Εθνικός δήθεν διάλογος σε ύφος κομματικού μονολόγου

Σφοδρές είναι οι αντιδράσεις από τα κόμματα της αντιπολίτευσης στα πραγματικά σχέδια της κυβέρνησης σχετικά με τον «Εθνικό Διάλογο» για το Εθνικό Απολυτήριο και το Λύκειο. Η δημοσιοποίηση της υπουργικής απόφασης για τα… προδιαγεγραμμένα έργα και ημέρες της «Επιτροπής Εθνικού Διαλόγου» προκάλεσε την έκρηξη.

Στη σύνθεση της Επιτροπής Διαλόγου περισσεύουν πανεπιστημιακοί και στελέχη εκπαίδευσης αλλά λείπουν οι εκπαιδευτικοί του Λυκείου. Ο σχεδιασμός του διαλόγου έχει έτοιμες διορισμένες ομάδες, υπο-ομάδες και προκαθορισμένη θεματολογία, ενώ το πλαίσιο διαβούλευσης περιλαμβάνει «προσκλήσεις» στους εμπλεκόμενους φορείς.

Παραπλάνηση

Αναφορά και λογοδοσία στην υπουργό και μόνο. «Πρόκειται για εθνικό μονόλογο», δηλώνει το ΠΑΣΟΚ, «απόσυρση της Επιτροπής και εκκίνηση από μηδενική βάση» ζητεί ο ΣΥΡΙΖΑ, «πρόκειται για μια κλειστή κυβερνητική διαδικασία», τονίζει η Νέα Αριστερά.

Στον ίδιο τόνο τα υπόλοιπα κόμματα αλλά και εκπαιδευτικές οργανώσεις, γονείς, μαθητές κ.ά. Κι όμως, η υπουργός Παιδείας δεν είχε κρύψει διαθέσεις. Προσπάθησε μόνο να τις ωραιοποιήσει τόσο ώστε να παραπλανήσει… Από την πρώτη στιγμή, η κυβέρνηση έδειξε πώς εννοεί έναν «Εθνικό Διάλογο».

Διόρισε όπως και όποιους ήθελε επικεφαλής, όρισε και το τελευταίο μέλος των ομάδων που θα αναλάβουν τη διεξαγωγή του διαλόγου, προσδιόρισε το περιεχόμενο έως και τους… προσκληθέντες στη συζήτηση, αποφάσισε πότε και με ποιους όρους θα μιλήσουν οι εμπλεκόμενοι. Η «Εφ.Συν.» είχε επισημάνει χαρακτηριστικές αναφορές που έδειχναν την κυβερνητική αντίληψη για τον διάλογο. Οπως όταν:

● Ο πρωθυπουργός στην επίσημη πρώτη στο Μαξίμου χαρακτήρισε τη μέγκα Επιτροπή ως «Ανεξάρτητη Τεχνοκρατική Επιτροπή». Ηταν το πρώτο αφιλτράριστο στίγμα ενός μη πολιτικού, μη κοινωνικού και όχι απευθείας διαλόγου. Ανακοίνωσε, μάλιστα, ως έχοντα το γενικό πρόσταγμα τον πρύτανη του Πανεπιστημίου Πειραιώς, Μιχάλη Σφακιανάκη. Χωρίς εξηγήσεις.

● Η υπουργός Παιδείας προανήγγειλε ως επικεφαλής την «Επιτροπή με καθηγητές πανεπιστημίου εγνωσμένου κύρους» και τη συμμετοχή όλων των υπολοίπων σε «διακριτούς και θεσμικά σαφείς ρόλους». Τώρα, αποσαφηνίζεται η διάκριση η οποία αφορά κυρίως τα 106 διορισμένα μέλη που θα προσδιορίσουν το πλαίσιο του διαλόγου και όλους τους υπόλοιπους που θα προσκληθούν εν ευθέτω να διατυπώσουν άποψη.

● Στην παρουσίαση του διαλόγου, η υπουργός αναφέρθηκε ακροθιγώς και αορίστως σε μια «νομοπαρασκευαστική επιτροπή» στην οποία έχει ανατεθεί η σύνταξη κειμένου για τον διάλογο. Ακόμη δεν έχει δώσει διευκρινίσεις.

● Η υπουργός ανακοίνωσε το πρόγραμμα του διαλόγου και έφτασε στον Απρίλιο για να αναφερθεί στην «ψηφιακή πλατφόρμα» όπου θα πραγματωθεί το δικαίωμα στη συμμετοχή όσον αφορά εκπαιδευτικούς, μαθητές, γονείς και όσους κοινωνικούς εταίρους διεκδικήσουν το προνόμιο… Στην πλατφόρμα αλλά και στα διάφορα «περιφερειακά φόρα».

● Το δεύτερο μεγάλο ορόσημο του διαλόγου, δηλαδή η δημόσια διαβούλευση, προγραμματίστηκε για το καλοκαίρι. Μετά το τέλος του διαλόγου. Τι περιθώρια ανατροπής άραγε θα υπάρχουν, όταν η συζήτηση θα γίνει επί τελικού κειμένου το οποίο αμέσως μετά (σύμφωνα πάντα με το πρόγραμμα) θα πάει για ψήφισμα;

● Η υπουργός Παιδείας, στην πρώτη συνεδρίαση της Επιτροπής Μορφωτικών Υποθέσεων στη Βουλή, μίλησε για «20 συνεδριάσεις» και για «ανατροφοδότηση της Επιτροπής ανά δύο μήνες». Χωρίς διευκρινίσεις σε ποια ή ποιες επιτροπές αναφερόταν.

