Γιατί ήταν επιτυχής η επιχείρηση διάσωσης

Η φωτιά που εκδηλώθηκε τρία λεπτά μετά τα μεσάνυχτα της Τρίτης σ’ ένα από τα γκαράζ του γνωστού επιβατηγού-οχηματαγωγού πλοίου της ΑΝΕΚ «Ελευθέριος Βενιζέλος», ενώ αυτό βρισκόταν ανατολικά της Υδρας εκτελώντας δρομολόγιο προς Χανιά, ήταν η αναπάντεχη, δυσάρεστη είδηση που σήμανε συναγερμό στο υπουργείο Ναυτιλίας και στο αρχηγείο του Λιμενικού Σώματος.

Οι αιτίες της πυρκαγιάς θα αναζητηθούν τις επόμενες ημέρες, μόλις αυτή σβήσει και μπορέσουν να μπουν στο πλοίο οι πραγματογνώμονες.

Οι πρώτες πληροφορίες λένε πάντως ότι προήλθε από νταλίκα παρκαρισμένη στο συγκεκριμένο γκαράζ.

Ωστόσο, χωρίς να παραβλέπουμε την ταλαιπωρία και την αγωνία των εκατοντάδων επιβατών, το σημαντικό γεγονός που πρέπει να καταγραφεί, λόγω της επικινδυνότητας του περιστατικού, είναι ότι από τους 875 επιβάτες και τα 140 άτομα πλήρωμα που βρίσκονταν μέσα στο πλοίο δεν έπαθε κανείς το παραμικρό.

Η εγκατάλειψη του σκάφους έγινε, όπως όλοι λένε, και οι ίδιοι οι επιβάτες, με υποδειγματικό τρόπο, παρά το γεγονός ότι ήταν νύχτα, κάτι που σε ανάλογες περιπτώσεις προκαλεί πανικό και σοβαρές δυσκολίες στην εκκένωση του πλοίου.

Τα 5 συν

Εξάλλου, νωπό είναι στις μνήμες μας το τραγικό δυστύχημα στο επιβατηγό-οχηματαγωγό πλοίο «Norman Atlantic», σημαίας Ιταλίας, ναυλωμένο από την ΑΝΕΚ, τον Δεκέμβριο του 2014, όταν εκδηλώθηκε -πάλι νύχτα- φωτιά σε χώρο του γκαράζ και ενώ έπλεε 32 ναυτικά μίλια ΒΔ των Οθωνών, με αποτέλεσμα να εξελιχθεί μια απίστευτη τραγωδία με πολλά θύματα.

Για 35 ολόκληρες ώρες, εκατοντάδες άνθρωποι έμειναν τότε εγκλωβισμένοι στο κατάστρωμα του πλοίου αντιμέτωποι με το κρύο, το χαλάζι, τον αέρα και τους καπνούς. Σωρός οι καταγγελίες για καθυστερήσεις και λάθη στην επιχείρηση διάσωσης.

Γιατί δεν θρηνήσαμε θύματα από τη χθεσινή φωτιά; Γιατί όλοι οι επιβάτες αποβιβάστηκαν με ασφάλεια; Γιατί δεν υπήρξαν καταγγελίες και παράπονα από τους επιβάτες;

Οπως προκύπτει από τις μαρτυρίες των επιβατών, του πληρώματος, του αναπληρωτή υπουργού Ναυτιλίας Νεκτάριου Σαντορινιού, του αρχηγού του Λιμενικού Σώματος Σταμάτη Ράπτη, του κεντρικού λιμενάρχη Πειραιά Ανδρέα Θεοφίλου, αλλά και όλων των εμπλεκομένων σ’ αυτή την επικίνδυνη ιστορία, το αποτέλεσμα ήταν αυτό καθώς:

1. Από την αρχή υπήρξε συντονισμένος και σωστός σχεδιασμός του Θαλάμου Επιχειρήσεων του αρχηγείου του Λιμενικού σε συνεργασία με το Κεντρικό Λιμεναρχείο Πειραιά, το Πολεμικό Ναυτικό, την Πυροσβεστική και το ΕΚΑΒ.

2. Λειτούργησαν οι μηχανισμοί πυρόσβεσης του πλοίου, με αποτέλεσμα η φωτιά να μην εξαπλωθεί επικίνδυνα.

3. Καθοριστικό ρόλο έπαιξε το πλήρωμα, η κατάλληλη εκπαίδευσή του για τέτοια περιστατικά και η πολύ καλή επικοινωνία με τους επιβάτες, οι οποίοι ακολούθησαν κατά γράμμα τις οδηγίες του. Μοιράστηκαν σε όλους ατομικά σωσίβια και παρέμειναν στους σταθμούς συγκέντρωσης που καθόρισε το πλήρωμα.

4. Η ψυχραιμία που έδειξε το επιβατικό κοινό η οποία, όπως έλεγε ανώτατος αξιωματικός στην «Εφ.Συν.», ήταν πρωτοφανής.

5. Η απόφαση που ελήφθη να επιστρέψει το πλοίο στον Πειραιά και να μη γίνει η εγκατάλειψη στη θαλάσσια περιοχή όπου βρισκόταν εκείνη την ώρα με λέμβους. Σωτήρια χαρακτηρίζεται από ανθρώπους της ναυτιλίας. Αν είχε επιχειρηθεί αυτό το σχέδιο, κανείς δεν μπορεί να γνωρίζει την έκβασή του.

