Φύλλο και φτερό όλες οι τράπεζες βλαστοκυττάρων

Από εισαγγελικό μικροσκόπιο αναμένεται να περάσουν όλες οι ιδιωτικές εταιρείες-τράπεζες ομφαλοπλακουντιακού αίματος που λειτουργούν στη χώρα μας μετά τη χθεσινή υποβολή μηνυτήριας αναφοράς στον εισαγγελέα του Συνηγόρου του Καταναλωτή σε βάρος εταιρείας που λειτουργούσε τράπεζα βλαστοκυττάρων. 

Την αναφορά κατέθεσε στον προϊστάμενο της Εισαγγελίας Πρωτοδικών Αθηνών, Ηλία Ζαγοραίο, ο Συνήγορος του Καταναλωτή, Λευτέρης Ζαγορίτης, σε βάρος της εταιρείας «Ιατρική Τεχνολογική Ελληνική Τράπεζα Βλαστοκυττάρων Α.Ε.» και διακριτικό τίτλο «Stem-Health Hellas», που λειτουργούσε τράπεζα βλαστοκυττάρων, καθώς και κατά παντός άλλου υπευθύνου. 

Πρόκειται για υπόθεση που απασχολεί ήδη τη Δικαιοσύνη μετά το… κανόνι της εταιρείας και το ενημερωτικό mail περί «άμεσου κινδύνου καταστροφής των βλαστικών κυττάρων», που είχαν εμπιστευτεί 30.000 γονείς για τη φύλαξη του γενετικού υλικού των παιδιών τους. 

Η αποκάλυψη αυτή είχε προκαλέσει ανασφάλεια σε χιλιάδες οικογένειες που φυλάσσουν στην εν λόγω εταιρεία τα πολύτιμα βλαστοκύτταρα των παιδιών τους, φύλαξη για την οποία κατέβαλαν από 1.600 έως 3.000 ευρώ η καθεμία.

Μεγάλος αριθμός γονέων που είχαν συμβληθεί με την εταιρεία προσέφυγε στον Συνήγορο του Καταναλωτή, με αποτέλεσμα ο Λευτέρης Ζαγορίτης να προχωρήσει στην υποβολή της μηνυτήριας αναφοράς σε βάρος της «Stem-Health Hellas». 

Σύμφωνα με πληροφορίες, ο Συνήγορος του Καταναλωτή ζητεί παράλληλα να διερευνηθεί από τους εισαγγελείς αν έχει παραβιαστεί η νομοθεσία, σε ό,τι αφορά τη λειτουργία των τραπεζών κατά τη συλλογή, τη συντήρηση και τη διαφύλαξη αναντικατάστατου βιολογικού υλικού με αξιόπιστες διαδικασίες, καθώς και το ζήτημα της προστασίας των ευαίσθητων προσωπικών δεδομένων των πολιτών-καταναλωτών. 

Κατά τις ίδιες πάντα πληροφορίες, μετά τη μηνυτήρια αναφορά του Λευτέρη Ζαγορίτη στην Εισαγγελία Πρωτοδικών η σχετική έρευνα αναμένεται να επεκταθεί στις περισσότερες από 15 λειτουργούσες ιδιωτικές εταιρείες-τράπεζες ομφαλοπλακουντιακού αίματος που δραστηριοποιούνται στον χώρο και οι οποίες φέρονται να μη διαθέτουν άδεια. 

Με την υπόθεση της Stem Health έχει ασχοληθεί επισταμένα με σειρά δημοσιευμάτων η «Εφ.Συν.», τα οποία προκάλεσαν και την παρέμβαση του Σώματος Επιθεωρητών Υγείας και Πρόνοιας (ΣΕΥΥΠ).

Σύμφωνα με πληροφορίες, το πόρισμα του ΣΕΥΥΠ έχει ολοκληρωθεί και βρίσκεται αυτή τη στιγμή στο υπουργείο Υγείας αλλά και στον εισαγγελέα. 

