Ρόδο μου αμάραντο, καρτερικά στην ουρά για το δικό τους «αντίο»

Χθες στη Μητρόπολη κατάλαβα τι ακριβώς σημαίνει λαϊκό προσκύνημα. Η ουρά με τον κόσμο που ήθελε να αποχαιρετήσει τον Μίκη ήταν εκατοντάδες μέτρα, γύριζε τετράγωνα γύρω γύρω, χανόταν μέσα στα στενά της Πλάκας. Περπατούσα στον κόσμο που ήταν χιλιάδες και έβλεπα ανθρώπους να περιμένουν υπομονετικά, με ένα λουλούδι στο χέρι, προκειμένου να πουν το δικό τους «αντίο» στον συνθέτη. Ετσι όπως το έκοβα, ένα διωράκι το χρειαζόσουν σίγουρα. Σκεφτείτε πόση εσωτερική ανάγκη είχαν κάποιοι να αποτίσουν φόρο τιμής στον Μίκη, που δεν τους ενδιέφερε ότι θα περίμεναν για ώρες. Και ήταν ένα βουβό προσκύνημα.

Δημιουργήθηκε ωστόσο κάποια ένταση γύρω στις 7 το απόγευμα, όταν ανακοινώθηκε στον κόσμο πως σταματά το προσκύνημα, αλλά ευτυχώς γρήγορα έδωσαν παράταση και ηρέμησαν τα πνεύματα. Πάντως στη Μελίνα είχαν επιτρέψει το λαϊκό προσκύνημα και το βράδυ, δεν ξέρω γιατί δεν συνέβη το ίδιο και τώρα. Στις 4 τα ξημερώματα είχα περάσει, θυμάμαι, τότε από τη Μητρόπολη.

Κάποιες στιγμές έβλεπες και ανθρώπους των γραμμάτων και των τεχνών, όπως ο συγγραφέας Βασίλης Βασιλικός και ο σκηνοθέτης Κώστας Γαβράς που έφτασαν στη Μητρόπολη λίγο μετά τις 15.30. Το εμβληματικό «Z» του Γαβρά του 1969, βασισμένο στο ομώνυμο βιβλίο του Βασιλικού, είχε μουσική του Μίκη. Ο ίδιος τότε ήταν εξόριστος στη Ζάτουνα Αρκαδίας. Ο Γαβράς, περιγράφοντας πώς πήρε την έγκριση του συνθέτη, είπε πως έστειλε στη Ζάτουνα τη σύζυγό του και συνεργάτες του για να μεταφέρουν την παράκλησή του. Τότε ο Μίκης πάνω στο πακέτο από τα τσιγάρα του σημείωσε: «Ο Κώστας να πάρει ό,τι θέλει από τη μουσική». «Αυτό ήταν και το «συμβόλαιό» μας», είπε ο μεγάλος σκηνοθέτης, «δεν χρειάστηκε ποτέ να υπογράψουμε κάποιο άλλο». «Ο Μίκης θα είναι για πάντα εδώ, όχι μόνο στην καρδιά μας, αλλά και στα αυτιά μας μέσα από τη μουσική του. Χθες άκουγα το «Γελαστό παιδί», που είναι σαν να αναφέρεται σε όλα τα γελαστά παιδιά που έχουν εγκατασταθεί στην πατρίδα μας από όλον τον κόσμο» κατέληξε ο Γαβράς.

Το απόγευμα αργότερα είδα τον Διονύση Σαββόπουλο, τον Φοίβο Δεληβοριά, ενώ ο Γιώργος Νταλάρας πρέπει να πέρασε πολλές ώρες εκεί.

Το λαϊκό προσκύνημα θα συνεχιστεί και σήμερα από τις 10 το πρωί μέχρι τις 2 το μεσημέρι. Στις 3 θα ακολουθήσει η τελετή αποχαιρετισμού. Σύμφωνα με την ενημέρωση που έκανε το ΚΚΕ, για τον Μίκη θα μιλήσουν η Πρόεδρος της Δημοκρατίας, Κατερίνα Σακελλαροπούλου, και ο γενικός γραμματέας της Κ.Ε. του ΚΚΕ, Δημήτρης Κουτσούμπας. Ο ίδιος ο Μίκης είχε ζητήσει με την πολιτική διαθήκη του να γίνει σεβαστή η ιδεολογία του και οι αγώνες του για την ενότητα των Ελλήνων.

Στη συνέχεια η σορός του Μίκη θα μεταφερθεί με πλοίο στα Χανιά. Η άφιξη της σορού θα γίνει στις 7.30 το πρωί στο λιμάνι της Σούδας. Ακολούθως θα τεθεί μέχρι τις 12 το μεσημέρι σε λαϊκό προσκύνημα στη Μητρόπολη Χανίων. Στη συνέχεια η σορός θα μεταφερθεί με αυτοκινητοπομπή στον Ι.Ν. Αγίου Νικολάου στον Γαλατά, όπου θα τελεστεί εξόδιος ακολουθία στις 13.00. Μετά την ολοκλήρωση της ακολουθίας θα συνοδευτεί πεζή η σορός στο κοιμητήριο του Γαλατά, για να γίνει η ταφή.