Παρανοϊκή… απαξίωση του «Νόησις». Το Κέντρο Διάδοσης Επιστημών και Μουσείο Τεχνολογίας της Θεσσαλονίκης μοιάζει να έχει εγκαταλειφθεί από την Πολιτεία, καθώς τα οικονομικά προβλήματα που αντιμετωπίζει είναι τεράστια και ο κίνδυνος «λουκέτου», ορατός.
Το «Νόησις», όπως ονομάστηκε για να παραπέμπει στη διεργασία της λογικής, συνεχίζει να εκπλήσσει θετικά, εντυπωσιάζοντας τους επισκέπτες του, όχι όμως, καθώς φαίνεται και την Πολιτεία. Όσο περισσότερα ακούγονται από υπουργούς, υφυπουργούς και λοιπούς συναρμόδιους για την αναγκαιότητα της γνώσης, της τεχνολογίας και της καινοτομίας, τόσο λιγότερο δείχνουν να ενδιαφέρονται για την επιβίωση των θεσμών που υπηρετούν.
Στα 10 χρόνια λειτουργίας του έχει καταφέρει, παρά τα προβλήματα, ν’ αποτελεί σήμερα, το κορυφαίο τεχνολογικό κέντρο της νοτιοανατολικής Ευρώπης, έχοντας παρουσιάσει πλήθος δράσεων και δραστηριοτήτων, συνεργασίες σε διεθνές επίπεδο και έχοντας δεχτεί πάνω από 1.600.000 επισκέπτες από την Ελλάδα και το εξωτερικό.
Περίπου 1.000.000 μαθητές το έχουν επισκεφθεί κι έχει συνεργαστεί με πλήθος σπουδαίων επιστημόνων και καλλιτεχνών. Η ποικιλία των εκπαιδευτικών του δράσεων προσφέρει στον επισκέπτη τη δυνατότητα να κατανοήσει τα επιτεύγματα της επιστήμης και της τεχνολογίας και να διευρύνει το επίπεδο των γνώσεών του. Πρόκειται για μια νησίδα αριστείας για τη χώρα, εθνικό κεφάλαιο και πολιτιστική κληρονομιά για τη γενιά του μέλλοντος. Παράλληλα, συμβάλλει καταλυτικά ως σημαντικός παράγοντας και πόλος έλξης, στην ανάδειξη της Θεσσαλονίκης και της ευρύτερης περιοχής.
Το «Νόησις» είναι Ίδρυμα ιδιωτικού δικαίου, μη κερδοσκοπικού χαρακτήρα. Το διοικητικό του συμβούλιο ορίζεται με απόφαση του Υπουργείου Οικονομίας και Οικονομικών, με συστάσεις από το Υπουργείο Παιδείας και τη Γενική Γραμματεία Έρευνας και Τεχνολογίας, που αποτελεί και την εποπτεύουσα αρχή του. Ο φορέας επιδεικνύει παγκόσμια επίδοση αυτοχρηματοδότησης σε ποσοστό 77% του προϋπολογισμού του. Ωστόσο, δεν έχει λάβει καμία τακτική ή έκτακτη επιχορήγηση εδώ και περίπου δύο χρόνια.
Το κράτος, παρά τις υποσχέσεις και δεσμεύσεις, οδηγεί το «Νόησις» σε συστηματική απαξίωση και δεν αντιλαμβάνεται στο ελάχιστο τη σημασία και την προσφορά του στη χώρα και την κοινωνία. Μέχρι σήμερα, παρά το πλήθος των επιστολών και των τηλεφωνικών επαφών με τα αρμόδια Υπουργεία, δεν υπάρχει μέριμνα για τον ορισμό διοικητικού συμβουλίου του Ιδρύματος. Δυστυχώς, η εκκρεμότητα αυτή υφίσταται για περισσότερο από ένα χρόνο.
Παραδόξως, η Πολιτεία αντί να στέκεται αρωγός και να στηρίζει διοικητικά και οικονομικά αυτό το μοναδικό για το έργο του Ίδρυμα, πράττει ακριβώς τα αντίθετα. Αποτελεί δε παγκόσμια πρωτοτυπία και καινοτομία η ένταξη του φορέα που αποτελεί μη κερδοσκοπικό οργανισμό σε καθεστώς ΔΕΚΟ με την απαίτηση από το κράτος, το «Νόησις» να έχει ισοσκελισμένο και κερδοφόρο προϋπολογισμό, χωρίς να επιδοτείται ή να στηρίζεται οικονομικά.
Η οικονομική εικόνα σήμερα του Ιδρύματος αποτυπώνεται ως εξής:
- Οι οφειλές και απλήρωτες υποχρεώσεις που έχουν συσσωρευτεί σε βάθος δεκαετίας, ανέρχονται πλέον των 1.400.000 ευρώ και αφορούν τις γηγενείς οφειλές από ίδια έσοδα και έξοδα, εξαιρουμένων των δαπανών από συμμετοχές σε Ευρωπαϊκά Προγράμματα.
- Ποσό ύψους 514.000 Ευρώ που αφορά την έγγραφη δέσμευση του Υπουργείου Παιδείας για την κάλυψη των ληξιπρόθεσμων οφειλών μέχρι τις 31/12/2011 δεν έχει δοθεί.
- Ο φορέας καταγράφει ετήσιο έλλειμμα λιγότερο από 25% του προϋπολογισμού του.
- Οι φοροασφαλιστικές υποχρεώσεις είναι τακτοποιημένες μέχρι 30/04/2015 και η μισθοδοσία του προσωπικού έναντι του Μαΐου 2015 (συνολικά 23 άτομα με ετήσιο κόστος 570 χιλιάδες ευρώ).
Άμεσο πλέον κίνδυνο για τη διακοπή της λειτουργίας του, αποτελεί και η οφειλή προς τη ΔΕΗ.