Επί παχιών αγελάδων

Υπενθυμίζεται ότι η εμφάνιση των ιδιωτικών τραπεζών βλαστοκυττάρων συνέπεσε με την εποχή της ευμάρειας της χώρας.

Κάποια στιγμή, στην κορυφή της έξαρσης αυτού του φαινομένου, οι ιδιωτικές τράπεζες στην Ελλάδα ξεπερνούσαν τις 20.

Υπολογίζεται ότι γύρω στην τριετία 2008-2010 το 50% των ιδιωτικών τραπεζών στην Ευρώπη είχε έδρα στην Ελλάδα.

Νομικό πλαίσιο για τη λειτουργία τους υπήρχε, αλλά όπως φαίνεται ουδέποτε εφαρμόστηκε από καμία κυβέρνηση έως σήμερα.

Χαρακτηριστική εξάλλου για το θέμα ήταν η δήλωση που είχε κάνει στην «Εφ.Συν.» ο πρόεδρος του Εθνικού Οργανισμού Μεταμοσχεύσεων, Ανδρέας Καραμπίνης, πως όλες οι ιδιωτικές τράπεζες βλαστοκυττάρων λειτουργούν παράτυπα εδώ και μια δεκαετία. 

Τι λέει ο νόμος 

Στο απλό αλλά ουσιαστικό θέμα της αδειοδότησης των ιδιωτικών τραπεζών ο νόμος είναι σαφής: «Η άδεια λειτουργίας χορηγείται με απόφαση του υπουργείου Υγείας μετά από πρόταση του Εθνικού Οργανισμού Μεταμοσχεύσεων (άρθρο 54, παρ. 1)».

Και ακόμα: «Προϋπόθεση χορήγησης της άδειας λειτουργίας αποτελεί η κατάθεση στην αρμόδια υπηρεσία του υπουργείου Υγείας έγγραφης συμφωνίας διασύνδεσης του αιτούντος είτε με άλλη ιδιωτική τράπεζα είτε με τράπεζα ομφαλοπλακουντιακού αίματος […] σε περίπτωση προσωρινής ή οριστικής παύσης της λειτουργίας της (άρθρο 54, παρ. 4)». 

Και ίσως το βασικότερο: «Στις ιδιωτικές τράπεζες διενεργούνται έλεγχοι […] Με απόφαση του υπουργού Υγείας μπορεί η επιθεώρηση να ανατίθεται σε ειδικούς διαπιστευόμενους ελληνικούς ή ξένους ανεξάρτητους φορείς. Με την ίδια απόφαση ορίζεται ο χρόνος της επιθεώρησης, η υποχρέωση της κοινοποίησης του αποτελέσματος στο υπουργείο Υγείας (άρθρο 54, παρ. 6)». «Η άδεια ισχύει για τρία έτη και μπορεί να ανανεώνεται για ίσο χρόνο με την ίδια διαδικασία (άρθρο 54, παρ. 8)». 

Οπως φαίνεται όμως, έως σήμερα και μέχρι να «σκάσει» η υπόθεση της Stem Health ουδείς επίσημος φορέας είχε ασχοληθεί με το να ελέγξει τη δραστηριότητα των εν λόγω επιχειρήσεων.

Ισως τώρα με την εισαγγελική έρευνα να απαντηθούν επιτέλους τα κάτωθι ερωτήματα:

◼ Πόσες και ποιες ιδιωτικές τράπεζες έχουν άδεια από τις αρχές του 2000; 

◼ Αν δεν έχουν αδειοδοτηθεί, πώς και με ποιο νομικό καθεστώς λειτουργούν οι υπάρχουσες αυτή τη στιγμή; 

◼ Ποια είναι τα αποτελέσματα των ελέγχων που όφειλαν να έχουν κάνει οι αρμόδιοι φορείς από την πρώτη στιγμή λειτουργίας τους;