Εθνικ Πρωτοχρονιά για τα κορίτσια από τις Φιλιππίνες

Την παραμονή του νέου έτους δουλεύουν στα σπίτια που φροντίζουν όλο τον χρόνο. Εκεί, από το πρωί καθαρίζουν, μαγειρεύουν, προετοιμάζουν το τραπέζι, τακτοποιούν μέχρι και την τελευταία λεπτομέρεια. Η νέα χρονιά τις βρίσκει κατάκοπες αλλά πάντα με το χαμόγελο στα χείλη να σερβίρουν, να μαζεύουν, να πλένουν πιάτα και ατελείωτα ποτήρια μέχρι τα ξημερώματα.

H Αnnie, η Juanita, η Evelyn, η Nancy, η Lorna, η Jean είναι τα κορίτσια που ήρθαν από τις Φιλιππίνες πριν από δύο ή τρεις δεκαετίες, στα είκοσί τους, για να ζήσουν οι ίδιες αλλά και ολόκληρη η οικογένεια που άφησε η καθεμία πίσω της –γονείς και αδέρφια– καλύτερα.

Σήμερα είναι γυναίκες που έχουν τις δικές τους οικογένειες, εδώ στην Ελλάδα, και είτε είναι στο παρασκήνιο είτε στο προσκήνιο πραγματικά ξέρουν πώς να κάνουν ένα πάρτι.

Το δικό τους πρωτοχρονιάτικο πάρτι πραγματοποιείται την Κυριακή που προηγείται της Πρωτοχρονιάς, όταν όλες έχουν ρεπό. Στο σπίτι που έχει σειρά τη δεδομένη χρονιά, αφού πηγαίνει κυκλικά, καλωσορίζουν το νέο έτος με δυνατά γέλια, παιχνίδια και πολύ τραγούδι – πάρα πολύ τραγούδι.

Εχει προηγηθεί ένα τρικούβερτο γλέντι με μεγάλη ποικιλία και ποσότητα φαγητού και γλυκού από την πατρίδα τους ως επί το πλείστον αλλά και με κάποιες αγαπημένες ελληνικές γεύσεις.

Κατά τη μία το μεσημέρι αρχίζουν και καταφτάνουν στο σπίτι όπου θα γιορτάσουν μαζί με τις οικογένειές τους.

Οι γυναίκες φορούν λευκά ρούχα και κρατούν φαγητά και τσάντες με δώρα στα χέρια. Το συνήθως μικρό διαμέρισμα γεμίζει με όλες τις ηλικίες.

Η γιορτή ξεκινάει με τις προσευχές που θυμίζουν κάτι από γκόσπελ, περιλαμβάνει δηλαδή τραγούδι και μία ρυθμική κίνηση. Τα παιδιά –από μαθητές Δημοτικού μέχρι Λυκείου– αποσύρονται διακριτικά στο διπλανό δωμάτιο και μιλάνε ή παίζουν παιχνίδια στα κινητά και τα τάμπλετ.

Η νεότερη γενιά είναι Ελληνες, αφού έχουν γεννηθεί στη χώρα και πηγαίνουν σε ελληνικά σχολεία. Η πλειονότητα δεν καταλαβαίνει ούτε μιλάει τη γλώσσα των μαμάδων τους, μια και στο σπίτι εκείνες τους μιλούν ελληνικά ή σπάνια, αν δεν τα έχουν μάθει καλά, αγγλικά.

Παρόλο που παρευρίσκονται σε όλες τις γιορτές, δεν συμμετέχουν επειδή «δεν καταλαβαίνουμε τι ακριβώς γίνεται», όπως λέει ο 14χρονος John, γιος της Αnnie. O JC που είναι οκτώ χρόνων συμφωνεί, «αλλά περνάμε ωραία» προσθέτει.

Μετά την προσευχή, που κρατάει τρεις με τέσσερις ώρες, αρχίζει μια χορογραφία: κάποιες ανοίγουν τα αναδιπλούμενα τραπέζια και τα στρώνουν με λευκά τραπεζομάντιλα, άλλες ζεσταίνουν τα φαγητά στην κουζίνα και άλλες τα σερβίρουν. Το σπίτι μυρίζει από τις νοστιμιές που έχουν μαγειρέψει.

