Τελευταία δίκη για τη μετονομασία της οδού Αλμπέρτου Ναρ

Η τελευταία μιας σειράς ολόκληρης από τις «μάχες της μνήμης και της ιστορίας» στη Θεσσαλονίκη, που αφορά την περίπτωση του κατοχικού φρούραρχου Θεσσαλονίκης Αθανάσιου Χρυσοχόου, ολοκληρώνεται την ερχόμενη Πέμπτη 23 Σεπτεμβρίου στις 9 το πρωί στο Διοικητικό Εφετείο Θεσσαλονίκης, στο οποίο εκδικάζεται τελικά η αίτηση ακύρωσης των απογόνων του φρούραρχου ενάντια στη μετονομασία της οδού που φέρει το όνομά του σε οδό Αλμπέρτου Ναρ.

Η απόφαση αποτελεί και πρόκριμα για την κατάληξη της αγωγής των απογόνων Χρυσοχόου εναντίον τριών πολιτών που έδωσαν αγώνα για να αποκαθηλωθεί το όνομα του Χρυσοχόου με δημόσιες παρεμβάσεις τους και επιστολές στο δημοτικό συμβούλιο και στην επιτροπή ονοματοθεσιών του Δήμου Θεσσαλονίκης. Συμπτωματικά, πριν από λίγες μέρες, με συνοπτικές ευτυχώς διαδικασίες, η επιτροπή ονοματοθεσιών του δήμου αποφάσιζε -σωστά- τη μετονομασία της οδού Λαγκαδά σε οδό Μίκη Θεοδωράκη, χωρίς τις αντιδράσεις και τις διώξεις των εθνικοφρόνων που είχε γνωρίσει εν ζωή ο Μεγάλος Κεκοιμημένος.

Δεν υπήρξε το ίδιο εύκολη η μετονομασία της οδού του φρούραρχου για τον οποίο ο Σύνδεσμος Φυλακισθέντων και Εξορισθέντων Αντιστασιακών (ΣΦΕΑ) 1967-74 θυμίζει σε ανακοίνωσή του πως «το όνομα του Αθ. Χρυσοχόου είχε αποδώσει σε δρόμο της πόλης το 1971 το παράνομο, διορισμένο από τη χούντα δημοτικό συμβούλιο Θεσσαλονίκης, παρά την εθνικά επιλήψιμη συνεργασία του με τις ναζιστικές δυνάμεις Κατοχής, που έστειλαν στα κρεματόρια περίπου πενήντα χιλιάδες εβραϊκής καταγωγής συμπολίτες μας, ενώ καταδίκασαν σε θάνατο από πείνα και εκτέλεσαν χιλιάδες άλλους που αντιστάθηκαν στους δήμιους του Χίτλερ και τους δωσίλογους συνεργάτες τους. Μάλιστα, ο Αθ. Χρυσοχόου υπεράσπισε το 1959 στο Ειδικό Στρατοδικείο Εγκληματιών Πολέμου τον αρχιεγκληματία Μαξ Μέρτεν – υπόλογο για την καταναγκαστική εργασία, την εξόντωση και τη διαρπαγή των περιουσιών των αδικοχαμένων συμπολιτών μας».

Για τη μετονομασία αποφάσισε το δημοτικό συμβούλιο Θεσσαλονίκης στις 26 Μαρτίου 2018 ύστερα από ομόφωνη πρόταση της Επιτροπής Ιστορικής Μνήμης του Δήμου Θεσσαλονίκης και επικυρώθηκε με τη γνωμοδότηση της αρμόδιας επιτροπής της Αποκεντρωμένης Διοίκησης Μακεδονίας-Θράκης. Ο δρόμος έλαβε το όνομα του Αλβέρτου Ναρ, εξέχοντος λογοτέχνη και ερευνητή, που ανέδειξε την παρουσία και ιστορία της εβραϊκής κοινότητας της πόλης και τον ρόλο της στη διαμόρφωση της φυσιογνωμίας της Θεσσαλονίκης.

Εναντίον αυτών των αποφάσεων άσκησαν προσφυγή στο ΣτΕ -που παρέπεμψε την υπόθεση στο Διοικητικό Εφετείο- οι απόγονοι του Χρυσοχόου και παραλλήλως έχουν υποβάλει αγωγή κατά τριών αγωνιστών της αντιδικτατορικής αντίστασης -του πρώην βουλευτή του ΣΥΡΙΖΑ Τριαντάφυλλου Μηταφίδη και των δικηγόρων Αλέκου Γρίμπα και Σπύρου Σακκέτα- για «προσβολή νεκρού», ζητώντας ως αποζημίωση και από τους τρεις το ποσό των 600.000 ευρώ! Η αγωγή αυτή έχει προκαλέσει ήδη αντιδράσεις από πολλούς ιστορικούς, πολιτικούς επιστήμονες και νομικούς, σε διεθνές μάλιστα επίπεδο, που έχουν υπογράψει και κείμενο συμπαράστασης με το μήνυμα «η Ιστορία δεν δικάζεται».

Τυπικά η αίτηση ακύρωσης στρέφεται κατά του Δήμου Θεσσαλονίκης, της Αποκεντρωμένης Διοίκησης Μ-Θ, του υπουργείου Εσωτερικών και της Περιφέρειας Κεντρικής Μακεδονίας, ωστόσο, όπως σημειώνει ο ΣΦΕΑ: «Θεωρούμε ότι η υπό εκδίκαση αίτηση ακύρωσης των απογόνων του στρ. Αθανάσιου Χρυσοχόου δεν είναι παρά μια απόπειρα νομιμοποίησης/εξιλέωσης του καθεστώτος που συνεργάστηκε με τις κατοχικές δυνάμεις. Μια προσπάθεια αναθεώρησης της ιστορίας, καθώς αποσιωπάται εσκεμμένα η εγκληματική δραστηριότητα των κατοχικών στρατευμάτων στη Θεσσαλονίκη και των συνεργατών τους, ανάμεσα στους οποίους ο Αθ. Χρυσοχόου κατείχε εξέχουσα θέση, ως αξιωματούχος του κατοχικού καθεστώτος».

Ο Σύνδεσμος, που καλεί τα μέλη του στο δικαστήριο την ημέρα της εκδίκασης (oδός Φράγκων 2-4), υπογραμμίζει παράλληλα πως «πιστεύουμε ότι ο Δήμος Θεσσαλονίκης και η Αποκεντρωμένη Διοίκηση Μακεδονίας-Θράκης, όπως έπραξαν και στο ΣτΕ, θα υπερασπίσουν τη μετονομασία της οδού όχι μόνο για λόγους σεβασμού της νομιμότητας, αλλά και ως συμβολή στην προσπάθεια η Θεσσαλονίκη να ανακτήσει την ιστορική της μνήμη και να γίνει παράδειγμα συνύπαρξης και αλληλεγγύης».