ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ Κώστας Ζαφειρόπουλος
Ανακαλύψτε περισσότερα άρθρα στα αποτελέσματα αναζήτησης
Προσθήκη του efsyn.gr στην Google

Μπορεί το βασικό μότο της Eurovision να είναι ότι «η μουσική ενώνει», ωστόσο αυτό ισχύει μόνο αν κάποιος βρίσκεται στην κυρίαρχη –ευρωατλαντική συνήθως– πλευρά της Ιστορίας. Δεν χρειάζονταν τα φετινά γεγονότα (συμμετοχή του Ισραήλ στον διαγωνισμό εν μέσω γενοκτονίας, αμφιλεγόμενος αποκλεισμός της ολλανδικής συμμετοχής, «εξαφάνιση» Σουηδού τραγουδιστή επειδή φορούσε παλαιστινιακή κεφίγια, λογοκρισία κάθε έκφρασης συμπαράστασης στους Παλαιστινίους, σκιές αδιαφάνειας της ψηφοφορίας του κοινού) για να αντιληφθεί κανείς πως το επιτυχημένο εμπορικό «πανηγυράκι» (κατά Μ. Χατζιδάκι) δεν έχει καμία σχέση με το φερόμενο No Politica που υποτίθεται ότι πρεσβεύει η Eurovision. Ο θεσμός ήταν άκρως πολιτικός από την πρώτη μέρα (και μειωμένης καλλιτεχνικής αξίας) και τα περιστατικά που το αποδεικνύουν δεκάδες.

Σε πολλούς ίσως διαφεύγει το γεγονός πως εμπνευστής και δημιουργός της Eurovision είναι το ΝΑΤΟ. Αποχαρακτηρισμένα έγγραφα το περιγράφουν ως εξής: Στις 28/1/1955 η «Επιτροπή του ΝΑΤΟ για τον Πολιτισμό και τη δημόσια πληροφόρηση» παρέδωσε στον διευθυντή της Γαλλικής Ραδιοφωνίας και Τηλεόρασης μια έκθεση για τη δημιουργία ενός ευρωπαϊκού φεστιβάλ που θα το ονόμαζαν Γιουροβίζιον. Στις 30/11/1955, ξανά στο Παρίσι, έγινε νέα συνάντηση, αλλά το σχέδιο είχε αλλάξει. Τώρα συζητιόταν η δημιουργία ενός μουσικού φεστιβάλ του ΝΑΤΟ που θα ξεκινούσε τον Απρίλη του 1956. Στις 12/2/1955, σε μια τρίτη συνάντηση, αποφασίστηκε η χρησιμοποίηση της European Broadcasting Union (EBU) ως φορέα για την υλοποίηση του σχεδίου και έτσι ο διαγωνισμός ξεκίνησε τον Μάη του 1956, με τον φιλόδοξο στόχο «να επηρεαστεί το κοινό υπέρ του ΝΑΤΟ μέσα από το κλίμα αυτής καθ’ εαυτήν της διοργάνωσης».

Ωστόσο δεν πηγαίνουν όλα κάθε χρόνο βάσει σχεδίου σε αυτόν τον μηχανισμό ιδεολογικής χειραγώγησης και λαϊκής γεωπολιτικής. Το 1964 στην ένατη έκδοση του διαγωνισμού στην Κοπεγχάγη ένας άντρας περνάει στη σκηνή κρατώντας ένα πανό που έγραφε «μποϊκοτάρετε τον Φράνκο και τον Σαλαζάρ». Ο διαγωνισμός προσωρινά διακόπηκε και οι τηλεοπτικοί δέκτες αμέσως σταμάτησαν να δείχνουν τον ακτιβιστή. Το 1969 η Αυστρία αποχώρησε από τον διαγωνισμό στην Ισπανία εκφράζοντας την αντίθεσή της στο καθεστώς του Φράνκο. Το 1976 η Ελλάδα συμμετέχει με τη Μαρίζα Κωχ και το μοιρολόι «Παναγιά μου, Παναγιά μου» σε μια έμμεση αναφορά για την εισβολή στην Κύπρο το 1974.

