Ο νευρολόγος Αντώνης Ρόμπος βρίσκεται για χρόνια στην πρώτη γραμμή της εθελοντικής προσφοράς και της ανθρωπιστικής δράσης, προσφέροντας ιατρικές υπηρεσίες και αλληλεγγύη σε προσφυγικούς καταυλισμούς και δομές, από την Ειδομένη μέχρι τη Μόρια και την Αθήνα, ως μέλος των ομάδων των Γιατρών του Κόσμου και της PRAXIS. Οι ασθενείς του σε όλη τη χώρα τον λατρεύουν για τη γενναιοδωρία και τη διαθεσιμότητά του, όπως βέβαια και για το ιατρικό του έργο και ευρύτερα τις επιστημονικές περγαμηνές του. Υπήρξε αναπληρωτής Καθηγητής Νευρολογίας στο ΕΚΠΑ στο Αιγινήτειο, με μετεκπαίδευση στη στο UCSF της Καλιφόρνιας, στο Massachusetts General Hospital – Harvard Medical School της Βοστόνης και στο UCL της Αγγλίας. Υπήρξε μέλος του European Committee – Treatment and research in Multiple Sclerosis, μέλος εμπειρογνωμόνων του Ευρωπαϊκού Οργανισμού Φαρμάκων, συμμετέχοντας στην επιστημονική ομάδα της Επιτροπής Φαρμακευτικών Προϊόντων Ευρωπαϊκού Οργανισμού Φαρμάκων, και συνέβαλε στη συγγραφή του Διεθνούς Ταξινομητικού Συστήματος του ΠΟΥ για τη χορήγηση της κάρτας αναπηρίας. Είναι μέλος του τομέα Δικαιωμάτων και της ομάδας ΛΟΑΤΚΙ+ του ΣΥΡΙΖΑ – ΠΣ και βάζει για πρώτη φορά υποψηφιότητα στις εθνικές εκλογές στην Α’ Αθηνών.
Αντιμετωπίσατε το θάνατο του συζύγου σας ύστερα από σκληρή μάχη με τον καρκίνο. Το γεγονός ότι είχατε κάνει σύμφωνο συμβίωσης πόσο επηρέασε τον τρόπο που αντιμετωπίσατε από κοινού αυτή τη μάχη με την ασθένεια και το θάνατο;
Με τη ψήφιση του νόμου για το σύμφωνο συμβίωσης το 2015 από το Σύριζα ΠΣ, όλα τα ΛΟΑΤΚΙ+ ζευγάρια βγήκαν από το περιθώριο της κοινωνικής ανισότητας. Ύστερα από 34 χρόνια συμβίωσης με το σύντροφό μου, υπογράφοντας το σύμφωνο συμβίωσης στην Αθήνα, αισθανθήκαμε ότι η χώρα μας είχε κάνει ένα σημαντικό βήμα ενάντια στην ομοφοβία και το ρατσισμό.
Το σύμφωνο συμβίωσης μας παρείχε μια ισχυρή νομική κατοχύρωση ως ΛΟΑΤΚΙ ζευγάρι.
Ο σύντροφός μου ήταν Αμερικανός πολίτης που ζούσε και εργαζόταν στην Ελλάδα από το 1976. Hταν ασφαλισμένος σε μια αμερικανική ιδιωτική ασφάλεια υγείας. Oταν διεγνώσθη με καρκίνο, στην Ελλάδα όλα τα φάρμακα για τη πάθηση του χορηγούντο μόνο μέσω ΕΟΠΥΥ. Όμως το σοβαρό αυτό πρόβλημα επιλύθηκε αμέσως, γιατί ο νόμος επέτρεπε να τον καταχωρήσω ως σύζυγο προστατευόμενο μέλος στο δικό μου φορέα κοινωνικής ασφάλισης (ΕΟΠΥΥ) Με την πλήρη ασφαλιστική του κάλυψη πλέον, μέχρι να φύγει από τη ζωή μπόρεσε να λάβει κάθε θεραπεία που του ήταν αναγκαία. Όταν πέθανε, μόνο εγώ είχα όλη τη δικαιοδοσία να εκπληρώσω τη τελευταία του επιθυμία για πολιτική κηδεία και αποτέφρωση. Μετα το θάνατό του, βάσει του νόμου, κανένας από την οικογένεια του δεν είχε το δικαίωμα να διεκδικήσει οτιδήποτε από το σπίτι που ζούσαμε όλα μας τα χρόνια, ενώ για θέματα κληρονομιάς ο νόμος παρείχε όλες τις ευεργετικές μειώσεις του φόρου που προβλέπεται και για τα ετερόφυλα ζευγάρια.
