Τίποτα δεν έδειξε να κατάλαβε ο υπουργός Μετανάστευσης και Ασύλου Νότης Μηταράκης από το τελικό πόρισμα της Ομάδας Εργασίας του Διοικητικού Συμβουλίου της Frontex για την εμπλοκή της υπηρεσίας σε πέντε αμφιλεγόμενες επιχειρήσεις επαναπροώθησης του Ελληνικού Λιμενικού.
«Με ιδιαίτερη χαρά είδαμε ότι το πρόσφατο πόρισμα της Ομάδας Εργασίας της Frontex, που διερεύνησε πλήθος καταγγελιών, κατέληξε ότι δεν υπήρξε παραβίαση κανόνων, απαντώντας σε όσους αναπαράγουν αβάσιμες κατηγορίες», είπε πρόσφατα στην κοινή συνεδρίαση των κοινοβουλευτικών επιτροπών Ευρωπαϊκών Υποθέσεων και Δικαιοσύνης, παρουσία του αντιπροέδρου της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Μαργαρίτη Σχοινά, που περιορίστηκε να διαβεβαιώσει σχετικά με τη Frontex ότι η Ευρώπη θα παραμείνει προορισμός ασύλου για όσους το δικαιούνται.
Αναρωτιέται κανείς αν πράγματι διάβασε τις 18 σελίδες του πορίσματος ο κ. Μηταράκης. Γιατί όπως αποκάλυψε η «Εφ.Συν.» («Αντιφάσεις του Ελληνικού Λιμενικού επισημαίνει η Frontex», «Εφ.Συν.», 6/3/2021), το πόρισμα επισημαίνει ολιγωρίες και κενά στον εσωτερικό μηχανισμό επιτήρησης των θεμελιωδών δικαιωμάτων και στο σύστημα αναφοράς και αξιολόγησης περιστατικών, συστήνει επειγόντως μέτρα για την άμεση και ουσιαστική βελτίωσή τους και κάνει λόγο για ανακόλουθες ή αντιφατικές εξηγήσεις του Ελληνικού Λιμενικού στο καθένα από τα πέντε περιστατικά, εξαιτίας των οποίων διαπιστώνει αδυναμία να καταλήξει αν υπήρξαν ή όχι παραβιάσεις του κανονισμού της Frontex και των θεμελιωδών δικαιωμάτων.
Είναι εξαιρετικά αμφίβολο ότι κάτι τέτοιο είχε στο μυαλό του ο υπουργός όταν χαρακτήριζε «θετική εξέλιξη» την έρευνα της Frontex που «θα επιτρέψει να τελειώσει αυτή η συζήτηση, να λάμψει η αλήθεια και να σταματήσει η παραπληροφόρηση» («Ο κ. Μηταράκης θέλει “να λάμψει η αλήθεια” για επαναπροωθήσεις», «Εφ.Συν.», 13/11/2020).
Oσο περισσότερο αποκαλύπτεται ο σκοτεινός ρόλος του κ. Λετζέρι στην εφαρμογή μιας συνοριακής πολιτικής που αδιαφορεί για τα ανθρώπινα δικαιώματα και υιοθετεί αμφιλεγόμενες νομικές ερμηνείες για να παρακάμψει το ευρωπαϊκό δίκαιο, τόσο o κ. Μηταράκης εκδηλώνει όλο και πιο απροκάλυπτα την τυφλή στήριξή του στον άλλοτε κραταιό ηγέτη της υπηρεσίας.
Την ώρα που ο κ. Λετζέρι δέχεται αδιαμαρτύρητα τις ερωτήσεις και τις συστάσεις ευρωβουλευτών από ευρύτατο πολιτικό φάσμα και της Ευρωπαϊκής Επιτροπής και δεσμεύεται με πρωτόγνωρη ταπεινότητα ότι θα ακολουθήσει τις συστάσεις τους, ο κ. Μηταράκης βάζει πιο βαθιά το κεφάλι στην άμμο και εμφανίζεται λετζερικότερος του Λετζέρι.
Σαν να μην τρέχει τίποτα, ο υπουργός συναντήθηκε με τον κ. Λετζέρι στις αρχές Μαρτίου στα γραφεία της Frontex στη Βαρσοβία, ενώ δεν χάνει ευκαιρία να εκφράσει την υποστήριξή του στη διεύρυνση του ρόλου της Frontex, να προσφέρει πολιτική κάλυψη σε αμφιλεγόμενες διαδικασίες και να αποπροσανατολίσει ανακαλύπτοντας διαρκώς νέους εχθρούς.
«Η Ευρωπαϊκή Αριστερά κάνει πόλεμο εναντίον της Frontex στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, προσπαθώντας να περιορίσει την ικανότητά της να προστατεύει τα ευρωπαϊκά σύνορα. Η Frontex πρέπει και ακολουθεί τους ευρωπαϊκούς κανονισμούς, αλλά ο ρόλος της είναι να αποτρέπει τις παράνομες εισόδους στην Ευρώπη», είπε ο κ. Μηταράκης το Σάββατο στην εκπομπή του Γιώργου Αυτιά στον ΣΚΑΪ, πετώντας άλλη μία στρακαστρούκα για εγχώρια κατανάλωση.