Στη δεκαετία του 1990 είχαμε για πρώτη φορά τον αποκλεισμό μιας χώρας από τον διαγωνισμό του 1992, της Γιουγκοσλαβίας λόγω της πολιορκίας του Σαράγεβο. Το 2001 η Εσθονία γίνεται η πρώτη πρώην χώρα της Σοβιετικής Ενωσης που κερδίζει τον διαγωνισμό με τον πρωθυπουργό της να δηλώνει: «Απελευθερωθήκαμε από τη σοβιετική αυτοκρατορία μέσω του τραγουδιού». Το 2005 το ουκρανικό συγκρότημα Green Jolly τραγουδάει το «Together We Are Many», έναν «ύμνο» για την αποκαλούμενη «πορτοκαλί Επανάσταση» με ονομαστική αναφορά (η οποία αφαιρέθηκε μετά τις αντιδράσεις της Ρωσίας) στον φιλονατοϊκό πρόεδρο Γιουσένκο. Το 2009, μετά τον πόλεμο της Οσετίας, η Γεωργία αποκλείστηκε από τον διαγωνισμό στη Μόσχα λόγω του τραγουδιού της «We Don’t Wanna Put In». Το τραγούδι κρίθηκε ως σαφής αναφορά κατά του Πούτιν, καθώς τότε οι σχέσεις της EBU με τη Ρωσία ήταν ακόμα σχετικά καλές. Το 2014 μετά και τη νίκη της drag queen Κοντσίτα, η Τουρκία αποφασίζει πως θα μείνει οριστικά εκτός διαγωνισμού, καθώς τα πρότυπα δεν συμβαδίζουν με το ισλαμικό καθεστώς.

Την ίδια χρονιά, λίγους μήνες μετά τα αιματηρά γεγονότα στην Ουκρανία, την ανατροπή του εκλεγμένου Βίκτορ Γιανουκόβιτς και την προσάρτηση της Κριμαίας από τη Μόσχα, αποδοκιμάζονται έντονα από το κοινό οι αδερφές Tolmachevy που εκπροσωπούσαν τη Ρωσία.

Το 2015, η Αρμενία συμμετέχει με το τραγούδι «Don’t Deny» (Μην αρνείσαι). Η Τουρκία μαζί με το Αζερμπαϊτζάν το κατήγγειλαν ως πολιτική δήλωση για τη γενοκτονία των Αρμενίων, με αποτέλεσμα το αρμένικο τραγούδι να αλλάξει τίτλο. Το 2016, κόντρα στις προβλέψεις που έδιναν φαβορί τους Ρώσους, τον διαγωνισμό κερδίζει η Ουκρανή Jamala με το τραγούδι της «1944», το οποίο αναφερόταν στους διωγμούς των Τατάρων της Κριμαίας επί Στάλιν. Ελειπε βέβαια η αναφορά στο ότι οι Τάταροι της Κριμαίας συνεργάστηκαν ενεργά με τους ναζί, συμμετέχοντας στις λεγόμενες «Ταταρικές Εθνικές Επιτροπές», που συστάθηκαν από τα γερμανικά όργανα πληροφοριοδοτών. Η Ρωσία διαμαρτυρήθηκε έντονα, αλλά το ξέπλυμα των Ουκρανών (νεο)ναζί επικράτησε στη λογική της EBU, η οποία είπε πως το τραγούδι «αναφερόταν απλώς σε ιστορικά γεγονότα». Το 2017 δεν επιτράπηκε από τους Ουκρανούς διοργανωτές η είσοδος στη χώρα της Ρωσίδας τραγουδίστριας Τζούλια Σαμοΐλοβα γιατί λίγο πριν από τον διαγωνισμό είχε πραγματοποιήσει περιοδεία στην Κριμαία. Το 2022 η EBU αποκλείει τη Ρωσία μετά την εισβολή στην Ουκρανία. Αρνείται να κάνει το ίδιο το 2024, παρά τη σφαγή στη Γάζα από το Ισραήλ, δείχνοντας πως δεν υπάρχει μεγαλύτερη υποκρισία από το γιουροβιζιονικό Νo Politica.