Οι αντιδράσεις

Η σύνθεση της Επιτροπής που (θα σπάσει σε πολλές υπο-επιτροπές και) πυροδότησε τις αντιδράσεις αποτελεί την πρώτη από τις πολλές αποκαλύψεις που φαίνεται ότι επιφυλάσσει ο μεγαλεπήβολος «Εθνικός Διάλογος». Από τα 106 μέλη, 45 είναι πανεπιστημιακοί, πέντε ομότιμοι, 32 από την πρωτοβάθμια εκπαίδευση, δύο διευθυντές Γυμνασίων, τρεις Δημοτικών Σχολείων, περιφερειακοί διευθυντές Εκπαίδευσης, πρώην και νυν διευθυντές Εκπαίδευσης, πρώην γενικοί γραμματείς του υπουργείου, γνωστός άνθρωπος των φροντιστηρίων (ιδιοκτήτης-μέτοχος πολύ γνωστού φροντιστηρίου που, τι σύμπτωση, έχει αναλάβει και τη συγγραφή νέων βιβλίων).

Ποιοι λείπουν; Διευθυντές Γενικών Λυκείων, εκπαιδευτικοί δευτεροβάθμιας, έστω συνταξιούχοι. Και αφήνουμε το πολιτικό πρόσημο, ειδικά των στελεχών. Το πλαίσιο λειτουργίας της Επιτροπής και ουσιαστικά του διαλόγου αποτελεί σημείο σκληρής κριτικής. Η πρόβλεψη να υποβάλλεται μόνο στην υπουργό ό,τι επεξεργάζεται και συγκεντρώνει η Επιτροπή καθώς και «οποιαδήποτε άλλη αναφορά σε οποιοδήποτε αντικείμενο που εμπίπτει στις αρμοδιότητές της, κατά την κρίση του υπουργού» προκάλεσε έντονες αντιδράσεις.

1. «Εθνικός Διάλογος με αποκλειστικό έλεγχο της ηγεσίας = εθνικός μονόλογος» δηλώνουν σε σκληρή γλώσσα οι δύο τομεάρχες Παιδείας του ΠΑΣΟΚ, Στ. Παραστατίδης και Σ. Κάτσικας. Κατηγορώντας το υπουργείο για «θεματικές προαποφασισμένες», τονίζουν ότι «Ο σχεδιασμός έγινε ερήμην των κομμάτων. Δεν προηγήθηκε καμία συνεννόηση με τα πολιτικά κόμματα, δεν υπήρξε ενημέρωση ή συμφωνία για τη σύνθεση της Επιτροπής ούτε για τα θέματα και τη διαδικασία διεξαγωγής του διαλόγου».

2. «Δεν μπορεί να γίνεται λόγος για “Εθνικό Διάλογο” όταν η Επιτροπή συστάθηκε χωρίς να υπάρξει διάλογος», δηλώνουν οι Δ. Καλαματιανός και Πόπη Τσαπανίδου από τον ΣΥΡΙΖΑ. Καταγγέλλουν, δε, τον αποκλεισμό των πολιτικών δυνάμεων, την απουσία Λυκείων, μαθητών και γονέων, ενώ κάνουν λόγο για «προσχηματική διαδικασία» καθώς «απουσιάζουν βασικές προϋποθέσεις, όπως διαφάνεια, διαβούλευση, συνεργασία, συμφωνία στο πλαίσιο λειτουργίας».

3. Σοβαρές επιφυλάξεις για τη διαδικασία όπως αυτή έχει ανακοινωθεί διατύπωσε και η Νίκη, ενώ η Νέα Αριστερά κατηγορεί την κυβέρνηση «για ελεγχόμενη διαδικασία και απουσία φορέων». Οπως αναφέρει η Μερόπη Τζούφη, «δεν υπάρχει καμία υποχρέωση λογοδοσίας στη Βουλή, καμία ρητή πρόβλεψη δημόσιας διαβούλευσης και καμία εγγύηση διαφάνειας».

Απάντηση της Ζαχαράκη στις αντιδράσεις

«Ο Εθνικός Διάλογος οργανώνεται με θεσμική σοβαρότητα, διαφάνεια και ουσιαστική συμμετοχή όλων. Οι αιτιάσεις περί “εθνικού μονολόγου” και το “τελεσίγραφο” απόσυρσης της Επιτροπής για να ξεκινήσει δήθεν ο διάλογος από μηδενική βάση υποδηλώνουν πολιτική αμηχανία και προσβάλλουν πρωτίστως τα μέλη και την αποστολή της Επιτροπής». Αυτή είναι η απάντηση της υπουργού Παιδείας στις αντιδράσεις των κομμάτων της αντιπολίτευσης για τα σχέδιά της σε ό,τι αφορά τον «Εθνικό Διάλογο».

Επιχειρηματολόγησε, όμως, με αυτά που προκάλεσαν τις αντιδράσεις: «Η συμμετοχή εκπροσώπων διευθυντών, εκπαιδευτικών, γονέων και μαθητών θα οργανωθεί από την ίδια την Επιτροπή Εθνικού Διαλόγου. Με θεματικές προσκλήσεις και ακροάσεις· πρακτική που ακολουθήθηκε και σε προηγούμενους διαλόγους, συμπεριλαμβανομένων εκείνων που επικαλείται το ΠΑΣΟΚ. Παράλληλα, θα υπάρξει ανοιχτή ηλεκτρονική διαβούλευση σε ειδική πλατφόρμα. Η πρόσκληση συμμετοχής προς όλα τα κόμματα παραμένει ανοιχτή, ειλικρινής και χωρίς προσχήματα».