Ο υπουργός κάνει ξανά ότι δεν καταλαβαίνει πως η σύσταση της ομάδας της Επιτροπής Πολιτικών Ελευθεριών του Ευρωκοινοβουλίου, που πραγματοποιεί χωριστή έρευνα για τις επαναπροωθήσεις της Frontex, υπήρξε κοινή πρωτοβουλία της Αριστεράς και των Πρασίνων και ψηφίστηκε επίσης από τους Σοσιαλδημοκράτες, τους Φιλελεύθερους και το Ευρωπαϊκό Λαϊκό Κόμμα.
Κάνει επίσης πως δεν καταλαβαίνει ότι η Ομάδα Εργασίας της Frontex αποτελείται από εκπροσώπους της Ευρωπαϊκής Επιτροπής και οκτώ κρατών-μελών, ανάμεσα στις οποίες η Ελλάδα και η Ουγγαρία, και ότι η Frontex βρίσκεται στο μικροσκόπιο της Ευρωπαϊκής Υπηρεσίας Καταπολέμησης της Απάτης (OLAF) που, σύμφωνα με τον ευρωπαϊκό Τύπο, ερευνά όχι μόνο τις καταγγελλόμενες επαναπροωθήσεις, αλλά και κατηγορίες για εργασιακή παρενόχληση και για πιθανό οικονομικό σκάνδαλο.
Ξεχνά την απόφαση του Δικαστηρίου της Ε.Ε. κατά του νόμου της κυβέρνησης Ορμπαν που νομιμοποιεί τις επαναπροωθήσεις, εξαιτίας του οποίου αναγκάστηκε να αναστείλει τη δράση της στην Ουγγαρία η Frontex. Σχετικό αίτημα έχουν υποβάλει δύο οργανώσεις δικαιωμάτων και για την περίπτωση της Ελλάδας.
Ο υπουργός, που εμφανιζόταν σε συνέντευξή του στην «Εφ.Συν.» «βέβαιος ότι η ενεργός εμπλοκή της αρμόδιας επιτρόπου της Ε.Ε. κ. Γιόχανσον στο θέμα θα δώσει οριστικό τέλος στην ανυπόστατη προπαγάνδα περί επαναπροωθήσεων», έκανε ξανά πως δεν κατάλαβε όταν πριν από μερικές ημέρες, στην επιτροπή Πολιτικών Ελευθεριών του Ευρωκοινοβουλίου, η κ. Γιόχανσον επανέλαβε την ανησυχία της για τις «αξιόπιστες αναφορές» για επαναπροωθήσεις στην Ελλάδα και σημείωσε ότι το ζήτημα υπερβαίνει την εμπλοκή της Frontex και χρειάζεται να διερευνηθεί χωριστά.
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή υπέβαλε στην Ομάδα Εργασίας της Frontex νομικές διευκρινίσεις, που βρίσκονται στον αντίποδα των νομικών ακροβασιών του κ. Λετζέρι, ο οποίος δεν παρέλειψε να υποδείξει την κυβέρνηση Μητσοτάκη ως υπεύθυνη («Καρφώνει την κυβέρνηση Μητσοτάκη η Frontex», «Εφ.Συν.», 5/3/2021).
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή ξεκαθαρίζει ότι δεν έχει εφαρμογή στην Ελλάδα η απόφαση του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου για τα Δικαιώματα του Ανθρώπου σχετικά με αποτροπή προσφύγων στη Μελίγια της Ισπανίας, υπογραμμίζει ότι η Ευρωτουρκική Κοινή Δήλωση προϋποθέτει εξατομικευμένη εξέταση ασύλου με πλήρεις εγγυήσεις και με την ειδική προσοχή που απαιτείται για όλα τα ευάλωτα άτομα και ότι ο έλεγχος συνόρων του Κώδικα Σένγκεν προϋποθέτει αξιολόγηση των αναγκών διεθνούς προστασίας και πλήρη σεβασμό της αρχής της μη επαναπροώθησης.
Με άλλα λόγια, σύμφωνα με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή και αντίθετα από όσα δηλώνει ο υπουργός, αποστολή της Frontex είναι πρωταρχικά η προστασία του διεθνούς δικαίου στα σύνορα και η διασφάλιση της πρόσβασης σε μια δίκαιη διαδικασία ασύλου σε όσους το επιθυμούν και δευτερευόντως όλα τα υπόλοιπα.
Ολα αυτά μάλλον φαίνονται ψιλά γράμματα για τον κ. Μηταράκη, που εφαρμόζει τα αντίθετα στα νησιά και δείχνει να πιστεύει πως μπορεί να ξεμπερδεύει με το ευρωπαϊκό δίκαιο με μια δήλωση για τον σεβασμό των ανθρωπίνων δικαιωμάτων. Για τον λόγο αυτό, όσο περισσότερο εμφανίζεται να στηρίζει ο κ. Μηταράκης τον κ. Λετζέρι τόσο το χειρότερο για τον κ. Λετζέρι.
