«Μεταρρυθμίσεις» στο Λύκειο ή το νέο κυβερνητικό φιάσκο

Το ένα κυβερνητικό φιάσκο διαδέχεται το άλλο στην εκπαίδευση. Σε όλο της το φάσμα. Μετά την παταγώδη αποτυχία των «ιδιωτικών πανεπιστημίων» ο πρωθυπουργός στρέφει το φως στις «μεταρρυθμίσεις» που ετοιμάζονται για το Λύκειο και αναδεικνύει… νέες αποτυχίες. Το περιβόητο πολλαπλό βιβλίο που –υποτίθεται ότι– θα αντικαταστήσει τα παλιά σχολικά εγχειρίδια, ξεκίνησε από τις φανταχτερές εξαγγελίες Κεραμέως το 2021, πέρασε στην επανεκκίνηση επί Πιερρακάκη, το 2023 και τώρα μπαίνει σε νέα τροχιά με χρονικό ορόσημο το 2027, αλλά, ανεπισήμως, θεωρείται ήδη χαμένη υπόθεση.

Το δε Εθνικό Απολυτήριο παρουσιάζεται ως η επόμενη μεγάλη τομή στην εκπαίδευση, ενώ στην πραγματικότητα δεν υπάρχει ούτε δείγμα μελέτης, ειδικά σε συνδυασμό με το πολλαπλό και την τράπεζα θεμάτων, αν και όλα είναι συστατικά στοιχεία του «Νέου Λυκείου» και του νέου συστήματος εισαγωγής, που ήδη διαφημίζονται.

Οι εκδότες

Ο πρωθυπουργός πιέζει τη νυν υπουργό Παιδείας, Σοφία Ζαχαράκη, να κάνει δυνατά τα αδύνατα. Εκείνη ρίχνει την ευθύνη της καθυστέρησης στους εκδότες και δίνει εντολή να ξαμοληθούν. Σύμβουλοι εκπαίδευσης για την «επιμόρφωση» των εκπαιδευτικών στο… τίποτα. Στα «σεμινάρια» γίνεται της κοροϊδίας.

Σε τι θα επιμορφωθούμε, ρωτούν οι εκπαιδευτικοί. Σε τίποτα, δεν υπάρχει πολλαπλό, απαντούν οι επιμορφωτές. Παράλληλα, έχει αρχίσει ένα πινγκ πονγκ ευθυνών ανάμεσα σε υπουργείο, ΙΕΠ και «Διόφαντο» –«δεν υπάρχει αρκετό χαρτί εκτύπωσης»– χωρίς κανένα αποτέλεσμα.

Οι εκδότες, όμως, απασφαλίζουν και καταγγέλλουν το «φιάσκο». Με μια οργισμένη ανακοίνωση ανταποδίδουν τα πυρά, κατηγορούν το υπουργείο που «δεν έδωσε καμία παράταση» και «δεν ζήτησε να ενημερωθεί από τους συμμετέχοντες για την πορεία των εργασιών τους», ενώ λένε ανοιχτά:

«Είτε δεν υπάρχει επίγνωση για το τι απαιτείται να γίνει ώστε να συγγραφεί και να ετοιμαστεί πλήρως ένα σχολικό βιβλίο – και μάλιστα ένα σχολικό βιβλίο που θα συνδεθεί με το Εθνικό Απολυτήριο ή / και τις Πανελλαδικές εξετάσεις, είτε το υπουργείο Παιδείας δεν επιθυμεί πλέον την εφαρμογή του συστήματος του πολλαπλού βιβλίου και στις δύο τελευταίες τάξεις του Λυκείου και γι’ αυτό άφησε να οδηγηθεί η διαδικασία σε αδιέξοδο».

Με τον ίδιο κατηγορηματικό τρόπο, οι εκδότες τονίζουν ότι «πολλές φορές –και πριν και μετά από τη δημοσίευση της πρόσκλησης– είχαμε επισημάνει πως ο αρχικός σχεδιασμός του έργου είχε πολλά προβλήματα και είχαμε δηλώσει πως το υπουργείο Παιδείας και το ΙΕΠ, αφενός σχεδίασαν ένα φαραωνικό έργο, αφετέρου έθεσαν μη ρεαλιστικά χρονοδιαγράμματα για την υλοποίησή του, γιατί αυτό εξυπηρετούσε προεκλογικούς σχεδιασμούς. Ηταν επόμενο να υπάρξουν προβλήματα και καθυστερήσεις».

