«Παράδοξη αντιμετώπιση της ακροδεξιάς δράσης»

«Ενοπλη πάλη μετά τον Δεκέμβρη του 2008, Επικοινωνιακές στρατηγικές (από)νομιμοποίησης» είναι ο τίτλος του νέου βιβλίου της Αναστασίας Τσουκαλά, αναπληρώτριας καθηγήτριας Εγκληματολογίας στο Πανεπιστήμιο Paris Sud, που πρόκειται να κυκλοφορήσει στις 2 Απριλίου από τις εκδόσεις Τόπος.

Επιδιώκοντας να αναδείξει τις επικοινωνιακές στρατηγικές αυτοπροσδιορισμού και ετεροπροσδιορισμού της σημερινής ένοπλης πάλης, η συγγραφέας αντιπαραθέτει δύο δημόσιους λόγους, διατυπωμένους αντίστοιχα σε προκηρύξεις ανάληψης ευθύνης και σε δημοσιεύματα στα ΜΜΕ τις χρονικές περιόδους 2009/11 και 2016/17, οι οποίοι φέρνουν στο φως τις εγγενείς αντιφάσεις λειτουργίας του εγχώριου και του διεθνούς πολιτικού πεδίου.

Ακολουθεί απόσπασμα από το βιβλίο:

Στην Ελλάδα, ο καθορισμός της θέσης του βίαιου υποκειμένου στο πολιτικό πεδίο συγχέεται ακόμα περισσότερο λόγω της ιδιότυπης εφαρμογής της αντιτρομοκρατικής νομοθεσίας, η οποία δεν έχει μέχρι τώρα εφαρμοστεί σχεδόν ποτέ σε μέλη ακροδεξιών οργανώσεων ή ομάδων. Παρόλο που η εγκληματική δράση πολλών μελών της Χρυσής Αυγής και της οργάνωσης Combat 18 Hellas/Αυτόνομοι Μαιάνδριοι Εθνικιστές εμπίπτει σαφώς στις διατάξεις του άρθρου 187Α Π.Κ., οι αντίστοιχες διώξεις ασκήθηκαν βάσει του άρθρου 187 Π.Κ. περί εγκληματικής οργάνωσης ή βάσει άλλων διατάξεων του ποινικού δικαίου.

Αυτή η παράδοξη θεσμική αντιμετώπιση της ακροδεξιάς δράσης, που έχει σχολιαστεί αρνητικά στον Τύπο και έχει απορριφθεί ακόμα και από την πολιτική ηγεσία της ΕΛ.ΑΣ., υποδηλώνει την κυριαρχία μιας πολιτικά φορτισμένης ερμηνείας της “τρομοκρατίας”, η οποία πιθανώς δεν αντανακλά τόσο τις πολιτικές πεποιθήσεις ορισμένων εκπροσώπων των διωκτικών αρχών όσο μια αυστηρά θεσμοκεντρική αντίληψη των έννομων αγαθών που προστατεύει το άρθρο 187Α Π.Κ.

Σύμφωνα με αυτή την αντίληψη, η επικράτηση της οποίας αποτρέπει υπόρρητα τα θύματα από το να υποβάλουν μήνυση βάσει της αντιτρομοκρατικής νομοθεσίας, το άρθρο 187Α Π.Κ. προστατεύει ουσιαστικά το Κράτος, ως σύμβολο, σύνολο θεσμών και θεσμικών εκπροσώπων· το Κεφάλαιο και τους φορείς του, ως πυλώνα του οικονομικού συστήματος στο οποίο βασίζεται το ισχύον πολιτικό καθεστώς· τα κατεστημένα ΜΜΕ, ως συστατικό μέρος της νομιμοποίησης του ισχύοντος πολιτικού καθεστώτος· τους θρησκευτικούς θεσμούς· τους ξένους θεσμούς.

