Ενώ τις τελευταίες ημέρες λαμβάνονται από την κυβέρνηση όλο και περισσότερο αυστηρά μέτρα για την προστασία της υγείας των πολιτών δεν φαίνεται να γίνεται το ίδιο με τις ξεχωριστές κατηγορίες των εγκλείστων στις φυλακές, στα κέντρα υποδοχής και στα κρατητήρια. Συγκεκριμένα, τα μόνα μέτρα που μόλις χθες εξαγγέλθηκαν δεν αφορούν απεγκλωβισμό και αποσυμφόρηση, αλλά ένα γενικό «μάντρωμα», ειδικά για τους πρόσφυγες και τους μετανάστες. Παρόμοια σχεδόν πλήρης απομόνωση ισχύει και για τους κρατούμενους.
Πέρα από τον αναγκαστικό εγκλεισμό ανθρώπων, που ήρθαν στην Ελλάδα για μια καλύτερη ζωή, υπάρχουν και οι έγκλειστοι των φυλακών. Αυτή η κατηγορία, των επίσης ακραία συνωστισμένων ανθρώπων, που σύμφωνα με τα επίσημα στοιχεία ξεπερνούν κατά πολύ τις χωρητικότητες όλων των καταστημάτων κράτησης, παραμένει στα… αζήτητα εξαγγελιών για μέτρα. Ημιεπίσημα διέρρευσε ότι ανάμεσα στα μέτρα της γ.γ. Αντεγκληματικής Πολιτικής -μετά προφανώς και τις δραματικές συνέπειες που είχαν τα αυστηρά μέτρα απομόνωσης στις ιταλικές φυλακές- αποφασίστηκε ότι:
Με ευθύνη των διευθυντών θα δημιουργηθούν σε όλα τα καταστήματα χώροι απομόνωσης 10-20 ατόμων τα οποία ενδεχομένως να παρουσιάσουν συμπτώματα κορονοϊού. Ολα τα επισκεπτήρια θα γίνονται πίσω από τζάμια ώστε να μειωθούν οι πιθανότητες μετάδοσης του ιού. Παράλληλα οι σωφρονιστικοί υπάλληλοι, εξοπλισμένοι με όλα τα μέσα προστασίας, θα εξετάζουν μαζί με μέλη του Ερυθρού Σταυρού κρατούμενους που ασθενούν. Απαγορεύεται επίσης η μεταφορά ρουχισμού στους κρατούμενους. Δεν υπάρχει αναφορά για τους σωφρονιστικούς υπαλλήλους που πηγαινοέρχονται στις φυλακές, αλλά προφανώς θα γίνουν και στους ίδιους συστάσεις προκειμένου να μη μεταφέρουν τον ιό στον τόσο ευαίσθητο χώρο με τους χιλιάδες κρατούμενους.
Στο μεταξύ κάποιοι έκριναν ως πρόσφορο μέτρο την πλήρη απαγόρευση αδειών, αλλά ακόμα και την καθυστέρηση στις αποφυλακίσεις που εκκρεμούν. Την ίδια στιγμή η καθηγήτρια Επιδημιολογίας του Πανεπιστημίου Αθηνών Αθηνά Λινού συνιστά να παρθούν μέτρα αποσυμφόρησης των φυλακών, με αποφυλάκιση κρατουμένων που έχουν διαπράξει χαμηλής έντασης αδικήματα και δεν συνιστούν κίνδυνο για τη δημόσια υγεία και ασφάλεια.
Η πρωτοβουλία για τα Δικαιώματα των Κρατουμένων με συνεχείς εκκλήσεις περιγράφει την επικίνδυνη κατάσταση και προτείνει μια σειρά από μέτρα προστασίας των κρατουμένων.
«Είναι τραγικό, αλλά τίποτα άλλο δεν φαίνεται να απασχολεί την κυβέρνηση και τους αρμόδιους υπουργούς εκτός από μέτρα ασφυκτικής απομόνωσης των κρατουμένων από τον έξω κόσμο, είτε βρίσκονται στις φυλακές είτε σε κρατητήρια και στρατόπεδα “φιλοξενίας”. Τι συμβαίνει λοιπόν; Δοκιμάζεται άραγε η “ανοσία της αγέλης” με ένα τέτοιο πείραμα; […] Ο πρωθυπουργός στο διάγγελμά του είπε ότι πρώτη προτεραιότητα της κυβέρνησης είναι να σώσουμε ζωές. Πρώτη μας φροντίδα είναι ο άνθρωπος και η δημόσια υγεία. Καλούμε την κυβέρνηση, αν πράγματι η πρώτη της φροντίδα είναι ο άνθρωπος, να το αποδείξει έμπρακτα και να λάβει άμεσα μέτρα για τη ΜΗ διασπορά του ιού μέσα στους χώρους κράτησης ανά τη χώρα, είτε είναι φυλακές, κρατητήρια, hotspot ή στρατόπεδα, άλλως θα έχει ακέραιη την ευθύνη για την ανθρωπιστική καταστροφή που θα προκύψει».