Τα ερωτήματα

Πέρα, όμως, από το μέτωπο εκδοτών – υπουργείου, η εφαρμογή του πολλαπλού από την Α’ Λυκείου και ο συνδυασμός του με ένα «νέο» σύστημα εισαγωγής αποτελούν πεδία κρίσιμα, τα οποία, όπως αποδεικνύεται, δεν έχουν μελετηθεί ούτε επί χάρτου. Είναι πολλά τα ερωτήματα που τέθηκαν εξαρχής, κι ακόμα να απαντηθούν:

● Το 35-40% των διδασκόντων είναι αναπληρωτές. Τι νόημα έχει κάθε χρονιά να επιλέγουν το (ένα) βιβλίο της επόμενης, αφού οι ίδιοι θα διδάξουν σε άλλο σχολείο;

● Πολλοί αναπληρωτές διδάσκουν σε περισσότερα από ένα σχολεία. Πόσο αποτελεσματικό είναι να διδάσκουν διαφορετικά βιβλία και χωρίς να έχουν επιλέξει κάποιο από αυτά;

● Τι νόημα έχει η εφαρμογή του πολλαπλού, εφόσον τα θέματα επιλέγονται από την τράπεζα θεμάτων, η οποία δεν μπορεί να επικαιροποιηθεί βάσει πολλών οδηγών; Κι αν υπάρχει ενιαία βάση ύλης ώστε να εξυπηρετείται η τράπεζα, τότε τι νόημα έχει η ύπαρξη του πολλαπλού;

● Σύμφωνα με τις αρχικές σκέψεις για το Εθνικό Απολυτήριο, τα μέχρι τώρα δύο θέματα που αντλούνται από την τράπεζα για τις ενδοσχολικές εξετάσεις, θα γίνουν τέσσερα. Ειδικά σε ό,τι αφορά τις προπαρασκευαστικές τάξεις Β΄ και Γ’ Λυκείου, θα πρέπει να υπάρχει απόλυτη συσχέτιση του πολλαπλού με την ύλη της τράπεζας. Διαφορετικά, οι μαθητές θα λιώνουν σε μια απροσμέτρητη ύλη μελέτης, προετοιμασίας και εξέτασης. Ποιο μαθησιακό αποτέλεσμα και ποια σοβαρή εκπαιδευτική μεταρρύθμιση εξυπηρετείται από κάτι τέτοιο;

● Η διαφορετική επιλογή βιβλίου κάθε χρόνο, ειδικά στη Γ’ Λυκείου, οδηγεί σε μια ανισότητα τα όρια της οποίας είναι άγνωστα και κυρίως εις βάρος των υποψηφίων στις Πανελλαδικές, εφόσον οι ενδοσχολικές αποτελούν κρίσιμο βήμα προς την ανώτατη εκπαίδευση.

● Το Εθνικό Απολυτήριο απαιτεί ένα εντελώς διαφορετικό σύστημα εκπαίδευσης, εντελώς διαφορετικά αναλυτικά προγράμματα, επιμόρφωση των εκπαιδευτικών και εν γένει αλλαγή εξεταστικής κουλτούρας. Ακόμα και για το πιλοτικό πρόγραμμα, το πείραμα σε ορισμένα Πρότυπα, δεν υπάρχει ικανός χρόνος. Πώς γίνεται η κυβέρνηση να «πουλάει» αλλαγές για το 2027;

● Και γιατί όλα αυτά; Επειδή υπάρχουν διαθέσιμα ΕΣΠΑ; Επειδή εξυπηρέτησαν την κυβέρνηση το 2021 (τέλη 2020) λίγο μετά τις νικηφόρες εκλογές και το 2023, στις επόμενες εκλογές; Πρέπει να την εξυπηρετήσουν και ενόψει των εκλογών του 2027; Πότε θα πάψει η παιδεία να εξυπηρετεί την πολιτική και θα αρχίσει να χρησιμεύει στη χώρα; Ρητορικά, ρωτάμε.