Συνεπώς, παραβλέπεται συστηματικά η κοινωνική διάσταση που προσθέτει στο άρθρο 187Α παρ.1κβ Π.Κ. ο νομοθέτης όταν, μεταξύ των σκοπών του δράστη, προβλέπει τον σοβαρό εκφοβισμό ενός πληθυσμού – ακριβώς για να τονίσει ότι ο στόχος του δράστη μπορεί να είναι αμιγώς κοινωνικός. Δεδομένου ότι τα μέλη της Χρυσής Αυγής και της Combat 18 Hellas/Αυτόνομοι Μαιάνδριοι Εθνικιστές δεν επιτέθηκαν ποτέ σε κρατικούς, κεφαλαιοκρατικούς, δημοσιογραφικούς ή ξένους θεσμικούς στόχους, οι εκπρόσωποι των διωκτικών αρχών θεωρούν ότι οι επανειλημμένες δολοφονικές επιθέσεις εναντίον αναρχικών/αντιεξουσιαστών, μεταναστών, προσφύγων και Ρομά δεν εμπίπτουν στις διατάξεις της αντιτρομοκρατικής νομοθεσίας.

Κατ’ επέκταση, θεωρούν ότι η διάχυση ενός καθεστώτος φόβου στην κοινωνία, η διάρρηξη της κοινωνικής συνοχής και η διασάλευση της κοινωνικής ειρήνης, που επέρχονται από τις οργανωμένες επιθέσεις εναντίον στοχοποιημένων τμημάτων του πληθυσμού, δεν διακυβεύουν τις «θεμελιώδεις συνταγματικές δομές της χώρας».

Αντιθέτως, ασκήθηκε δίωξη βάσει του 187Α Π.Κ. στα μέλη της ομάδας Εψιλον ΕΥ που, τον Οκτώβριο του 2015, επιτέθηκαν εναντίον κεφαλαιοκρατικών και εθνικών στόχων στην Καλαμάτα και τη Σπάρτη. Η άσκηση αυτής της δίωξης και η μεταγενέστερη καταδίκη των δραστών σε βαριές ποινές κάθειρξης δεν αρκούν, βέβαια, για να μετριάσουν τον πολιτικά ανισότιμο χαρακτηρισμό της ένοπλης πάλης από τους εκπροσώπους του κατασταλτικού μηχανισμού, οι οποίοι ταυτίζουν ουσιαστικά την “τρομοκρατία” με τους ακροαριστερούς και αναρχικούς χώρους, ενώ η δράση μελών ακροδεξιών ομάδων ή οργανώσεων εγγράφεται κατ’ αρχήν σε ένα εννοιολογικό κενό, ρητά αποκομμένη από κάθε ιδεολογικό ή οικονομικό κίνητρο, καταλήγοντας να καταδικάζεται για την εγγενή απαξία των επιμέρους πράξεών της χωρίς να νοηματοδοτείται.

Τα όρια της θεσμοκεντρικής αντίληψης της αντιτρομοκρατικής νομοθεσίας από τις διωκτικές αρχές καθίστανται επίσης πρόδηλα σε περίπτωση επίθεσης σε μη αδειοδοτημένο χώρο λατρείας. Οι εμπρηστικές επιθέσεις ή απόπειρες εμπρησμού σε αυτοσχέδια τζαμιά, ακόμα και εν ώρα λειτουργίας, που έχουν τελεστεί από το 2010 μέχρι σήμερα, δεν έχουν διωχθεί με βάση το άρθρο 187Α Π.Κ. αφενός διότι η απουσία επίσημου τεμένους αίρει, κατά την άποψη των διωκτικών αρχών, την προστασία που θα έπρεπε να χαίρουν οι συγκεκριμένοι χώροι λατρείας και, αφετέρου, διότι ακολουθείται και σε αυτή την περίπτωση η αρχή της μη εφαρμογής της αντιτρομοκρατικής νομοθεσίας όταν οι δράστες αποσκοπούν στον εκφοβισμό ενός πληθυσμού, εν προκειμένω του μουσουλμανικού στοιχείου στην Ελλάδα.

Βάσει αυτού του νομικά έωλου σκεπτικού, εικάζεται περαιτέρω ότι οι εμπρησμοί τζαμιών δεν εμπίπτουν στις διατάξεις της αντιτρομοκρατικής νομοθεσίας καθώς θεωρείται αυθαίρετα πως δεν δύνανται να βλάψουν σοβαρά τη χώρα διακυβεύοντας τις σχέσεις του κεντρικού κράτους με τη μουσουλμανική μειονότητα στη Θράκη και/ή τις διπλωματικές και οικονομικές σχέσεις της χώρας με τον αραβικό και ευρύτερα μουσουλμανικό κόσμο.