Παράταση ζωής στον ΧΥΤΑ Φυλής και στο βάθος… ιδιώτες

Επέκταση των φαραωνικών εγκαταστάσεων στη Φυλή, λειτουργία των υποδομών που έχουν ολοκληρωθεί στο Γραμματικό και στο βάθος… ιδιώτες είναι το μήνυμα της χθεσινής επίσκεψης του Κωστή Χατζηδάκη στον μοναδικό χώρο υποδοχής σκουπιδιών στο Λεκανοπέδιο Αττικής.

«Ο ΧΥΤΑ έχει κορεστεί», δήλωσε ο υπουργός, αλλά παραδέχθηκε ότι έχει εξασφαλιστεί «παράταση ζωής» για άλλον ένα χρόνο με την αξιοποίηση ενός χώρου μέσα στα όρια του σημερινού Χώρου Υγειονομικής Ταφής, που επαρκεί για 4–5 μήνες, ενώ μεγαλύτερο χρονικό διάστημα θα καλύψει μια διπλανή έκταση που βρίσκεται μέσα στην ήδη αδειοδοτημένη ζώνη.

«Απαιτείται ριζική λύση προκειμένου οι Αθηναίοι να μη βρεθούν απέναντι σε βουνά σκουπιδιών», είπε ο Κωστής Χατζηδάκης, που δεν παρέλειψε να φορτώσει στην απερχόμενη διοίκηση της Περιφέρειας Αττικής το επί δεκαετίες άλυτο πρόβλημα της πρωτεύουσας, που χαρακτηρίζεται «περιβαλλοντική βόμβα». Στην ουσία, της καταλόγισε ότι ακύρωσε το πρόγραμμα διαχείρισης του 2014, που περιλαμβάνει είσοδο ιδιωτών στη διαχείριση των σκουπιδιών και εφαρμογή νέων μεθόδων αξιοποίησης που δεν αποκλείουν τη θερμική επεξεργασία.

«Σφαιρική λύση»

Επισημοποίησε, όμως, και τα σχέδια για τη λεγόμενη «Γ΄ φάση του ΧΥΤΑ Φυλής», που παρατείνει τη λειτουργία της «πίσω αυλής» της Αττικής και θα πολλαπλασιάζει τις επιπτώσεις στο δυτικό Λεκανοπέδιο. Εκανε λόγο για «σφαιρική λύση» και για κάποια «άλλη ιδέα», χωρίς όμως να δώσει περισσότερες πληροφορίες, και περιορίστηκε να προαναγγείλει ότι οι τελικές αποφάσεις θα ληφθούν σε συνεργασία και με τα συναρμόδια υπουργεία Εσωτερικών και Ανάπτυξης, καθώς και με τη νέα διοίκηση στην Περιφέρεια Αττικής, που αναλαμβάνει καθήκοντα από 1ης Σεπτεμβρίου.

Εσπευσε πάντως να δώσει εύσημα στη Δυτική Μακεδονία και την Ηπειρο, στις οποίες η διαχείριση των σκουπιδιών έχει ανατεθεί σε ιδιώτες μέσα από ΣΔΙΤ, τις πολυδιαφημισμένες Συμπράξεις Δημόσιου–Ιδιωτικού Τομέα.

Στο υπουργείο Περιβάλλοντος εξετάζουν την περίπτωση των υποδομών στο Γραμματικό, που έχουν ολοκληρωθεί αλλά έχουν συναντήσει τη σθεναρή αντίδραση των κατοίκων της βορειο–ανατολικής Αττικής. Σχεδιάστηκε στις αρχές της δεκαετίας του 2000 για να καλύψει αποκλειστικά τις ανάγκες της περιοχής και γι’ αυτό έχει τη δυνατότητα να υποδεχθεί περίπου 2 εκατ. τόνους σκουπιδιών, ποσότητα που αντιστοιχεί στην ετήσια «παραγωγή» ολόκληρης της Αττικής για 16 μήνες!

Με αυτό το δεδομένο, είναι πιθανό να χρησιμοποιηθεί μόνον ως εναλλακτική λύση και για περιορισμένο χρονικό διάστημα. Το δεύτερο «αγκάθι» είναι ότι έχει αδειοδοτηθεί ως ΧΥΤΥ, δηλαδή χώρος υποδοχής υπολειμμάτων, και επομένως δεν επιτρέπεται να δεχτεί σκουπίδια που δεν έχουν υποστεί επεξεργασία.

Το πιο αδύνατο σημείο στη διαχείριση των σκουπιδιών είναι η σχεδόν ανύπαρκτη ανακύκλωση, καθώς μόλις την τελευταία διετία θεσπίστηκαν κίνητρα για τους δήμους που θα μειώσουν τον όγκο των απορριμμάτων που παραδίδουν στις εγκαταστάσεις στη Φυλή. Η εικόνα είναι αποκαρδιωτική, αφού το 80% της ετήσιας «παραγωγής» οδηγείται στην ταφή.

Με βάση τα τελευταία στοιχεία του Ενιαίου Διαβαθμιδικού Συνδέσμου Νομού Αττικής (ΕΔΣΝΑ) για το 2018, οι ποσότητες των απορριμμάτων που κατέληξαν στον ΧΥΤΑ Φυλής έφτασαν τους 1.420.353 τόνους και είναι μειωμένες μόλις κατά 1,7% σε σχέση με την προηγούμενη χρονιά!

Ο μεγάλος παραγωγός

Υπολογίζεται ότι άλλοι 310.000 τόνοι αξιοποιήθηκαν στο Εργοστάσιο Μηχανικής Ανακύκλωσης (ΕΜΑ) και από εκεί έγιναν χαμηλής ποιότητας εδαφοβελτιωτικό ή RDF, που διατέθηκε για καύση στη Μαγνησία.

Ο μεγαλύτερος «παραγωγός» απορριμμάτων στην Αττική είναι βέβαια ο Δήμος Αθηναίων, ο οποίος την περασμένη χρονιά έστειλε στη Φυλή 306.933 τόνους σκουπιδιών, και ακολουθούν ο Πειραιάς με 72.230 τόνους, το Περιστέρι με 61.240 τόνους και η Κηφισιά με 53.053 τόνους. Στον αντίποδα βρίσκεται ο Δήμος Βριλησσίων, που εφαρμόζει ολοκληρωμένα συστήματα ανακύκλωσης.

Η Ν.Δ. έχει διαχρονικά ταχθεί υπέρ της καύσης σκουπιδιών, μια πρόταση που συναντά έντονες επιφυλάξεις από τους φορείς. Επιπλέον, με βάση τις νέες κοινοτικές Οδηγίες, οι χώροι υποδοχής των ανάλογων εγκαταστάσεων πρέπει να πληρούν τις προδιαγραφές που ισχύουν για ΧΥΤΑ και επομένως είναι πρακτικά αδύνατη η χωροθέτησή τους στα όρια της Αττικής.