ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ efsyn.gr , Ιωάννα Σωτήρχου
Ανακαλύψτε περισσότερα άρθρα στα αποτελέσματα αναζήτησης
Προσθήκη του efsyn.gr στην Google

Σε μια ιδιαίτερη συγκυρία που ορίζουν η δραστική μείωση της εκλογικής επιρροής της ναζιστικής Χρυσής Αυγής και η ανάδυση ενός νέου «υβριδικού τηλε-κόμματος» από τον Κυριάκο Βελόπουλο, έρχεται το βιβλίο «Η Ακρα Δεξιά στην Ελλάδα (1965-2018)» της αναπληρώτριας καθηγήτριας Πολιτικής Επιστήμης στο Πάντειο, Βασιλικής Γεωργιάδου, από τις εκδόσεις Καστανιώτη, για να φωτίσει τις καταβολές της Ακροδεξιάς στη χώρα μας και να βοηθήσει στην κατανόηση ενός φαινομένου.

«Για μια συνθετική ερευνητική δουλειά που εξηγεί όχι μόνο τη σημερινή αλλά και την ιστορική εμπειρία που διαμόρφωσε την Ακρα Δεξιά στην Ελλάδα», δίνοντας παράλληλα την πορεία της στην Ευρώπη, έκανε λόγο στην πρόσφατη παρουσίασή του η αναπληρώτρια καθηγήτρια Σύγχρονης Ιστορίας και Διεθνούς Πολιτικής στο Πανεπιστήμιο Πελοποννήσου, Κωνσταντίνα Μπότσιου.

Αναφέρθηκε στη δίδυμη κρίση, οικονομική και προσφυγική, προ δεκαετίας, που έφερε στο προσκήνιο «δυνάμεις που φυτοζωούσαν στο περιθώριο και ενδυναμώθηκαν από την παγκοσμιοποίηση», επισήμανε τις διαφορές μεταξύ του εθνικιστικού και φυλετικού χαρακτήρα που διέπουν τις οργανώσεις του χώρου και τον εξτρεμισμό της Χ.Α., καθώς «η βία ως μέσο δράσης αποτελεί πυρηνικό στοιχείο ταυτότητας» γι’ αυτήν, και κατέδειξε ότι οι υποστηρικτές του χώρου δεν εμπίπτουν στο δίπολο χαμένοι-κερδισμένοι της παγκοσμιοποίησης, αφού «πολλοί είναι νέοι και μορφωμένοι με προσόντα», που δεν τους αποκλείουν από την παγκοσμιοποίηση, εντόπισε δε τα αίτια της ενδυνάμωσης του ρεύματος βαθύτερα, να προέρχονται από πολύ παλιά και να είναι ιδεολογικού χαρακτήρα.

Ακάλυπτος χώρος

Αντλώντας από τα ευρωπαϊκά παραδείγματα, τοποθέτησε τη ρίζα της αναβίωσής τους στο 1990-91, οπότε η κατάρρευση του «υπαρκτού» σοσιαλισμού στέρησε τα δυτικά συστήματα από τη ριζοσπαστική διαμαρτυρία από τα αριστερά, την ώρα που τα φιλελεύθερα και σοσιαλιστικά κόμματα συνέκλιναν, αφήνοντας ακάλυπτο χώρο για την έκφραση διαμαρτυρίας, κενό που κάλυψε η Ακροδεξιά σε όλες τις εκφάνσεις της.

Εστιάζοντας στο ελληνικό φαινόμενο, έκανε λόγο για την πολιτιστική μάλλον παρά φυλετική ανωτερότητα που χαρακτηρίζει αυτά τα μορφώματα, που θεωρούν τα εθνικά θέματα προνομιακό τους πεδίο και, σε αντίθεση με την περίοδο πριν από τη δικτατορία που βρήκαν στέγη στην παραδοσιακή Δεξιά, στη μεταπολίτευση το άνοιγμα της Δεξιάς προς το Κέντρο λειτούργησε ως ανάχωμα.

Αντίθετα, η συμμετοχή εκπροσώπων τους στις μνημονιακές κυβερνήσεις μετά την κρίση του 2008 αναζωπύρωσε τα εθνικιστικά, αντιευρωπαϊκά και αντιπαγκοσμιοποιητικά, ακόμη και τα εξτρεμιστικά ρεύματα που καταγγέλλουν το διεφθαρμένο κατεστημένο, παλιό και νέο. Καταληκτικά παρατήρησε ότι «η Ακρα Δεξιά δυναμώνει όταν αποδυναμώνεται η μνήμη» και η ισχυροποίησή της αποτελεί λόγο κινητοποίησης.

