Μια διαφορετική πολιτική εκδήλωση ήταν η παρουσίαση του βιβλίου «Στη χώρα των κλουβιών. Μια περιπλάνηση στις ελληνικές φυλακές», των εκδόσεων Εύμαρος, με συγγραφέα τον υποψήφιο ευρωβουλευτή του ΣΥΡΙΖΑ, Πάνο Λάμπρου, που δίνει φωνή στην αόρατη πλευρά του φεγγαριού.
Οχι μονάχα επειδή το παρουσίασαν υπουργοί και βουλευτές, ενώ στο κοινό βρέθηκαν συνάδελφοί τους, αλλά επειδή ετέθη από όλους η θεμελιακή σύγκρουση ανάμεσα στις δυνάμεις της συντήρησης και της προόδου, που κομβικά συμπυκνώνουν οι λέξεις αλληλεγγύη, δικαιώματα και ανθρωπισμός, χαράσσοντας την ειδοποιό διαφορά.
Σε μια σπάνια ευκαιρία να διατυπώσει δημόσιο λόγο μακράν των οικονομικών του καθηκόντων, ο Ευκλείδης Τσακαλώτος μίλησε για το αγαπημένο του έργο, την «Ορέστεια» του Αισχύλου, και τη μεταμόρφωση των εκδικητικών τεράτων Ερινύων σε Ευμενίδες.
Αυτή τη μεταμόρφωση σχολίασε, προκειμένου να περιγράψει την έννοια της Δικαιοσύνης που οφείλει να απέχει της εκδίκησης.
Τόνισε τις αναγκαίες αλλαγές που έγιναν στο σωφρονιστικό σύστημα, «επειδή η Αριστερά είναι εδώ ουσιαστικά και για τον άνθρωπο, που μπορεί να μη συμφωνούμε ή να μην εγκρίνουμε, αλλά, όπως οι Ευμενίδες, θέλουμε να τον κατανοήσουμε και να τον βοηθήσουμε».
Αναφέρθηκε στην καταστολή, στο παράδοξο να έχουμε τη χαμηλότερη εγκληματικότητα με τους περισσότερους έγκλειστους βαρυποινίτες στην Ε.Ε. και στο γεγονός ότι είναι πολύ περήφανος επειδή «είχαμε την πλήρη επίγνωση των προβλημάτων, καθώς ο Π. Λάμπρου, ως ένα από τα ιδρυτικά μέλη της Πρωτοβουλίας, σε… ανοιχτή ακρόαση μας μετέφερε τη φωνή των κρατουμένων, ενώ είχαμε επίσης και την πλήρη θέληση να αντιμετωπίσουμε τα προβλήματα, με πρώτο βήμα τον νόμο Παρασκευόπουλου», είπε και καταχειροκροτήθηκε.
Σε όσα απομένουν να γίνουν αναφέρθηκε η Ρόζα Κοβάνη, επιμελήτρια του βιβλίου: «Αντί να απολογηθούμε που δεν έχουμε καταφέρει ως κοινωνία να συμφωνήσουμε σε κάτι που να αντικαθιστά τη φυλακή, εφευρίσκουμε τρόπους να τους στερήσουμε τη λιγοστή ανάσα», είπε αναφερόμενη στις άδειες, που δεν είναι απλώς ένα δικαίωμα για όλους τους φυλακισμένους, αλλά η «μεγαλύτερη κατάκτηση του κινήματος για τα δικαιώματα των κρατουμένων», για να μιλήσει για την απεργία πείνας του Δ. Κουφοντίνα, με την οποία διεκδικεί αυτό που όλοι δικαιούνται και του στερούν.
Αίσθηση εγκλεισμού
Παίρνοντας τον λόγο μετά την ανάγνωση ενός συγκινητικού αποσπάσματος από το βιβλίο, που καταγράφει τις ιστορίες κρατουμένων, ο διευθυντής του Γυμνασίου – Λυκείου των φυλακών ανηλίκων Αυλώνας, Πέτρος Δαμιανός, μίλησε για την ικανότητα του συγγραφέα να μεταφέρει την αίσθηση του εγκλεισμού και των σκέψεων των κρατουμένων.