Παρά τα ιστορικά βήματα της προηγούμενης κυβέρνησης ΣΥΡΙΖΑ προς την κατοχύρωση της ισονομίας των ΛΟΑΤΚΙ, έμειναν και σημαντικές εκκρεμότητες, ιδίως σε ό,τι αφορά τις ΛΟΑΤΚΙ οικογένειες και την αναμόρφωση του οικογενειακού δικαίου όπως και στη διαδικασία νομικής αναγνώρισης της ταυτότητας φύλου. Ο σημερινός πρωθυπουργός δηλώνει ότι δεν έχει φτάσει η ώρα να αντιμετωπιστούν οι εκκρεμότηττες αυτές ενώ ο πρώην πρωθυπουργός Αντώνης Σαμαράς καταχειροκροτείται από το κομματικό ακροατήριο όταν στέλνει προειδοποιητικό μήνυμα κατά της ισότητας. Για το ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ, έχει φτάσει η ώρα για την άρση αυτών των διακρίσεων;
Στις 9 Μαΐου στο Ζάππειο η Νέα Δημοκρατία επέλεξε να τιμήσει την Ημέρα της Ευρώπης με μία ομιλία του Αντώνη Σαμαρά ο οποίος εξέφρασε ένα σκοταδιστικό, ρατσιστικό και ομοφοβικό παραλήρημα, μια ευθεία επίθεση στα ανθρώπινα δικαιώματα, στις ελευθερίες, στην ανεξιθρησκεία, στο δικαίωμα σεξουαλικού προσανατολισμού, στο αναφαίρετο δικαίωμα κάθε ανθρώπου να μη γίνεται αντικείμενο διακρίσεων ενάντια και σε κάθε ευρωπαϊκό κεκτημένο Ήταν απόλυτα θλιβερή εικόνα μιας χώρας που ο πρώην πρωθυπουργός και πρώην πρόεδρος της ΝΔ, Κώστας Καραμανλής όπως και ο Κυριάκος Μητσοτάκης και τα κορυφαία στελέχη της ΝΔ χειροκροτούσαν με ενθουσιασμό.
Η κυβέρνηση Μητσοτάκη για καθαρά επικοινωνιακούς λόγους είχε στο επιτελείο της δυο ανοικτά άτομα ΛΟΑΤΚΙ, ενώ στην ουσία η απαξιωτική θέση του για τα άτομα ΛΟΑΤΚΙ είναι γνωστή από την εποχή που αναφερόταν στον εξωγήινο του Υμηττού που πρότεινε σε ένα νέο να αλλάξει φύλο. Πρόσφατα όταν ρωτήθηκε για το γάμο ΛΟΑΤΚΙ+ ατόμων είπε «κάθε πράγμα στο καιρό του» μεταθέτοντας το θέμα στο άγνωστο μέλλον κοιτώντας ψηφοθηρικά προς το άκρως δεξιό συντηρητικό του ακροατήριο.
Ο ΣΥΡΙΖΑ- ΠΣ σεβόμενος απολύτως την ισότητα στη κοινωνία για όλα τα άτομα, χωρίς να υπολογίζει το πολιτικό κόστος απευθυνόμενος σε προοδευτικούς πολίτες, ηδη από τις 17 Ιουνίου 2022, κατέθεσε στη Βουλή την πρόταση νόμου «Άρση διακρίσεων λόγω φύλου στο Οικογενειακό Δίκαιο, κατοχύρωση δικαιώματος γάμου για όλα τα πρόσωπα και αναγκαίες προσαρμογές της νομοθεσίας» που προβλέπει την επέκταση του δικαιώματος σύναψης γάμου για όλα τα ζευγάρια. Έχει υποσχεθεί ότι αν γίνει κυβέρνηση θα είναι ένα από τα πρώτα νομοσχέδια που θα ψηφίσει.