Σύμφωνα με το αρχηγείο του Λιμενικού Σώματος, τρία λεπτά μετά τις 12 τα μεσάνυχτα ενημερώθηκε το Ενιαίο Κέντρο Συντονισμού Ερευνας και Διάσωσης (ΕΚΣΕΔ) για εκδήλωση πυρκαγιάς στον χώρο του γκαράζ του «Ελευθέριος Βενιζέλος», το οποίο έπλεε στη θαλάσσια περιοχή ανατολικά της Υδρας, ενώ την ώρα εκείνη στην περιοχή έπνεαν άνεμοι βόρειοι-βορειοανατολικοί εντάσεως 5-6 Μποφόρ.

Το πλοίο είχε αποπλεύσει στις 22.00 από το λιμάνι του Πειραιά με προορισμό το λιμάνι των Χανίων, με 875 επιβάτες, 140 άτομα πλήρωμα, 80 φορτηγά οχήματα και 152 Ι.Χ.

Αμεσα το ΕΚΣΕΔ κινητοποίησε τις Λιμενικές Αρχές Πειραιά, Σπετσών, Υδρας, Λαυρίου, Σαρωνικού, Αίγινας, Ναυπλίου, Πόρου, Ραφήνας και Σαλαμίνας προς παροχή συνδρομής.

Στην περιοχή έφτασαν 11 περιπολικά σκάφη του Λιμενικού, στελέχη της Μονάδας Υποβρύχιων Αποστολών Λιμενικού, ενώ δεσμεύτηκαν επιβατηγά-οχηματαγωγά πλοία και φορτηγά πλοία. Εσπευσαν ακόμα η φρεγάτα του Πολεμικού Ναυτικού «Λήμνος», 9 ρυμουλκά πλοία, 13 ιδιωτικά σκάφη, καθώς και 2 πλοία της Πυροσβεστικής Υπηρεσίας, ενώ τέθηκαν σε ετοιμότητα η Μονάδα Ελικοπτέρων Λιμενικού Σώματος (ΜΕΛΣ), η Μονάδα Αεροπλάνων Λιμενικού Σώματος (ΜΑΛΣ), 4 ελικόπτερα και C130 της Πολεμικής Αεροπορίας και ένα ελικόπτερο του Πολεμικού Ναυτικού.

Σχέδιο για τη ρύπανση

Το πλοίο κατέπλευσε στο λιμάνι του Πειραιά στις 4.05 και οι επιβάτες αποβιβάστηκαν με ασφάλεια, με κλίμακα (σκάλα) ξηράς, καθώς δεν λειτουργούσε ο καταπέλτης.

Μετά την αποβίβαση των επιβατών, άνδρες της Πυροσβεστικής Υπηρεσίας μπήκαν στο πλοίο προκειμένου να κατασβέσουν την πυρκαγιά.

Από το Κέντρο Επιχειρήσεων του Λιμενικού Σώματος δόθηκε εντολή στο Κεντρικό Λιμεναρχείο Πειραιά και στον φορέα διαχείρισης του λιμένα να εφαρμοστεί το σχέδιο έκτακτης ανάγκης προς αποφυγή τυχόν ρύπανσης, τέθηκαν τα μέτρα απορρύπανσης σε ετοιμότητα, ενώ τοποθετήθηκε, προληπτικά, πλωτό φράγμα γύρω από το πλοίο.

Μάχη με τη φωτιά και τους πολύ πυκνούς καπνούς που έχουν κυκλώσει όλο το πλοίο έδιναν μέχρι χθες το βράδυ οι πυροσβεστικές δυνάμεις εντός και εκτός του σκάφους. Η επιχείρηση των δυνάμεων της Πυροσβεστικής Υπηρεσίας αλλά και του πληρώματος που παραμένει στο πλοίο και συμμετέχει στην κατάσβεση δεν είναι καθόλου εύκολη, καθώς το σκάφος είναι τεράστιο, οι χώροι αχανείς και η πρόσβαση αρκετά δύσκολη.

Η έξοδος των οχημάτων

Η προσπάθεια της Πυροσβεστικής αλλά και του Λιμενικού είχε επικεντρωθεί στο να βγουν όσο το δυνατόν περισσότερα οχήματα από τα γκαράζ προκειμένου να ελευθερωθούν δίοδοι και να γίνει ευκολότερο το έργο των πυροσβεστών.

Ωστόσο, αν και ο καταπέλτης λειτούργησε περίπου στις 11 το πρωί, μέχρι χθες το βράδυ είχαν βγει ελάχιστα φορτηγά, περίπου 5, και ένα λεωφορείο, καθώς τα περισσότερα έχουν υποστεί ζημιές και η έξοδός τους είναι δύσκολη.

Το πλοίο, που έχει καταπλεύσει στην ακτή Ξαβερίου, νωρίς το απόγευμα πήρε ελαφρά κλίση λόγω του νερού που έπεφτε για να σβήσει η φωτιά, ωστόσο αργά το βράδυ επανήλθε μετά τις τρύπες που ανοίχτηκαν στο πλάι από τις οποίες έβγαινε το νερό, ενώ από τις ίδιες τρύπες οι πυροσβέστες έριχναν ειδικό αφρό.

Το «Ελευθέριος Βενιζέλος» ναυπηγήθηκε το 1992, έχει μήκος 175,48 μέτρα και πλάτος 28,5 μέτρα, δυνατότητα μεταφοράς 2.500 επιβατών και 850 οχημάτων, ενώ διαθέτει 1.606 κλίνες.

Η πλοιοκτήτρια εταιρεία ΑΝΕΚ, ο πλοίαρχος του πλοίου και το πλήρωμα, με ανακοίνωσή τους, απηύθυναν ευχαριστίες σε όλους όσοι στάθηκαν στο πλευρό τους για την επιτυχή αντιμετώπιση του περιστατικού, όπως και στους επιβάτες για τη συνεργασία, την ψυχραιμία και την κατανόηση που έδειξαν ακολουθώντας τις οδηγίες του πληρώματος.