Στο μεταξύ, σύμφωνα με πληροφορίες, ήδη στις φυλακές του Αυλώνα, όπου τις τελευταίες ημέρες υπάρχουν διαρκείς εντάσεις κι ενώ στον μισό χώρο γίνονται έργα εδώ και καιρό, οι κρατούμενοι (ηλικίας 18-25) έχουν στριμωχτεί με αποτέλεσμα 217 άτομα να βρίσκονται σε χώρο που χωράει 130. Παράλληλα μεταφέρθηκαν εκεί από τον Εβρο και αλλού νέοι που μπήκαν στη χώρα πρόσφατα, μετά την άρση δυνατότητας υποβολής αιτήματος ασύλου και θέσπισης του πρόσφατου νόμου, έχοντας πλέον καταδίκες για τέσσερα χρόνια φυλάκιση.
Το ίδιο έγινε και με τα ανήλικα προσφυγόπουλα που προστέθηκαν στην Κόρινθο και στον Βόλο. Στην φυλακή της Κομοτηνής, με χωρητικότητα 162 κρατούμενων, ήδη κρατούνται 408!
Οι περισσότεροι κρατούμενοι κοιμούνται στα πατώματα, ειδικά στις νεόχτιστες φυλακές με τα μικρά κελιά των δύο ατόμων. Ανατρέχοντας δε στα επίσημα στοιχεία του υπουργείου Προστασίας του Πολίτη διαπιστώνει κανείς ότι για κάθε μήνα που περνάει προστίθενται μέχρι και 100 άτομα στις ήδη κορεσμένες φυλακές.
Κέντρα Υποδοχής
Δεν πρόλαβε να φύγει το ειδικό κλιμάκιο του Συμβουλίου της Ευρώπης για την αποτροπή των βασανιστηρίων (CPT) μετά την πενθήμερη επίσκεψή του στην Ελλάδα (13-17/3) και η κυβέρνηση αρκέστηκε μόνο σε ό,τι μέτρα είχε σκεφτεί το υπουργείο Προστασίας του Πολίτη.
Κατά τη διάρκεια της επίσκεψης, η αντιπροσωπεία της CPT εξέτασε τις συνθήκες κράτησης των προσφύγων (ειδικά εγκύων γυναικών και των οικογενειών με μικρά παιδιά και βρέφη), επισκέφθηκε κρατητήρια και μόνιμες εγκαταστάσεις στην περιοχή του Εβρου αλλά και ορισμένους «ημιεπίσημους» τόπους κράτησης και εξέτασε τις καταγγελίες για επαναπροωθήσεις στον Εβρο από τις ελληνικές αρχές. Επισκέφτηκε επίσης το νέο στρατόπεδο κράτησης στη Μαλακάσα και συνομίλησε με μεγάλο αριθμό ατόμων που παρέμεναν κρατούμενοι σε πλοίο επί δύο εβδομάδες στο λιμάνι της Μυτιλήνης, ενώ συνάντησε και τα 93 άτομα που κρατήθηκαν σε δύο κελιά στις εγκαταστάσεις ακτοφυλακής στη Σάμο.
Σύμφωνα με την ίδια ανακοίνωση της επιτροπής, θα υπάρξει συνεργασία με τις ελληνικές αρχές προκειμένου να διασφαλίσει ότι όλα τα πρόσωπα που στερούνται την ελευθερία τους αντιμετωπίζονται σύμφωνα με τους κανονισμούς της CPT. Μεταξύ των κέντρων κράτησης που επισκέφτηκε η επιτροπή είναι και το «ανύπαρκτο» κέντρο κράτησης στον Πόρο (Φερών).
Αμέσως μετά την αποχώρηση της επιτροπής συμπτωματικά ανακοινώθηκαν τα μέτρα «προστασίας», με πλήρη σχεδόν εγκλεισμό των προσφύγων και των οικογενειών τους, τα μέτρα περίφραξης, η εκ περιτροπής δυνατότητα να προμηθεύονται τα λιγοστά απαραίτητα για τη διαβίωσή τους και η αποστολή κάποιων γιατρών προκειμένου να τους εξετάζουν.
Ούτε λόγος βέβαια για μια προσπάθεια αποσυμφόρησης των κέντρων και των κρατητηρίων την ίδια στιγμή που η μεγάλη μεταδοτικότητα του κορονοϊού έχει καλύτερο «φίλο» τον συνωστισμό.