Στο νομοσχέδιο προβλέπονται: Πλήρη δικαιώματα, θεσμοθέτηση του δικαιώματος τεκνοθεσίας, ελεύθερη πρόσβαση στις μεθόδους Υποβοηθούμενης Αναπαραγωγής ανεξάρτητα από φύλο, σεξουαλικό προσανατολισμό και ταυτότητα φύλου, αναγνώριση των οικογενειών με ΛΟΑΤΚΙ+ γονείς, κατάργηση της προϋπόθεσης αγαμίας που προβλέπει ο Ν.4491/2017 για τη Νομική Αναγνώριση Ταυτότητας Φύλου στα τρανς άτομα.
Επιπλέον, η πρόταση νόμου συμβαδίζει με τη σύγχρονη πραγματικότητα για τη γονεϊκότητα, καθώς παρέχεται η δυνατότητα, για όσα ζευγάρια το επιθυμούν, να αναφέρονται ως γονέας 1 και γονέας 2. Συγχρόνως, το σύμφωνο συμβίωσης, μπαίνει πλέον κάτω από τον Αστικό Κώδικα, δίνοντας παράλληλα τη δυνατότητα σε όλα τα ζευγάρια (είτε ετερόφυλα, είτε ομόφυλα),να μπορούν να προχωρούν και στην τεκνοθεσία ή και Υποβοηθούμενη Αναπαραγωγή, ενώ αναγνωρίζονται και οι ομόφυλοι γάμοι που έχουν τελεστεί στο εξωτερικό.
Σε αντίθεση με την αναχρονιστική πολιτική της ΝΔ, ο ΣΥΡΙΖΑ – ΠΣ οικοδομεί μια κοινωνία συμπεριληπτική και δίκαιη, χωρίς διακρίσεις φύλου, εθνικής καταγωγής, θρησκευτικών πεποιθήσεων, σεξουαλικού προσανατολισμού, ταυτότητας φύλου, αναπηρίας, ή οποιουδήποτε άλλου διαχωρισμού που υψώνουν τείχη ανάμεσα στους ανθρώπους.
Γνωρίζετε το χώρο της υγείας όσο λίγοι. Η πανδημία και οι πολιτικές της κυβέρνησης έχουν οδηγήσει το σύστημα δημόσιας υγείας στα όριά του. Τι πρέπει και τι μπορεί να αλλάξει άμεσα για να έχουν πρόσβαση όλοι σε ένα σύστημα στο οποίο θα μπορούν να εμπιστευτούν τη ζωή τους;
Η απαξίωση του ΕΣΥ από την κυβέρνηση της ΝΔ υπήρξε η αιτία που η χώρα μας ταξινομήθηκε ως πρώτη σε θανάτους, σε σχέση με τη μέση ευρωπαϊκή θνητότητα σύμφωνα με τα στοιχεία του Ευρωπαϊκού Οργανισμού Ελέγχου Νοσημάτων (ECDC).
Το πρόγραμμα της κυβέρνησης της ΝΔ ουσιαστικά έχει στόχο την ιδιωτικοποίηση της υγείας και κρυφή επιδίωξη την απαξίωση του ΕΣΥ. Είναι εμφανής η εγκατάλειψη των κτιριακών υποδομών και του ιατροτεχνολογικού εξοπλισμού του. Υπάρχουν συγχωνεύσεις περιφερειακών Κέντρων Υγείας και Νοσοκομείων και υπολειτουργία τους. Υπάρχει το παράδειγμα του Νοσοκομείου Αγρινίου που κατά τη διάρκεια της πανδημίας, λόγω κάκιστων υποδομών και ελλείψεων κανείς από τους ασθενείς με COVID που νοσηλεύθηκαν στη ΜΕΘ δεν επέζησε.
Παρατηρούνται όλο και περισσότερες καθυστερήσεις στα τακτικά ραντεβού, που φτάνουν ακόμα και 4-5 μήνες μετά, καθυστέρηση προγραμματισμένων χειρουργείων λόγω έλλειψης προσωπικού και αποδιοργάνωση της εφημερίας των νοσοκομείων.
