Ανάμεσα στις πολλαπλές πρωτοβουλίες που έχει πάρει ο Σύνδεσμος Φυλακισθέντων και Εξορισθέντων Αντιστασιακών 1967-1974 (ΣΦΕΑ) είναι και μια σειρά από εκδηλώσεις (όχι μόνο στην Αθήνα) για τα 50 χρόνια από το πραξικόπημα των συνταγματαρχών του 1967, αλλά και για τα 43 χρόνια από την αποκατάσταση της δημοκρατίας στην Ελλάδα.
Με αυτό ως αφορμή, διοργανώθηκε χθες το βράδυ εκδήλωση μνήμης στον μνημειακό – ιστορικό χώρο του πρώην στρατοπέδου «ΕΑΤ-ΕΣΑ» (Πάρκο Ελευθερίας).
Η εκδήλωση ξεκίνησε με τη δύση του ηλίου. Τόσο το ίδιο το μέρος όσο και η παρουσία εκεί ανθρώπων που βασανίστηκαν από τη χούντα στα ίδια κελιά που σήμερα αποτελούν τόπο κατάθεσης τιμής, αλλά και συντρόφων τους, παλαιών και νεότερων (ανάμεσά τους και ο κυβερνητικός εκπρόσωπος, Δ. Τζανακόπουλος), συνέθεσαν από την αρχή ένα κλίμα έντονα φορτισμένο. Αρχικά, έγινε κατάθεση στεφάνων στην προτομή του Σπύρου Μουστακλή, που βρίσκεται στον χώρο.
Ο Σπύρος Μουστακλής (1926-28 Απριλίου 1986) ήταν Ελληνας στρατιωτικός (αντιστράτηγος) με σημαντική αντιδικτατορική δράση. Για τα φρονήματα και τη δράση του βασανίστηκε άγρια από τη χούντα των συνταγματαρχών.
Κρατήθηκε στα κρατητήρια του ΕΑΤ-ΕΣΑ 47 ημέρες και οι βασανισμοί του δεν είχαν τέλος. Είχαν μάλιστα δημιουργήσει και ειδικό δωματιάκι, όπου τον βασάνιζαν απάνθρωπα, με αποτέλεσμα τη μερική παράλυσή του.
Παρά τη διεθνή κατακραυγή, χαρακτηριστικό παραμένει το «σχόλιο», ύστερα από χρόνια, του Στυλιανού Παττακού (που πέθανε ήρεμα πριν από λίγο καιρό), ο οποίος, ερωτηθείς σχετικά, δήλωσε κυνικά: «Καλά του κάναμε. Να ησυχάσουμε. Η δύναμις επιβάλλεται διά παντός τρόπου. Ο,τι δεν λύνεται, κόβεται. Σπαθί».
Μετά την κατάθεση στεφάνων, ακολούθησε ομιλία του προέδρου του ΣΦΕΑ, Κώστα Μανταίου. «Βρισκόμαστε πάλι εδώ, στον μαρτυρικό τούτο τόπο μνήμης της στυγνής δικτατορίας των συνταγματαρχών, που πριν 43 χρόνια κατέρρευσε υπό το βάρος της εγκληματικής προδοσίας της Κύπρου, που διχοτόμησε βάναυσα το κορμί της Κυπριακής Δημοκρατίας. Μια διχοτόμηση που συνεχίζουν να βιώνουν οι κάτοικοι του νησιού, Ελληνοκύπριοι και Τουρκοκύπριοι» τόνισε από την αρχή, για να συνεχίσει με ακόμη μία σύνδεση του τότε με το σήμερα:
«Βρισκόμαστε εδώ στον μαρτυρικό τούτο τόπο μνήμης της εγκληματικής εκείνης δικτατορίας, που όψιμοι αναθεωρητές της ιστορίας επιχειρούν σήμερα να εξωραΐσουν ανενδοίαστα με άρθρα σε σοβαρές θεωρούμενες εφημερίδες και επιστημονικοφανή συνέδρια.
»Και το πιο επικίνδυνο είναι πως την ίδια ώρα, μπροστά στις επώδυνες συνθήκες που βιώνουμε ως κοινωνία στα χρόνια των μνημονίων, την ίδια στιγμή ακούγονται διάφορες βαθιά ανιστόρητες αναλογίες ότι ζούμε δήθεν μια νέα δικτατορική εκτροπή ή ότι στη σκοτεινή επταετία του “γύψου”, όλα κυλούσαν ομαλά και ήρεμα!».
Στη συνέχεια, μιλώντας για τη «μετατροπή της μνήμης σε ενεργή συνείδηση και δράση αντίστασης», καταδίκασε φαινόμενα που «προσβάλλουν το περί Δικαίου αίσθημα, όπως αποφάσεις ανώτατων δικαστηρίων που θεωρούν ότι δεν παραβιάζεται η εργατική νομοθεσία», αλλά και «φαινόμενα εθνικιστικών, ακροδεξιών, φασιστικών μορφωμάτων και φονταμενταλιστικής τρομοκρατίας, όπως η νεοναζιστική εγκληματική συμμορία της Χρυσής Αυγής».
Στηλίτευσε την απόφαση του ΠτΔ να παρασημοφορήσει 50 χρόνια μετά την επιβολή της δικτατορίας τον Νικόλαο Μέρτζο, αντιπρόεδρο της φασιστικής έμπνευσης «Συμβουλευτικής Επιτροπής» του Παπαδόπουλου (θυμίζουμε πως με παρεμβάσεις του ΣΦΕΑ πήρε το γεγονός την κατάλληλη δημοσιότητα ώστε η απόφαση αυτή του ΠτΔ να μην πραγματοποιηθεί ποτέ).
Η βραδιά ολοκληρώθηκε υπό τους ήχους μελοποιημένων ποιημάτων και τραγουδιών του αγώνα για δημοκρατία και ελευθερία. Τραγουδούσαν όλοι τους. «Πέτρα στην πέτρα ολημερίς, χτίζω και δε σε φτάνω, ήλιε μου πόσο είσαι πάνω, και δόξα τω Θεώ»…
Τόσα χρόνια μετά, τόση βία τότε, τόσες αλλαγές σήμερα, κι όμως… τραγουδούσαν όλοι τους σαν και τότε.
