Φορείς Κοινωνικής και Αλληλέγγυας Οικονομίας (Κ.ΑΛ.Ο.), ιδιοκτήτες και επενδυτές μπορούν να αναλαμβάνουν έργα ανάπλασης νεοκλασικών ή «γερασμένων» κτιρίων, με την παροχή κινήτρων όπως απαλλαγή από τον ΕΝΦΙΑ και τα δημοτικά τέλη, κατάργηση του ΦΠΑ για τις εργασίες ανακατασκευής, καθώς και εκπτώσεις από φόρους. Είναι η βασικότερη ρύθμιση για την αναγέννηση των αστικών κέντρων που περιλαμβάνεται στο τεκμηριωμένο σχέδιο νόμου που δόθηκε χθες στη δημοσιότητα από τον υφυπουργό Περιβάλλοντος Γιώργο Δημαρά και θα παρουσιαστεί τη Δευτέρα στους φορείς.
Υπολογίζεται ότι το 73% των κτιρίων της χώρας έχει κατασκευαστεί πριν από το 1955 οπότε τέθηκε σε εφαρμογή ο πρώτος αντισεισμικός κανονισμός. Θεσπίζεται ο όρος «αστικός βελονισμός», που αφορά τις παρεμβάσεις σε μεμονωμένα κτίρια ή οικιστικά σύνολα για την αναβάθμιση των ιστορικών κέντρων των πόλεων, κατά τα πρότυπα των παρεμβάσεων που έγιναν τη δεκαετία του 1990 στο ιστορικό κέντρο της Αθήνας, στην παλιά πόλη της Ρόδου και στα Λαδάδικα της Θεσσαλονίκης.
Οι δήμοι, με βάση το άρθρο 16, αποκτούν το δικαίωμα να μισθώνουν αδόμητα οικόπεδα, στα οποία θα δημιουργούνται χώροι πρασίνου, ή εγκαταλειμμένα κτίρια, τα οποία θα αξιοποιούν για κοινωνικά προγράμματα.
Στην περίπτωση που τα ακίνητα είναι άγνωστου ιδιοκτήτη, τότε μπορούν να δημοσιεύουν πρόσκληση σε δύο εφημερίδες, ενώ θα γίνεται ανάρτηση του σχεδίου στην ιστοσελίδα του δήμου. Αν δεν εμφανιστεί κάποιος πολίτης με τίτλους ιδιοκτησίας, το δημοτικό συμβούλιο θα προχωρά σε μίσθωση του ακινήτου και θα πιστώνει τα έσοδα σε ειδικό λογαριασμό ώστε να αποδοθούν αν ο ιδιοκτήτης εμφανιστεί στο μέλλον.
Με άλλη διάταξη, τα δημοτικά συμβούλια μπορούν να ενεργοποιήσουν πρόγραμμα φύτευσης ιδιωτικών χώρων, στους εξωτερικούς αλλά και στους εσωτερικούς ακάλυπτους, το οποίο θα συνδυαστεί με την απομάκρυνση των αυθαιρέτων που έχουν κατασκευαστεί σε πρασιές και δεν επιτρέπεται να νομιμοποιηθούν.
Δίδονται επίσης πολεοδομικά κίνητρα για τη δημιουργία οργανωμένων χώρων στάθμευσης. Προτείνεται η αύξηση του συντελεστή δόμησης κατά 50% για ακίνητα που θα αποκτήσουν στεγασμένα γκαράζ, με έμφαση σε κτίρια ξενοδοχείων, εμπορικών χρήσεων και χώρων πολιτισμού.
Το κίνητρο μπορεί να αξιοποιηθεί για αδόμητα ακίνητα αλλά και για υποβαθμισμένα κτίρια που θα κατεδαφιστούν γιατί είναι ασύμφορη η ανακαίνισή τους.
Προβλέπεται επίσης η απαλλοτρίωση «τυφλών» οικοπέδων που δεν έχουν πρόσβαση σε δρόμο και επομένως δεν επιτρέπεται να δομηθούν, με στόχο να δημιουργηθούν κοινόχρηστοι χώροι σε συνδυασμό με τους ακάλυπτους πολυκατοικιών. Το ίδιο μπορεί να γίνει και για ισόγειους κλειστούς χώρους που θα αποδοθούν σε δημόσια χρήση.
Είναι προγράμματα που μπορούν να υλοποιηθούν σε συνεργασία με τις περιφέρειες, με την αξιοποίηση κοινοτικών προγραμμάτων αλλά και πόρους του Πράσινου Ταμείου, όπως προβλέπει η «αστική ατζέντα 2030» που ήδη υλοποιείται σε 800 ευρωπαϊκές πόλεις.