Η ΝΔ επιδείνωσε την αναλογία δημοσίων / ιδιωτικών δαπανών για την υγεία, οδηγώντας την Ελλάδα στο πιο ιδιωτικοποιημένο σύστημα υγείας στην Ευρώπη, με ιδιωτική δαπάνη (με απ’ ευθείας επιβάρυνση ασθενών) 40%, διπλάσια από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο (20%). Μείωσε το μόνιμο προσωπικό του ΕΣΥ κατά 6.500 χιλιάδες (Ιούνιος 2019: 79.177, Ιανουάριος 2023: 72.263 μόνιμοι εργαζόμενοι στο ΕΣΥ). Κατήργησε την ελεύθερη συνταγογράφηση φαρμάκων στους ανασφάλιστους (στη πλέον ευάλωτη ομάδα) , περιορίζοντας την μόνον σε δομές του ΕΣΥ, όπου δε βρίσκουν ραντεβού για σοβαρά προβλήματα που χρήζουν άμεσης αντιμετώπισης Κατήργησε την πλήρη και αποκλειστική απασχόληση των γιατρών του ΕΣΥ και νομοθέτησε την είσοδο του ιδιωτικού τομέα στα νοσοκομεία χωρίς ακόμη να τα εφαρμόσει πλήρως στη πράξη για να ξεγελάσει σταδιακά τη κοινωνία.
Πιστεύω ότι είναι απόλυτα αναγκαία η δημιουργία ενός νέου αναβαθμισμένου ΕΣΥ με πλήρη και αποκλειστική απασχόληση των γιατρών, με σημαντική οικονομική χρηματοδότηση, αύξηση των αποδοχών όλου του υγειονομικού προσωπικού, πρόσληψη και μονιμοποίηση ιατρικού και νοσηλευτικού προσωπικού, θέσπιση ειδικών κινήτρων (οικονομικών, διοικητικών, εκπαιδευτικών) για το διορισμό γιατρών σε ακριτικές περιοχές. Αποτελεσματική εφαρμογή του θεσμού του οικογενειακού γιατρού καθώς και μείωση της συμμετοχής στο κόστος των φαρμάκων.
Παρά την εικόνα επιτυχίας που παρουσιάζει η κυβέρνηση για τις προσφυγικές δομές, παραμένουν σοβαρές ελλείψεις ιατρικού προσωπικού και τα τα προβλήματα κάθε άλλο παρά έχουν λυθεί. Ποια είναι η δική σας εμπειρία από τις επισκέψεις σας; Τι χρειάζεται να γίνει για μια αξιοπρεπή και ανθρώπινη διαβίωση των προσφύγων και των μεταναστών στα πρώτα τους βήματα στην Ελλάδα;
Ένα από τα σημαντικότερα ζητήματα που αντιμετωπίζουν οι πρόσφυγες και οι μετανάστριες στη χώρα μας είναι η πρόσβαση σε αξιοπρεπή στέγαση. Η ΝΔ διέκοψε το Πρόγραμμα ΕΣΤΙΑ (σε άλλες χώρες της ΕΕ συνεχίζει να υπάρχει) που έδινε την πρόσβαση σε στέγαση, με αποτέλεσμα ο προσφυγικός πληθυσμός να οδηγείται πλέον αποκλειστικά σε camps Στους χώρους αυτούς οι περισσότεροι αναγκάζονται να ζουν σε ανθυγιεινές συνθήκες στερούμενοι σε κάποιες περιπτώσεις την πρόσβαση σε βασικά αγαθά και δικαιώματα, όπως καθαρό νερό. Στερούνται επίσης πρωτίστως ιατρική περίθαλψη, αφού πολλά καμπ βρίσκονται σε μεγάλες αποστάσεις από Κέντρα Υγείας ή Νοσοκομεία ή ΜΚΟ.
Εργαζόμενος ως εθελοντής Νευρολόγος στους Γιατρούς του Κόσμου και το PRAKSIS έχω διαπιστώσει τη σταδιακή ελάττωση του αριθμού εξυπηρετούμενων προσφύγων, λόγω μεγάλης απόστασης μεταξύ των ιατρείων των ΜΚΟ και των καμπ. Υπάρχει σαφώς πλημμελής ιατρική κάλυψη στα καμπ με έλλειψη ειδικοτήτων, η οποία βασίζεται κατά κύριο λόγο στη παρουσία εθελοντών ιατρών.
Στη Μυτιλήνη, όπου πήγα το Δεκέμβριο του 2022, με τους Γιατρούς του Κόσμου, διαπίστωσα μεγάλη έλλειψη σε ιατρικές ειδικότητες στη δομή του Καρα Τεπέ. Υπάρχει σχέδιο μεταφοράς του στρατοπέδου αυτού στη Βάστρια, το οποίο ολοκληρώνεται και αναμένεται να λειτουργήσει το επόμενο διάστημα, στο κέντρο του μεγαλύτερου δάσους της Λέσβου, ουσιαστικά απομονώνοντας τελείως έτσι το πληθυσμό των προσφύγων. Η περιοχή της Βαστριας είναι πολύ μακρινή σε σχέση με το σημερινό καμπ του Καρα Τεπε, που λόγω της μικρής απόστασης παρέχει εύκολη και ταχεία μετάβαση στο νοσοκομείο της πόλης.
