Ακροδεξιοί και απολιτίκ που αποσιωπούν την πολιτική τους ταυτότητα είναι οι βασικές δεξαμενές των αντιεμβολιαστών στη χώρα, όπως φαίνεται μέσα από ανάλυση χιλιάδων λογαριασμών στο «ελληνικό twitter».
Σύμφωνα με μελέτη που δημοσίευσε σε προσωπικό του λογαριασμό ο αναπληρωτής καθηγητής στο Τμήμα Ψηφιακών Μέσων του Πανεπιστημίου της Τουλούζης, Νίκος Σμυρναίος, δεν υπάρχουν αμφιβολίες για την πολιτική προέλευση των χρηστών του διαδικτύου που προπαγανδίζουν ενεργά το αντιεμβολιαστικό κίνημα, διακινούν ψευδείς ειδήσεις, υποβαθμίζοντας ακόμα περισσότερο την προσπάθεια ανοσοποίησης του πληθυσμού.
Βασικό μέσο διασποράς της αντιεμβολιαστικής προπαγάνδας, όπως φαίνεται μέσα από αυτά τα στοιχεία, προκύπτει ότι είναι το youtube. Οπως αναφέρει ο Ν. Σμυρναίος, «το youtube υποθάλπει ένα οικοσύστημα θρησκόληπτων, συντηρητικών και συνωμοσιολογικών καναλιών που ασχολούνται με το θέμα των εμβολίων. Λόγω, δικαιολογημένης, έλλειψης εμπιστοσύνης στα κυρίαρχα ΜΜΕ εκατοντάδες χιλιάδες πολίτες στρέφονται εκεί και παραπλανώνται».
Για να δημιουργηθεί ο χάρτης που αποτυπώνει τη διαδικτυακή συζήτηση γύρω από τα εμβόλια στο ελληνόφωνο twitter (σ.σ.: το πιο πολιτικοποιημένο μέσο κοινωνικής δικτύωσης) και κατηγοριοποιεί τους χρήστες, ο καθηγητής Ν. Σμυρναίος άντλησε για την περίοδο ανάμεσα στις 17 Φεβρουαρίου 2020 και 3 Οκτωβρίου 2021 περισσότερες από 156 χιλιάδες αναρτήσεις σχετικές με τον εμβολιασμό, προερχόμενες από 25.103 μεμονωμένους και διακριτούς χρήστες του μέσου.
Ο χάρτης αποτυπώνει την επιρροή κάθε χρήστη, τις συνδέσεις του με άλλους και την ισχύ των αναφορών του στις λέξεις «εμβόλια, εμβολιασμοί, εμβολιασμός», συσχετίζοντάς τους με την πολιτική τους τοποθέτηση και τη θέση που παίρνουν υπέρ ή κατά του εμβολιασμού.
Από τους πιο ισχυρούς λογαριασμούς ήταν αυτός της ακροδεξιάς εφημερίδας «Μακελειό», άλλοι που προωθούν Κασιδιάρη και Βελόπουλο.
Το αποτέλεσμα της επεξεργασίας του αλγόριθμου ήταν ένας χάρτης που δείχνει πως η κινητήριος δύναμη του αντιεμβολιασμού στο twitter είναι λογαριασμοί που τοποθετούνται στην άκρα Δεξιά, αλλά και απολίτικοι χρήστες.
Εντοπίζονται πέντε βασικές κατηγορίες χρηστών: οι φιλοκυβερνητικοί-υπέρ του εμβολίου, οι αντιπολιτευόμενοι-υπέρ του εμβολίου, οι χωρίς πολιτικό πρόσημο επίσης υπέρ, οι ξεκάθαρα ακροδεξιοί κατά του εμβολίου και μια ακόμα κατηγορία, πολύ κοντά στην προηγούμενη ως προς την αλληλεπίδραση των χρηστών, οι απολίτικοι λογαριασμοί αντιεμβολιαστών. Η τοπολογία των γραφημάτων είναι αποτέλεσμα των σχέσεων μεταξύ των χρηστών.
Με άλλα λόγια αυτοί που βρίσκονται στο κέντρο του χάρτη στην κάθε ομάδα έχουν σημαντική επιρροή στην κοινότητα, σε αντίθεση με αυτούς που βρίσκονται στην περιφέρεια.
Επιχειρήσαμε να διερευνήσουμε ορισμένους από τους πιο επιδραστικούς λογαριασμούς ακροδεξιών-αντιεμβολιαστών, όπως φαίνονται στον χάρτη, και να μελετήσουμε τις αλληλεπιδράσεις τους. Από τους πιο ισχυρούς λογαριασμούς ήταν αυτός της ακροδεξιάς εφημερίδας «Μακελειό», άλλοι που προωθούν Κασιδιάρη και Βελόπουλο, ενώ ανάμεσα σε αυτούς εντοπίζονται και αρκετά bots, δηλαδή ψεύτικοι και αυτοματοποιημένοι ή υβριδικοί (cyborg bots) λογαριασμοί, κατασκευασμένοι με στόχο την προσέλκυση ακροατηρίου και την πρόκληση ψηφιακού θορύβου. Ορισμένα από αυτά μάλιστα προωθούν και αλληλεπιδρούν, μεταξύ άλλων, με συγκεκριμένες «ειδησεογραφικές» ιστοσελίδες (βλ. pronews, el.gr κ.ά.) και ραδιοφωνικούς σταθμούς (focusfm).
Δεν προκαλεί εντύπωση πως στο φάσμα των αντιεμβολιαστών του twitter εντοπίζονται λογαριασμοί εθνικιστών και «Μακεδονομάχων», πραγματικοί αλλά και αυτοματοποιημένοι, που είχαν εντοπιστεί και από την ομάδα του Μεσογειακού Ινστιτούτου Ερευνητικής Δημοσιογραφίας (MIIR), στην έρευνα παρόμοιας μεθοδολογίας που είχε δημοσιεύσει στην «Εφ.Συν.» μετά τη Συμφωνία των Πρεσπών («Τιτιβίσματα στη σκοτεινή πλευρά του διαδικτύου», 20.5.2019).
Να υπενθυμίσουμε εδώ τις αναφορές του δημοσιογράφου Δημήτρη Καμπουράκη ότι δήθεν στην Ελλάδα οι αντιεμβολιαστές είναι αριστεροί, αλλά και τα πορίσματα δημοσκόπησης της Alco, σύμφωνα με την οποία πλειοψηφικό ρεύμα στους μη εμβολιασμένους ήταν, υποτίθεται, οι ψηφοφόροι του… ΣΥΡΙΖΑ. Η λαθροχειρία εδώ εκτός όλων των άλλων είχε να κάνει με το γεγονός πως άλλο ανεμβολίαστος (που αφορούσε κυρίως νέους στους οποίους ο ΣΥΡΙΖΑ έχει υψηλότερα ποσοστά) και άλλο αντιεμβολιαστής ή περισσότερο αρνητής της πανδημίας.
Οσοι βέβαια είχαν απλά περάσει μία φορά από το Σύνταγμα στις συγκεντρώσεις των αντιεμβολιαστών το προηγούμενο διάστημα δεν είχαν καμία αμφιβολία για την πολιτική προέλευση αυτών των ομάδων.