Ολα αυτά του θύμισαν τα γραπτά των μαθητών του και τις δυσκολίες να κάνεις μάθημα για τα δικαιώματα σε παιδιά που έχουν στερηθεί τα πάντα -και όχι μόνον την ελευθερία τους. Μπορεί να καταδικάστηκαν χωρίς συνήγορο ή να ξυλοκοπήθηκαν άγρια προκειμένου να ομολογήσουν ό,τι ήθελε η αστυνομία.
«Αξία έχει να αγωνιζόμαστε για να υπεραπιστούμε τα δικαιώματα για όλους αυτούς τους ανθρώπους κι ας μην τα καταφέρνουμε πάντα» είπε, τονίζοντας τη σημασία που έχουν ακόμη και οι πιο μικρές αλλαγές, όπως το ότι σήμερα λειτουργούν όλες οι βαθμίδες εκπαίδευσης στις φυλακές κι ακόμη ότι έχουν πλέον όλοι οι κρατούμενοι κρεβάτια.
Στην πρώτη συνάντηση σε ένα αμφιθέατρο της Νομικής, ένα καλοκαιρινό απόγευμα του 2006, ξεκίνησε η Πρωτοβουλία για τα Δικαιώματα των Κρατουμένων, ενσωματώνοντας την ιδέα του Π. Λάμπρου, να δοθεί στους ίδιους τους κρατουμένους ο λόγος, είπε το μέλος του Δ.Σ. του ΔΣΑ, Βασίλης Παπαστεργίου:
«Κάτι τόσο απλό και ριζοσπαστικό ταυτόχρονα. Ο Λάμπρου είχε ανοιχτή γραμμή με όλους τους κρατουμένους, ανεξαρτήτως αδικήματος, έχει ταξιδέψει στη χώρα των κλουβιών όλης της χώρας και το βιβλίο του αποτελεί μια καταγραφή βιωμένης εμπειρίας, που μεταφέρει όχι μόνο τη φωνή, αλλά χτίζει τον κόσμο των κλουβιών, τους ήχους, την ασφυξία του εγκλεισμού, τις οσμές και τη δυσοσμία των κλουβιών».
Ανατρέποντας την παραδοχή ότι η φυλακή είναι μικρογραφία της κοινωνίας, περιέγραψε το πώς οι φυλακές είναι τόποι εγκλεισμού της φτώχειας και του κοινωνικού αποκλεισμού. «Δεν συναντάς όλες τις κοινωνικές τάξεις εκεί, αλλά τους πιο φτωχούς από τους φτωχούς… Καθώς ο αριθμός των κρατουμένων ξαναφτάνει τις 10.000, το 60% συγκροτούν αλλοδαποί, μετανάστες ή πρόσφυγες, Ρομά, εξαρτημένοι και αναλφάβητοι. Ανθρωποι που μεγάλωσαν δύσκολα, θα γίνουν δύσκολοι…».
Θεώρησε αναγκαίο έναν απολογισμό των πεπραγμένων στο Σωφρονιστικό και επείγουσα τη συνέχιση των δημοκρατικών μεταρρυθμίσεων με τις νομικές και κοινωνικές συνθήκες που τις διέπουν.
«Δολοφονία χαρακτήρων»
Στην υπερτριακονταετή συντροφική του πορεία με τον συγγραφέα, από το ΚΚΕ εσωτερικού το 1987 μέχρι σήμερα που είναι μέλος της Πολιτικής Γραμματείας του ΣΥΡΙΖΑ, με ευθύνη του τομέα Δικαιωμάτων, αναφέρθηκε ο πρόεδρος της Βουλής, Νίκος Βούτσης.