Το γιορτινό τραπέζι περιλαμβάνει spring rolls (τηγανητά ρολά λαχανικών) και shanghai (τηγανητά ρολά με κιμά και κρεμμυδάκι), pancit canton-νουντλς με γαρίδες ή και κοτόπουλο ή και χοιρινό και λαχανικά όπως πράσινα φασολάκια, φύτρες φασολιού, καρότο, κρεμμύδι, λάχανο, τηγανητές φτερούγες κοτόπουλου (μαριναρισμένες από το προηγούμενο βράδυ με λεμόνι, αυγό, αλάτι, πιπέρι, λίγο λάδι για να μαλακώσουν και κύβους ζωμού κοτόπουλου που το πρωί αλευρώνονται και τηγανίζονται σε ηλιέλαιο σε μέτρια φωτιά), χοιρινό Adobo με σκόρδο, σόγια, τζίντζερ και ξίδι, ρύζι basmati σκέτο βρασμένο ή τηγανισμένο με γαρίδες ή και κοτόπουλο ή και χοιρινό ή και λαχανικά, αλλά και βραστά λαχανικά ή λαχανικά στην κατσαρόλα με γλυκόξινη ή τσίλι σάλτσα, μύδια μαγειρεμένα με σόγια, καλαμαράκια πανέ τηγανητά και μία σαλάτα κρύα με μαρούλι, τομάτα λαδολέμονο και φέτα που τη λατρεύουν, και μακαρόνια με κιμά.

Εχει προηγηθεί συνάντηση στην οποία έχει μοιραστεί το μαγείρεμα – ποιος θα μαγειρέψει, τι. Αλλά πάντα ο οικοδεσπότης μαγειρεύει τα pancit canton. Το πιάτο αυτό φέρνει γούρι στο σπίτι και γι’ αυτό μαγειρεύεται σε κάθε γιορτή. Αυτή τη φορά η Lorna και η Jean ως οικοδέσποινες μαγείρεψαν την τυχερή σπεσιαλιτέ.

«Βασιλιάς» η μουσική

Στο φαγητό συμμετέχουν όλοι, εμφανίζονται και τα παιδιά που την υπόλοιπη ώρα είναι άφαντα. Γύρω από τον μπουφέ έχουν στριμωχτεί καρέκλες. Ο καθένας βάζει ό,τι θέλει στο πιάτο του και όταν το αδειάσει το ξαναγεμίζει. Ολοι τρώνε, αλλά παράλληλα μιλάνε, γελάνε, ενώ η μουσική έχει την τιμητική της.

Μετά το φαγητό αρχίζει το παιχνίδι. Ο νικητής κάθε παιχνιδιού παίρνει ένα δώρο, ένα μπολ, μία τσάντα, μία κούπα γιορτινή ή ένα μπιμπελό για τις ημέρες της χαράς. Για κάθε δώρο, ξοδεύουμε περίπου 10 ευρώ, λέει η Αnnie.

Στον θεατή γίνεται ξεκάθαρο ότι η ανταλλαγή των δώρων είναι μεγάλη χαρά για αυτές τις γυναίκες. «Οταν ήμουν μικρή οι γονείς μου δεν είχαν λεφτά να πάρουν σε εμένα και στα επτά αδέρφια μου δώρα. Κάποιες φορές η μαμά μας έδινε πολύ λίγα λεφτά, 1-2 σεντς για να καταλάβεις», λέει η Annie. Οπότε το κόστος του δώρου δεν έχει καμία σημασία, «είναι ότι παίρνουμε δώρα», εξηγεί.

Στα παιδιά τους, βέβαια, μπορεί να ξοδέψουν και έναν ολόκληρο μισθό για να έχουν τα καλύτερα ρούχα, παιχνίδια, ηλεκτρονικά, gadgets.

Η απόσταση που έχει διανύσει η Αnnie σε ηλικία 21 χρόνων από το Ilocos Sur, μία επαρχία των Φιλιππίνων στο νησί Luzon, που βρίσκεται στο βορειότερο άκρο του αρχιπελάγους, μέχρι την Αθήνα πριν από 25 χρόνια είναι μεγάλη.

