Πώς αποφάσισε, τελικά, η κυβέρνηση να αντιμετωπίσει τα φαινόμενα βίας και παραβατικότητας στα Πανεπιστήμια; Μπορεί, βέβαια, να μην είναι όλα «κέντρα ανομίας», όπως κάποτε θέλησε να πείσει, αφού τώρα παραδέχεται πως εξαρτάται από «τις ιδιαίτερες ανάγκες και τη συχνότητα εμφάνισης παραβατικών συμπεριφορών», αλλά το πλαίσιο είναι ίδιο για όλα και μόλις τέθηκε. Σκοπίμως γενικό, αόριστο και πρόσφορο για κατά το δοκούν ερμηνεία και τιμωρία. Απλή και εύκολη συνταγή. Με μια αναφορά σε παραβάσεις που αφορούν «την εν γένει λειτουργία» των ΑΕΙ, με πρόβλεψη για παρέμβαση του ίδιου του υπουργού αν καθυστερούν ή κωλύονται να αναλάβουν πρωτοβουλία τα όργανα των ΑΕΙ, με πολλές ευθύνες -για όλα- στους πρυτάνεις και ποινές, ποινές, ποινές.
Με αόριστες περιγραφές παραπτωμάτων, αλλά σφιχτές προθεσμίες και στενή παρακολούθηση μέσω του «Εθνικού Παρατηρητηρίου για την ενίσχυση της ασφάλειας και την πρόληψη φαινομένων βίας εντός των ΑΕΙ», το οποίο θα εδρεύει στο υπουργείο Παιδείας, και επιπλέον της ειδικής «Πλατφόρμας παρακολούθησης πειθαρχικών υποθέσεων»! Σκέψου να υπήρχε κάτι τέτοιο για τα δικαστήρια, σχολίασε ένας ακαδημαϊκός…
Ας ξεκινήσουμε από τον ορισμό που δίνεται στο πειθαρχικό παράπτωμα μέσα σ’ ένα Πανεπιστήμιο: «Κάθε παράβαση διάταξης της νομοθεσίας που αναφέρεται στη διδασκαλία, τη διεξαγωγή έρευνας, την εσωτερική οργάνωση, την οικονομική διαχείριση και την εν γένει λειτουργία των ΑΕΙ, την ιδιότητα και την κατάστασή του ως μέλους». Ή, αλλιώς, γενικώς, αορίστως, όποτε και όπως θελήσω. Χρειάστηκε, δε, η προσθήκη ενός ολόκληρου άρθρου (άρ. 67) για την περιγραφή. Οσο για τις ποινές, η μόνη και ακαριαία «αναστολή φοιτητικής ιδιότητας» του νόμου Κεραμέως συνοδεύεται με μεγάλη γκάμα μορφών τιμωρίας, ακόμη και με άμεση εντολή εισαγγελέα. Η απόδειξη έπεται… Τύφλα να ‘χει το δικαστικό σύστημα.
Εχουμε να κάνουμε με υπόδειγμα, με ένα νέο μοντέλο καταστολής και εφαρμογής όχι μόνο σε Πανεπιστήμια, αλλά και στα πιο σκληρά κέντρα ανομίας. Πρόκειται για «κέντημα» που θα ζήλευε κάθε υποστηρικτής της πιο ακραίας εκδοχής του δόγματος «νόμος και τάξη». Μπορεί να αποδοθεί μόνο σε βαθύ απωθημένο. Δεν αρκεί, υπερβαίνει ακόμη και την καιροσκοπική πολιτική αναγκαιότητα ή σκοπιμότητα της κυβέρνησης.
Σταχυολογούμε από αυτό το μνημειώδες πλαίσιο καταστολής εντός της πανεπιστημιακής κοινότητας:
Πειθαρχικά παραπτώματα φοιτητών:
Α) «Χρήση των στεγασμένων ή ανοικτών χώρων, των εγκαταστάσεων, των υποδομών και του εξοπλισμού του ΑΕΙ χωρίς την άδεια των αρμόδιων οργάνων του». Λογικό, αλλά και αρκετά αόριστο για την ερμηνεία και εφαρμογή του.
