«Καλό! Καλό! Πολύ Καλό!» Η ενθουσιώδης κραυγή του βραχνιασμένου σπορτ-κάστερ όταν μπαίνει γκολ σε ποδοσφαιρικό αγώνα ήταν ένα από τα πρώτα διαδικτυακά βίντεο που αντάλλαξαν μεταξύ τους οι μαθητές στις 10 Μαρτίου, όταν ο υπουργός Υγείας Βασίλης Κικίλιας ανακοίνωσε το κλείσιμο των σχολείων για δύο εβδομάδες ως μέτρο πρόληψης από τον κορονοϊό. Σύντομα, η φόρα τούς κόπηκε. Τα παιδιά ονομάστηκαν, με τη βούλα των λοιμωξιολόγων, «κινητές βόμβες διασποράς του ιού» και τέθηκαν σε κατ’ οίκον περιορισμό.
Πλέον συμπληρώνουν 20 μέρες χωρίς σχολείο και τουλάχιστον δύο εβδομάδες εγκλεισμού. Ο αρχικός ενθουσιασμός για το κλείσιμο των σχολείων –που δεν τον συμμερίζονται όλοι– μετατρέπεται σε ατέλειωτη βαρεμάρα, αφού οι μέρες κυλάνε απαράλλαχτες. Για όσους δίνουν πανελλήνιες, το άγχος και η αβεβαιότητα παρατείνονται, ενώ οι μικρότεροι προσπαθούν κουτσά-στραβά να παρακολουθήσουν τα διαδικτυακά μαθήματα, έστω για να έχουν μια επίφαση κανονικότητας.
Ταυτόχρονα, δημιουργούνται ομάδες γονέων στο διαδίκτυο, παίρνουν φωτιά οι γραμμές ψυχολογικής υποστήριξης, ειδικοί καλούνται να μας δώσουν τα φώτα τους, άρθρα επί άρθρων προτείνουν λύσεις και συμβουλές.
«Αγάπη και δομή. Με αυτά θα τα βγάλουμε πέρα», συνοψίζει η στήλη γονέων των «New York Times», υπογραμμίζοντας ότι αυτό που συμβαίνει τώρα στα παιδιά, όπως και σε όλη την κοινωνία, δεν έχει ιστορικό προηγούμενο, ώστε να κάνουμε συγκρίσεις και να εξαγάγουμε ασφαλή συμπεράσματα. Μόνες χρήσιμες έρευνες, τονίζει, είναι αυτές που αναλύουν τις μακροπρόθεσμες επιπτώσεις που έχουν στην ψυχική υγεία των παιδιών μεγάλες φυσικές καταστροφές ή συνθήκες πολέμου. «Το κοινό συμπέρασμα είναι ότι τα παιδιά που είχαν σχέσεις ασφάλειας, σταθερότητας και φροντίδας, πριν από καταστροφικά γεγονότα, εξελίσσονται καλύτερα ως ενήλικες», μας λένε οι «ΝΥΤ».
Αντίστοιχες επισημάνσεις κάνουν οι Ελληνες επιστήμονες, όπως για παράδειγμα το Εργαστήριο Σχολικής Ψυχολογίας του ΕΚΠΑ, σε ηλεκτρονικό φυλλάδιο. Στην κατατοπιστική συνοδευτική βιβλιογραφία βρίσκουμε μεταξύ άλλων τις εξής συστάσεις: «Περιορίζουμε την έκθεση των παιδιών στα ΜΜΕ καθώς και στο διαδίκτυο και τα κοινωνικά δίκτυα […] Αποφεύγουμε τη γενικότερη απόδοση κατηγοριών και ευθυνών σε φορείς και πρόσωπα, για να μη μειωθεί το αίσθημα ασφάλειας και προστασίας […] Διατηρούμε ψύχραιμη και υπεύθυνη στάση και λειτουργούμε ως πρότυπο για τα παιδιά μας».
Τι συμβαίνει όμως όταν οι θεωρητικά ορθές συμβουλές προσκρούουν στις πρακτικά αντίξοες συνθήκες; Τι συμβαίνει όταν η τηλεόραση είναι η μοναδική συντροφιά που επιτρέπεται να μπει στο σαλόνι μας και οι μακάβριες στατιστικές του θανάτου και της ασθένειας εκπέμπονται όλο το 24ωρο;
Αγάπη και φροντίδα
Τι θα πει «Περιορίζουμε την έκθεση των παιδιών στο διαδίκτυο», όταν ειδικά για τους εφήβους οι πλατφόρμες κοινωνικής δικτύωσης είναι ο μόνος σύνδεσμος με τους φίλους τους, η μόνη εικονική απόδραση από τους τέσσερις τοίχους; Πόσο αξιόπιστη είναι η συμβουλή των γονιών, όταν οι ίδιοι είμαστε σχεδόν όλη μέρα πάνω σε ένα λάπτοπ τηλε-εργαζόμενοι ή σε ένα κινητό, στέλνοντας μηνύματα στους αόρατους πια φίλους και συναδέλφους;
Μιλήσαμε με γονείς και παιδιά, γνωρίζοντας πως απαντήσεις δεν υπάρχουν. Πολλές φορές δεν υπάρχουν καν οι υλικές συνθήκες για να στηρίξουμε αποτελεσματικά τα παιδιά και τον εαυτό μας. Υπάρχει όμως η αγάπη, η φροντίδα και η ειλικρίνεια, που μπορούν να μας βγάλουν από αυτή την καταιγίδα, όχι αλώβητους, αλλά τουλάχιστον χωρίς να τσακιστούμε.
Τρία κορίτσια, από 11 έως 13 ετών, και οι μητέρες τους καταθέτουν τις προσωπικές τους μαρτυρίες για τις πρώτες 15 ημέρες εγκλεισμού στο σπίτι λόγω του κορονοϊού