Η μουσική δεν σταματά να παίζει. Μόνο όταν έρθει η ώρα για τις μουσικές καρέκλες ή το παιχνίδι που χορεύουν όλοι και όταν σταματήσει η μουσική ανακοινώνεται η κατεύθυνση στην οποία θα έπρεπε να είναι στραμμένοι οι παίκτες για να μη βγουν από το παιχνίδι.

Ακολουθεί το παιχνίδι «ποιος θα φάει πιο γρήγορα ένα μήλο ή μία μπανάνα» αλλά και το παιχνίδι της εφημερίδας, στο οποίο χωρίζονται σε ζευγάρια και κάθε φορά που έρχεται η σειρά τους διπλώνουν μία φορά την εφημερίδα και πατούν πάνω της, ενώ όσο μικραίνει πρέπει να συνεχίζουν να καταφέρνουν να ισορροπούν σε ό,τι έχει απομείνει από την εφημερίδα για να κριθούν νικητές.

Ακολουθεί ο βασιλιάς των παιχνιδιών, το karaoke. Οποιος έρχεται αργοπορημένος πολύ δύσκολα θα καταφέρει να μπει με ευκολία στο σπίτι καθώς δεν ακούγονται κουδούνια, χτυπήματα στην πόρτα ή ακόμα και τηλέφωνα όταν αρχίσει το karaoke. Εδώ δεν υπάρχει διαγωνισμός καθώς το τραγούδι θεωρείται έμφυτο ταλέντο.

«Ακόμα και όταν δεν τραγουδούν, τραγουδάνε, όλες μαζί, μόνες τους, στην κουζίνα ενώ μαγειρεύουν, σιγοψιθυριστά όλη την ημέρα», λέει η Μαίρη, η 11χρονη αδερφή του John.

«Δεν κερδίζει κανείς, αλλά όλοι. Aν κέρδιζε ένας θα ήταν προσβολή για τους υπόλοιπους», λέει η Αnnie. «Για το έμφυτο συμφωνώ, για το ταλέντο διατηρώ τις επιφυλάξεις μου. Κάποιες Τites είναι φάλτσες, αλλά δεν τους το λέμε γιατί τις αγαπάμε».

Tita είναι η θεία στα φιλιππινέζικα, και είναι τίτλος σεβασμού. Ολα τα παιδιά όλες τις γυναίκες της γιορτής τις αποκαλούν έτσι.

Το γλέντι κρατάει μέχρι τις πρώτες πρωινές ώρες. Σε μια γωνιά, λίγο μετά, βγαίνουν και τα γλυκά: η γιορτινή μακαρονοσαλάτα με φρούτα, ένα είδος ζελέ που περιέχει κοφτό μακαρονάκι, κονσέρβα φρουτοσαλάτας χωρίς τα ζουμιά, κρέμα γάλακτος, ζαχαρούχο γάλα και μαγιονέζα, τα κλασικά Puto σε σχήματα όμως αστεριών και καρδιών για το ρεβεγιόν, που είναι βρασμένα ελαφρώς, γλυκά κέικ αλλά και τα Bibingka, τα δικά τους μακαρόν που φτιάχνονται από γλυκό ρυζάλευρο και γάλα καρύδας.

Σημειωτέον ότι η γιορτή όσον αφορά τα ποτά θυμίζει παιδικό πάρτι – χυμοί, αναψυκτικά, νερό. Πουθενά αλκοόλ, αφού δεν το προτιμούν και δεν το χρειάζονται.

Η ενέργεια ανεξάντλητη, όπως και η φιλοξενία. Τα σπίτια τους τις ημέρες των γιορτών είναι ανοιχτά σε οποιονδήποτε χτυπήσει το κουδούνι.

Αν ο καλεσμένος τους είναι Ελληνας, εκτός από μεγάλη τιμή για τον ίδιο είναι και για εκείνες σπάνια τιμή. Θα μοιραστούν το σπίτι τους, τη χαρά τους, την κουλτούρα τους και φεύγοντας θα του δώσουν και εκείνου όπως σε κάθε επισκέπτη τουλάχιστον ισάριθμα δώρα με τα μέλη της οικογένειάς του.