Κάνουν την Ιστορία παιχνίδι

Πρωτότυπα εκπαιδευτικά παιχνίδια, εμπνευσμένα από την Ιστορία του ελληνισμού, που απευθύνονται σε παιδιά όλων των ηλικιών, προωθούν τη φαντασία και την κριτική τους σκέψη και παράλληλα την πλούσια πολιτισμική κληρονομιά της χώρας, δημιουργεί ο «Σκαντζόχοιρος» με υψηλή αισθητική κόντρα στην τυποποίηση της βιομηχανίας του χώρου και του νόμου της αγοράς.

Εχτισε τη φιλόξενη και ζεστή φωλιά του πριν από έναν χρόνο στην ήσυχη αυλή της στοάς Καρόρη, στο κέντρο της Αθήνας, και έχει καταφέρει ήδη να έχει πιστούς, μικρούς και μεγάλους, φίλους. Οι λόγοι πολλοί. Η επιτραπέζια «ΚωνσταντινόPoly», καρτ ποστάλ με μυθολογικά τέρατα, κάρτες ζωγραφικής με θεούς του Ολύμπου, παιχνίδια μνήμης με ζώα της Εποχής του Χαλκού και έργα της βυζαντινής τέχνης, βιβλία και φύλλα ζωγραφικής στα βήματα περιηγητών βοηθούν τους παίκτες να διευρύνουν με προσφιλή και διαδραστικό τρόπο τους ορίζοντές τους, συνδέοντας ιστορικά γεγονότα, παραδόσεις, ρεύματα, μυθικά ιστορήματα, τοποθεσίες και θεσμούς.

«Ζητούμενο είναι το παιχνίδι να βοηθήσει τα παιδιά να μάθουν στοιχεία της ελληνικής Ιστορίας με διαφορετικό τρόπο και να συσχετίσουν πράγματα από τα βιβλία ή το περιβάλλον τους με αυτά που παίζουν στην καθημερινότητά τους. Στo μίνι παζλ οι “Επτά οικογένειες της αρχαίας Ελλάδας” ένα τετράχρονο παιδάκι μπορεί να μάθει ποια είναι η αισθητική της γεωμετρική περιόδου. Δεν θα μάθει κάτι άλλο σε αυτή την ηλικία, αλλά όταν δει ένα γεωμετρικό αγγείο θα τον παραπέμπει σε αυτή. Αυτό για μένα είναι η μεγαλύτερη επιτυχία του “Σκαντζόχοιρου”», εξηγεί η ιστορικός Ντόρα Οικονομίδου, που μαζί με την αρχαιολόγο Κατερίνα Δελούκα, την παιδαγωγό Φωτεινή Συραγάκη, τον σχεδιαστή Αντώνη Δημόπουλο, τον αρθρογράφο Λουκά Σταμέλλο και τον πληροφορικάριο Χρήστο Μπαϊραμίδη ίδρυσαν την 13μελή πλέον ΚΟΙΝΣΕΠ.

Στις επιλογές του «Σκαντζόχοιρου» αντιπροσωπεύονται όλες οι ιστορικοί περίοδοι, από την προϊστορική μέχρι τη νεότερη εποχή, σε αντιδιαστολή με τη λογική της αποσιώπησης ορισμένων από αυτές αλλά και της τάσης ηρωοποίησης προσώπων. «Στόχος μας, να αναδείξουμε περιόδους που παραβλέπονται κι όχι μόνο την αρχαιότητα. Η οθωμανική αυτοκρατορία είναι λες και δεν υπήρξε. Ο τρόπος διδασκαλίας της Ιστορίας βασίζεται στην ονοματολαγνεία, ημερομηνίες και γεγονότα. Ακολουθεί το ένα το άλλο με μια γραμμικότητα -χωρίς αιτιακή σχέση μεταξύ τους- ώστε να φαίνεται ότι υπήρξε συνέχεια, αλλά μέσα από τι; Οταν άλλαξε κάτι, τι έμεινε ίδιο; Σήμερα από πού έχει στοιχεία η πολιτιστική μας κληρονομιά; Από μία χρονικότητα μόνο; Οχι από όλες; Πώς θα τα ανακαλύψουμε αυτά; Για να παίξεις δεν χρειάζεται να ξέρεις την Ιστορία εκ των προτέρων» τονίζει ο Λουκάς.

Η Ντόρα φέρνει ως παράδειγμα ότι η έρευνα για την «Αττική μπιρίμπα», που σχεδίασε ο Γιάννης Αντωνόπουλος, έγινε με το σκεπτικό να απεικονιστεί κάθε μνημείο, ακόμα και τα εξαφανισμένα. «Για την αρχαιότητα ήταν εύκολα τα πράγματα και προσπαθήσαμε να βάλουμε και λιγότερα γνωστά μνημεία. Για τα νεωτερικά επίσης. Ομως, δυσκολευτήκαμε σε ό,τι αφορά τις υποδομές της βυζαντινής και οθωμανικής περιόδου, γιατί είχαν ξηλωθεί για να βρεθεί από κάτω το αρχαιοελληνικό. Αυτό είναι σημαντικό τόσο για εμάς αλλά και για έναν ξένο. Η Ελλάδα δεν έπαψε να υπάρχει. Η Αττική δεν έπαψε να κατοικείται».

Παράλληλα, το εγχείρημα αναδεικνύει και τη διαφορετική θέση που είχαν στις εκάστοτε κοινωνίες, π.χ., οι γυναίκες. «Σε ένα παιχνίδι της Εποχής του Χαλκού θα μπορούσαμε να έχουμε άλλο θέμα, όπως η φύση, αλλά επιλέξαμε τη γυναίκα γιατί θεωρούμε ότι πρέπει τα παιδιά να βλέπουν, μέσα από την τέχνη, πως είχε κεντρική θέση στην πολιτική, τη θρησκεία και την κοινωνία της εποχής. Αλλωστε, πρωταρχικός στόχος είναι το περιεχόμενο γιατί αυτό ήταν η κινητήριος σκέψη για να δημιουργηθεί o “Σκαντζόχοιρος”» σημειώνει ο Αντώνης. Εκεί γονείς και συνοδοί των παιδιών μπορούν να περάσουν ποιοτικό χρόνο μαζί τους παίζοντας ή να απολαύσουν το ρόφημά τους στο καφέ του συνεταιρισμού όσο εκείνα δοκιμάζουν τα παιχνίδια.