Συγκεκριμένα στοιχεία για την προέλευση του φαινομένου στη χώρα μας συνεισέφερε στην παρουσίαση ο ομότιμος καθηγητής Εκλογικής Κοινωνιολογίας στο ΕΚΠΑ, Ηλίας Νικολακόπουλος: Από την εκλογή Μιχαλολιάκου στο δημοτικό συμβούλιο της Αθήνας, που αρχικά ερμηνεύτηκε με όρους κοινωνικής διαστρωμάτωσης, μέχρι την εκλογική εκτίναξη στο 7% το 2012, που επέβαλε την ανίχνευση στις ιστορικές ρίζες της, καθώς φάνηκε η σχέση με περιοχές όπως η Πελοπόννησος και η Μάνη όπου είχε προηγουμένως αναπτυχθεί ακροδεξιό κίνημα. Αναφέρθηκε ακόμη στις εντυπωσιακές οικογενειακές ρίζες των ηγετικών στελεχών της Χ.Α., που είτε είχαν θύματα από τους κομμουνιστές στη διάρκεια της Κατοχής (Παναγιώταροι, Μιχαλολιάκοι, Ζαρούλιες), είτε είχαν συνεργαστεί με τις δυνάμεις Κατοχής, όπως ήταν οι Κασιδιάρηδες, που «επιμελήθηκαν» του μπλόκου της Κοκκινιάς.

«Βλέπουμε μια συνέχεια μετά από δύο γενιές και επανεμφάνιση αυτού του σχετικά μαζικού ρεύματος που είχε συνεργαστεί με τον κατακτητή μέσα από δωσιλογικές ή παραδωσιλογικές οργανώσεις», επισήμανε, προσθέτοντας ότι η συγγραφέας πηγαίνει ακόμη πιο πίσω από την Κατοχή, στο κόμμα της 4ης Αυγούστου και τη μεταξική δικτατορία, που μαζί με τη χούντα της περιόδου 1967-74 αποτελούν τις πλέον διακριτές μήτρες της Ακροδεξιάς.

Αναφέρθηκε επίσης στις μετεμφυλιακές ενσωματώσεις των πιο διακριτών πολιτευτών τους στο κυρίαρχο πολιτικό ρεύμα της Δεξιάς, που συναντιούνται και στη συνέχεια. Μια κληρονομιά από το κόμμα της 4ης Αυγούστου και τους προδότες της Κατοχής σε απευθείας σύνδεση με το σήμερα, καθώς η επέκταση της Χ.Α. στη Βόρεια Ελλάδα είναι σε περιοχές όπου υπήρχαν ένοπλες συγκρούσεις μεταξύ του ΕΛΑΣ και των δωσιλογικών σχηματισμών που αναπτύχθηκαν εκεί.

Εκτίμησε ακόμη ότι η περαιτέρω μείωση της πολιτικής δύναμης της Χ.Α. ίσως άρει από τη δικαστική κρίση τον κοινοβουλευτικό μανδύα, αφήνοντας απροκάλυπτη την πραγματική φύση της εγκληματικής οργάνωσης, διευκολύνοντας την καταδίκη της και δίνοντας ακόμη ένα επιχείρημα στη Ν.Δ. ότι είναι αυτή που τους οδήγησε σε δίκη και καταδίκη, ενώ ο ΣΥΡΙΖΑ καθυστερούσε 4 χρόνια.

Οι ιδεολογικές δεξαμενές

Στον πλούτο του αρχειακού υλικού που αξιοποίησε η συγγραφέας με διεισδυτική ματιά και στη σπουδαιότητα αυτού του «βιβλιογραφικού μεθοδολογικού και ακαδημαϊκού εγχειρήματος» που συνεισφέρει στη μελέτη της ευρωπαϊκής Ακροδεξιάς αναφέρθηκε η αναπληρώτρια καθηγήτρια Ιστορίας στο Πάντειο, Δέσποινα Παπαδημητρίου, εστιάζοντας ανάμεσα σε άλλα στις ιδεολογικές δεξαμενές που τροφοδότησαν το ακροδεξιό ρεύμα σε αυτό το διάστημα που υπερβαίνει τον μισό αιώνα.

Στην ενόχληση του ακροδεξιού χώρου από την κυκλοφορία του βιβλίου αναφέρθηκε ο δημοσιογράφος της «Εφ.Συν.» και συγγραφέας Δημήτρης Ψαρράς, δίνοντας το συγκεκριμένο παράδειγμα του Γιαννάκενα, παλιού στελέχους του Ελληνικού Μετώπου του Βορίδη και εν συνεχεία του ΛΑΟΣ, που δημοσίευσε μια αρνητική κριτική γι’ αυτό και παρατήρησε: «Η παράθεση των διαδοχικών σχηματισμών αυτής της πολιτικής οικογένειας διευκολύνει τη σύγκριση και μας αποκαλύπτει πτυχές που θα ήταν δύσκολο να εντοπίσουμε με άλλον τρόπο. Οχι μόνο τα πρόσωπα που περνούν από το ένα στο άλλο σχήμα, αλλά κυρίως τις μεθόδους που χρησιμοποιούνται, τα οργανωτικά εργαλεία και τους τρόπους δράσης».