Nεαροί Σύροι άπλωσαν το περασμένο Σάββατο τα βρεγμένα από τη θάλασσα ρούχα τους στα πόδια του αγάλματος της Μικρασιάτισσας μάνας στην Επάνω Σκάλα. Τους εντόπισε ο φακός του μέλους της Φωτογραφικής Εταιρείας Μυτιλήνης, Μιχάλη Μπάκα.
«Οταν τους πλησιάσαμε μας ζήτησαν συγγνώμη γι’ αυτό που έκαναν, πιστεύοντας ότι πήγαμε να τους κάνουμε παρατήρηση, ενώ όταν τους εξηγήσαμε την ιστορία του μνημείου, ο νεαρός Σύρος φώναζε χαμογελώντας “My mother, my mother…”», λέει ο Μιχάλης.
Το Μνημείο Μικρασιάτισσας Μάνας βρίσκεται στη συνοικία Επάνω Σκάλα της Λέσβου, «δηλαδή στη γειτονιά μου», εξηγεί ο εγγονός προσφύγων, Στρατής Σκουντιανέλλης, η οποία αποτέλεσε, μαζί με τον Συνοικισμό Σαβαρλή και τη Λαγκάδα, τις τρεις βασικές τοποθεσίες όπου ανεγέρθηκαν οι Προσφυγικές Κατοικίες του νησιού.
«Το γλυπτό αυτό έχει φιλοτεχνηθεί ως φόρος τιμής στις χιλιάδες μητέρες πρόσφυγες που έφτασαν στη Λέσβο κατά τη Μικρασιατική Καταστροφή με τα παιδιά τους και αντιμετώπισαν την απόλυτη απόγνωση μη έχοντας σπίτι, ρούχα, νερό, χρήματα, φαγητό, ακόμα και λίγο γάλα για να τα θρέψουν. Αναπαριστά μια τέτοια μητέρα που, συντετριμμένη, κοιτά ευθέως απέναντι, τα μικρασιατικά παράλια από τα οποία ήρθε.
»Σήμερα, 93 χρόνια μετά τη Μικρασιατική Καταστροφή, όχι μόνο η προσφυγιά δεν αποτελεί ιστορία, αλλά επαναλαμβάνεται ποιοτικά αναβαθμισμένη, με εκατοντάδες χιλιάδες περισσότερα θύματα. Κατά κάποιον τρόπο πραγματοποιείται ένας ιστορικός αντικατοπτρισμός: το άγαλμα παύει να αποτελεί μνημείο και η μάνα που απεικονίζει και που σήμερα είναι, βέβαια, πια νεκρή, “ανασταίνεται”, μέσα από τους σύγχρονους Σύρους πρόσφυγες που μαζεύονται γύρω της. Μια μακάβρια στιχομυθία μεταξύ μαρμάρου και ανθρώπου που διαψεύδει πανηγυρικά τους απολογητές τού οποιουδήποτε αβάσιμου, κοινωνικού εφησυχασμού. Oχι, η πορεία του ανθρώπου προς τον συνδυασμό ειρήνης και δικαιοσύνης δεν έχει τελειώσει, αντιθέτως, όσο τα μνημεία αίματος ανασταίνονται και μετενσαρκώνονται στους σύγχρονους διαδόχους τους, είναι απολύτως βέβαιο ότι απομένει να διανυθεί πολύ μεγάλο μέρος της ακόμα» προσθέτει.