Οι πρόσφυγες στερούνται επίσης τη πρόσβαση σε νομική υποστήριξη και πληροφόρηση. Παράλληλα δεν γνωρίζουν τα δικαιώματά τους και σπανίως τους προσφέρεται νομική βοήθεια.
Η ιατρική περίθαλψη και νοσηλεία είναι προβληματική επίσης, διότι η περίοδος αναμονής για την ανανέωση των νομιμοποιητικών εγγράφων μετα από τη λήξη τους τους είναι μεγάλη, με αποτέλεσμα να καθυστερεί η έκδοση ΑΜΚΑ (ΠΑΑΥΠΑ ), ώστε να μην έχουν δυνατότητα επισκέψεων στα νοσοκομεία .Τα επείγοντα παραμένουν προσβάσιμα, αλλά ωστόσο τα διαστήματα αναμονής για ένα ραντεβού διενέργειας εξετάσεων κλείνονται μετα από μεγάλο χρονικό διάστημα.
Πιστεύω ότι χρειάζεται η σταδιακή ενσωμάτωση του προσφυγικού πληθυσμού, επιμόρφωση και αξιοποίηση των δυνατοτήτων τους καθώς και αξιοποίηση των Ευρωπαϊκών πόρων για καλύτερη στέγαση, νομική κάλυψη και πρόσβαση στην υγεία.
Είναι πολύ σημαντικό ότι πρόσφυγες και μετανάστες που έχουν επιζήσει βίας ή είναι θύματα βασανιστηρίων και κουβαλούν τραύματα από τις χώρες που προέρχονται, να αναγνωρίζεται και να μην υποτιμάται η ανάγκη για φροντίδα της ψυχικής τους υγείας.
Την ώρα που μπαίνουμε στην τελευταία εβδομάδα πριν τις κάλπες, ποιο είναι το δικό σας μήνυμα για τις εκλογές;
Η χώρα μας, μετά από την αποτυχημένη διακυβέρνηση τετραετίας από τη ΝΔ, χρειάζεται να αποκτήσει και πάλι τα χαρακτηριστικά ενός κράτους δικαίου που έχει πάψει να υπάρχει. Η κοινωνία μας βρίσκεται σε ένα θολό τοπίο από παραπληροφόρηση, έλλειψη δημοκρατίας, αξιοκρατίας, αισχροκέρδειας, φοροδιαφυγής, παραοικονομίας, με συνεχή παραδείγματα φανερών ανισοτήτων με συχνά επικράτηση ρατσιστικής ρητορικής και πράξεων και επαναλαμβανόμενα φαινόμενα καταπάτησης των ανθρωπίνων δικαιωμάτων.
Πιστεύω ότι ο κάθε συμπολίτης μας πρέπει να αποφασίσει ποιο είναι το μέλλον που του αξίζει. Πρέπει να αναλογιστεί τη συχνή απαξίωση των θεσμών ακόμα και του Συντάγματος που βλέπουμε τη τελευταία τετραετία διαρκώς. Επικρατεί δυστυχώς η διαπλοκή και η ατιμωρησία, με την ανυπαρξία ελεύθερης αντικειμενικής και σωστής ενημέρωσης από τη πλειονότητα των ΜΜΕ.
Η επόμενη μέρα πρέπει να σηματοδοτήσει την αρχή της επανόδου της χώρας σε ένα παράλληλο δρόμο για να συμπορευθεί έτσι με εκείνα τα ανεπτυγμένα κράτη της ΕΕ, όπου οι πολίτες απολαμβάνουν σε αυτά το αγαθά της δημοκρατικής διακυβέρνησης, με βασικούς άξονες την ασφάλεια, το σεβασμό των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, την ύπαρξη ενός δωρεάν Εθνικού Συστήματος Υγείας, ίση δυνατότητα για δωρεάν πρόσβαση σε ένα αξιοκρατικό και ολοκληρωμένο σύστημα δημόσιας παιδείας σε όλες τις βαθμίδες της και μια πραγματική ανάπτυξη της οικονομίας. Με οδηγό πάντα την εφαρμογή της αληθινής δικαιοσύνης παντού και για όλους.
