Το 1ο Διεθνές Φεστιβάλ Ειρήνης ξεκινά σήμερα στη Μυτιλήνη και θα διαρκέσει έως τις 7 Σεπτεμβρίου 2025. Πρόκειται για μια σημαντική πρωτοβουλία που συντονίζουν η «Συνύπαρξη και Επικοινωνία στο Αιγαίο» και από τη γειτονική Τουρκία το «Ege Barış ve İletişim Derneği». Συνδιοργανωτές είναι διεθνούς κύρους οργανισμοί, όπως η Διεθνής Αμνηστία, το Ελληνικό Συμβούλιο για τους Πρόσφυγες, η ΜΚΟ «Κάριτας Ελλάς» καθώς και πλήθος τοπικών και άλλων διεθνών φορέων από την Ελλάδα, την Τουρκία και την Ευρώπη. Μέσα από μουσικές, κινηματογραφικές, εκπαιδευτικές και πολιτιστικές δράσεις, το φεστιβάλ φιλοδοξεί να αναδείξει τον ρόλο του πολιτισμού ως εργαλείου διαλόγου, συνεργασίας και ειρήνης.
Οι εκδηλώσεις θα έχουν επίκεντρο το Δημοτικό Θέατρο Μυτιλήνης στην προκυμαία του νησιού και θα λειτουργούν σε μόνιμη βάση εκθέσεις ζωγραφικής από τα ασυνόδευτα ανήλικα προσφυγόπουλα που φιλοξενούνται στις δομές της ΑΜΚΕ «Ηλιακτίδα», φωτογραφίας με θέμα το προσφυγικό και τίτλο «Στον τόπο της μνήμης και της ελπίδας» του γνωστού φωτορεπόρτερ Μάριου Λώλου αλλά και έκθεση αφίσας με τίτλο «Ο γύρος του κόσμου μέσα από οχτώ αφίσες».
Καθ’ όλη τη διάρκεια του φεστιβάλ θα υπάρχουν προβολές κινηματογραφικών έργων και ντοκιμαντέρ με θέμα τη συνύπαρξη των λαών, αλλά και εκδηλώσεις για τα δικαιώματα και τον ακτιβισμό.
Χαρακτηριστικά είναι τα ντοκιμαντέρ που θα προβληθούν για πρώτη φορά, όπως το «Oh boy» (2024, 10’, Jen Sherril). Επίσης σε πρώτη πανελλαδική προβολή το ντοκιμαντέρ «Borderland» (2016, 26’, Paul Webster/Conor Maguire), που γυρίστηκε στη Λέσβο και έτυχε επίσημης συμμετοχής στο διεθνές φεστιβάλ κινηματογράφου 28th Galway Film Fleadh, και «To whom it may concern» (2022, 44’, Στεργιάνα Τζέγκα- Stergi Anaki) παρουσία της σκηνοθέτριας.
Ακόμα το «Εκείνοι που επέζησαν – Ιστορίες αξιοπρέπειας» (2016, 33’, Γιώργος Αυγερόπουλος), από το Ελληνικό Συμβούλιο για τους Πρόσφυγες, καθώς και το «Και ΕΛ και ΑΛ» (2024, 28’, Ilir Tsouko) παρουσία των συντελεστών του από τη «Συνύπαρξη και Επικοινωνία στο Αιγαίο» και τον Σύλλογο Αλβανών Μεταναστών Λέσβου – Komuniteti Emigranteve Shqiptare Lesvos. Αύριο Τετάρτη θα προβληθεί σε πρώτη προβολή η ελληνική έκδοση του ντοκιμαντέρ «Διωγμένοι για την Ειρήνη – όταν χωρίστηκαν Ελληνες και Τούρκοι», με τη συνδιοργάνωση των «Φίλων Ιστορικής Μνήμης», της «Συνύπαρξης» και του «Ευρωτουρκικού Φόρουμ Πολιτισμού», παρουσία και του σκηνοθέτη Osman Okkan.
Πρόκειται για ένα ντοκουμέντο που εξιστορεί τις συνέπειες της Συνθήκης της Λωζάννης του 1923 και της ανταλλαγής πληθυσμών, που αποτέλεσμα είχε τη φυγή 1,5 εκατομμυρίου χριστιανών από την Τουρκία και 500.000 μουσουλμάνων από την Ελλάδα, με μαρτυρίες επιζώντων και αυτοπτών μαρτύρων της ανταλλαγής. Για τις εμπειρίες και τις απόψεις τους σχετικά με την «ανταλλαγή» μιλούν και οι Μίκης Θεοδωράκης, Γιασάρ Κεμάλ, Ζουλφού Λιβανελί και Μαρία Φαραντούρη.
Μουσικές συναυλίες με ελληνικά και τουρκικά συγκροτήματα, συζητήσεις αλλά και διαδραστικά παιχνίδια για μικρούς και μεγάλους έχουν προγραμματιστεί στην πλατεία Σαπφούς και στην πλατεία Μηλένα Κοντού. Το φεστιβάλ ολοκληρώνεται με αγώνα παλαίμαχων ποδοσφαιριστών από τις δύο χώρες και συναυλία από Τούρκους μουσικούς.