Στάθηκε στο βαρύνουσας σημασίας αποτύπωμα που φέρνει η επικοινωνία με την αθέατη πλευρά του φεγγαριού, στις πολιτικές συγκρούσεις που οριοθετούνται από τον λόγο αφενός μεν της ασφάλειας και της καταστολής, αφετέρου δε της αλληλεγγύης και των δικαιωμάτων, καθώς και στις προσπάθειες για τον εξανθρωπισμό του σωφρονιστικού συστήματος που ο Πάνος Λάμπρου υπηρέτησε και ως σύμβουλος του πρώην υπουργού Δικαιοσύνης Ν. Παρασκευόπουλου, αλλά και στη «δολοφονία χαρακτήρων» που επιχειρήθηκε σε βάρος και των δύο.
Μίλησε για το εμπόριο του φόβου, την πατριδοκαπηλία, την τρομολαγνία και την τυμβωρυχία, όλα αυτά τα άκρως επικίνδυνα χαρακτηριστικά στον δημόσιο λόγο: «Ολη αυτή η ατζέντα της ρητορικής “ανομία, νόμος και τάξη” έχει μόνο στόχο να φοβηθεί η ελληνική κοινωνία έτι περαιτέρω», είπε χαρακτηριστικά, αποδίδοντας στις προθέσεις τον «σωφρονισμό της κοινωνίας», λες και δεν φτάνει η δεκαετής κρίση που έχει γκρεμίσει οτιδήποτε σταθερό υπήρχε στις ζωές των ανθρώπων.
Και ανέτρεψε τους ισχυρισμούς με στοιχεία, καθώς η Αθήνα θεωρείται από τις πιο ασφαλείς πρωτεύουσες της Ευρώπης, όπως αποτυπώνεται στην αύξηση του τουρισμού, που από τους 600.000 επισκέπτες πριν από λίγα χρόνια προσεγγίζει πλέον τα έξι εκατομμύρια.
Εθεσε ως πρωταρχικό μέλημα απέναντι στη χειραγώγηση της κοινωνίας, αυτή να καταφέρει να μείνει όρθια και να προχωρήσει με ελευθερία, ασφάλεια, αλληλεγγύη και συνύπαρξη για να αντεπεξέλθει σε αυτήν την επίθεση που φτάνει να θίγει τον πυρήνα των αξιών της ίδιας της Ε.Ε.
Τέλος, τονίζοντας ότι πολλά έχουν ακόμη να γίνουν, καθώς οι συνθήκες σε αρκετές φυλακές παραμένουν αφόρητες, ο συγγραφέας και υποψήφιος ευρωβουλευτής υποστήριξε ότι «πρέπει να προχωρήσουμε».
Τίμησε το έργο του Νίκου Παρασκευόπουλου και μίλησε ειδικά για τα «παιδιά που είναι σαν πουλιά στα κλουβιά», με προδιαγεγραμμένη πορεία στις φυλακές, τους ανθρώπους που καταλαβαίνουν την ιδιαίτερη ταξική επίθεση που υφίστανται και, παρά τη φτώχεια, τους αποκλεισμούς και τις δυσμενείς συνθήκες, παλεύουν με αξιοπρέπεια για τις ανθρώπινες αξίες.
Μίλησε για τα μπλε κελιά-χώρους αισθητηριακής απομόνωσης στο ψυχιατρείο, που «καταφέραμε να κλείσουν». «Μπορεί να μην έγιναν πολλά, αλλά όλα είναι σημαντικά. Και, επιτέλους, πρέπει να σταματήσουν να υπάρχουν στις γυναικείες φυλακές αυτές οι 10-12 μητέρες που είναι έγκλειστες με τα παιδιά τους».
Την παρουσίαση, που συντόνισε ο εκδότης του βιβλίου Π. Κακολύρης, παρακολούθησε πολυπληθές κοινό. Ανάμεσά τους διακρίναμε τους: Κ. Γαβρόγλου, Θ. Φωτίου, Α. Πετρόπουλο, Τασία Χριστοδουλοπούλου, Ν. Παρασκευόπουλο, Αννέτα Καββαδία, Ε. Σταματάκη, Γ. Πάλλη, Χρ. Παπαδόπουλο, τον γ.γ. Αντεγκληματικής Πολιτικής, Ευτ. Φυτράκη, και φυσικά όλα τα μέλη της Επιτροπής Δικαιωμάτων του ΣΥΡΙΖΑ.
