούμενα των τότε μνημονίων, γνωρίζοντας ότι λόγω της οικονομικής κρίσης δεν υπήρχε περίπτωση να προχωρήσει ο πραγματικός πολεοδομικός σχεδιασμός που γίνεται τώρα με τα 400 εκατομμύρια ευρώ. Υπενθυμίζεται πάντως ότι εκείνα τα χρόνια της κρίσης προχώρησαν άλλα έργα με αντίστοιχο ή και μεγαλύτερο κόστος (π.χ. παραχωρήσεις αυτοκινητοδρόμων), στα οποία δόθηκε προτεραιότητα από τις τότε κυβερνήσεις.
● Επειδή, όμως, στο χθεσινό συνέδριο του Συμβουλίου Αειφόρων Κτιρίων Ελλάδας (SBC Greece) υπήρχαν πλήθος εκπροσώπων του κατασκευαστικού κλάδου που διαμαρτύρονταν για την έλλειψη σταθερότητας και ασφάλειας δικαίου, η οποία μπλοκάρει τις επενδύσεις, ο γ.γ. του ΥΠΕΝ προχώρησε και λίγο ακόμη. Παραδέχθηκε δηλαδή ότι αυτή η πολυπόθητη «σταθερότητα» θα έρθει όταν τελειώσουν τα Τοπικά και Ειδικά Πολεοδομικά Σχέδια που θα εγκριθούν ως Προεδρικά Διατάγματα, αλλά είπε ότι αυτό θα προκύψει μετά το 2027.
● Εως τότε, όμως, θα συνεχίσει αφενός να λειτουργεί ο «παλιός» ΝΟΚ μέσω του Περιβαλλοντικού Ισοζυγίου, αλλά η κυβέρνηση έχει έτοιμο και τον νέο Νέο Οικοδομικό Κανονισμό… Οπως είπε ο κ. Μπακογιάννης, ο νέος ΝΟΚ θα είναι απλούστερος από τον προηγούμενο και θα έχει μόνον 20 άρθρα (ο πρόεδρος του ΤΕΕ Γιώργος Στασινός είχε ζητήσει έναν νέο ΝΟΚ έως 10 σελίδες). Είπε ότι δεν θα έχει την πολυπλοκότητα του προηγούμενου για «το τι σημαίνει πατάρι και πώς μετρώνται οι συντελεστές», που οδήγησε σε διαφωνίες ανάμεσα στους μηχανικούς και τις Υπηρεσίες Δόμησης των δήμων, αλλά και στη διαφθορά.
Κίνητρα
● Ο κ. Μπακογιάννης ζήτησε υπομονή για να αποκαλυφθεί το περιεχόμενο του νέου ΝΟΚ που «είναι ήδη έτοιμος» και τόνισε ότι δεν θα δίνει κίνητρα με βάση τα μέτρα ενεργειακής αναβάθμισης αλλά με άλλα κριτήρια.
● Τέλος, υποσχέθηκε λύση και στο πρόβλημα της εκτός σχεδίου δόμησης που επίσης έχει αχρηστεύσει χιλιάδες οικόπεδα σε όλη την Ελλάδα. Το ΣτΕ είχε ακυρώσει τη δόμηση σε αυτά τα οικόπεδα λόγω της ανυπαρξίας αναγνωρισμένων οδών (όπου τα οικόπεδα έχουν πρόσωπο) και ο γενικός γραμματέας εξήγγειλε ότι προωθείται Προεδρικό Διάταγμα με τα κριτήρια βάσει των οποίων θα γίνεται η αναγνώριση των οδών. Οπως είπε, το Διάταγμα αυτό αναμένεται έως τα μέσα του 2026 και θα λύσει «το μεγάλο πρόβλημα οικοδομησιμότητας», προσθέτοντας και πάλι ότι η απόλυτη ασφάλεια θα έρθει μόνο με τον νέο πολεοδομικό σχεδιασμό.
Ο κ. Μπακογιάννης δεν ανέφερε ότι προϋπόθεση για την πολυπόθητη πολεοδομική και αναπτυξιακή σταθερότητα στην οικοδομή είναι να διατηρηθεί χωρίς κλυδωνισμούς στην εξουσία η νυν κυβέρνηση που γνωρίζει τις λύσεις. Αλλά τα ευκόλως εννοούμενα παραλείπονται…