Β) «Χρήση των στεγασμένων ή ανοικτών χώρων, των εγκαταστάσεων, των υποδομών και του εξοπλισμού του ΑΕΙ για την εξυπηρέτηση σκοπών που δεν συνάδουν με την αποστολή του, καθώς και η διευκόλυνση τρίτων για την τέλεση της πράξης αυτής». Ποιος και κυρίως με ποια κριτήρια θα αποφασίζει ότι οι σκοποί «δεν συνάδουν» με την αποστολή του ιδρύματος;
Γ) «Η υπαίτια και με οποιονδήποτε τρόπο ρύπανση των στεγασμένων ή ανοικτών χώρων του ιδρύματος, συμπεριλαμβανόμενης και της ηχορύπανσης» καθώς και «η τέλεση οποιουδήποτε πλημμελήματος ή κακουργήματος εντός των εγκαταστάσεων οιουδήποτε ΑΕΙ καθώς και η παροχή συνδρομής προς τρίτους για την τέλεση αντίστοιχων πράξεων εντός των ΑΕΙ». Ποιοι είναι οι τρίτοι; Ακόμα και φορείς με τους οποίους μπορεί να συνδιοργανωθεί μια συζήτηση, μια ημερίδα;
Ποινές:
● «α) έγγραφη επίπληξη, β) απαγόρευση συμμετοχής σε εξετάσεις ενός ή περισσοτέρων μαθημάτων, για μία ή περισσότερες εξεταστικές περιόδους, γ) προσωρινή ή μόνιμη απαγόρευση χρήσης εξοπλισμού ή εγκαταστάσεων του ιδρύματος, δ) προσωρινή αναστολή της φοιτητικής ιδιότητας από έναν (1) έως είκοσι τέσσερις (24) μήνες και ε) οριστική διαγραφή».
● «προσωρινή αναστολή της φοιτητικής ιδιότητας ύστερα από διάταξη εισαγγελέα» (άρθρο 198).
Η ίδια και άλλες ποινές μπορεί να επιβληθούν και από τον πρύτανη, κι αν παρέλθει η «αποκλειστική προθεσμία» των δέκα ημερών από τον ίδιο τον υπουργό. Μάλιστα, «ανεξάρτητα από την πειθαρχική διαδικασία». Η δε προσωρινή αναστολή της φοιτητικής ιδιότητας πρέπει να επιβληθεί άμεσα.
Μονάδα Ασφάλειας και Προστασίας
Παραμένει και είναι «αυτοτελής υπηρεσία» η οποία υπάγεται απευθείας στον πρύτανη του ΑΕΙ ή τον αρμόδιο αντιπρύτανη. Αποστολή της: «Η εφαρμογή και αξιολόγηση της πολιτικής και των μέτρων για θέματα ασφάλειας και προστασίας εντός των χώρων του ΑΕΙ, με στόχο την εξασφάλιση της ομαλής και αδιάλειπτης άσκησης των εκπαιδευτικών, ερευνητικών, διοικητικών και λοιπών δραστηριοτήτων του ΑΕΙ, καθώς και την υποστήριξη της Επιτροπής Ασφάλειας και Προστασίας ΑΕΙ κατά την άσκηση των αρμοδιοτήτων της». Η Επιτροπή Ασφάλειας και Προστασίας του Ανώτατου Εκπαιδευτικού Ιδρύματος πρέπει να συνεδριάζει κάθε μήνα και να καταρτίζει έκθεση κάθε χρόνο.
Σχέδιο ασφάλειας και προστασίας που προβλέπει μέχρι και drones. Εγκρίνεται από το Συμβούλιο Διοίκησης. Δεν δημοσιεύεται στη «Διαύγεια».
«Κάθε ΑΕΙ, με κριτήριο το μέγεθός του, τις ιδιαίτερες ανάγκες, τη συχνότητα εμφάνισης παραβατικών συμπεριφορών και τη διαβάθμιση του επιπέδου ασφάλειας και προστασίας του, τοποθετεί ηλεκτρονικά και λοιπά συστήματα ασφάλειας που καλύπτουν μέρος ή το σύνολο των εσωτερικών και εξωτερικών χώρων του. Ως τέτοια συστήματα λογίζονται ιδίως: α) μέσα επιτήρησης με τη λήψη ή καταγραφή εικόνας και ήχου σε εσωτερικούς και εξωτερικούς χώρους του ΑΕΙ, β) ηλεκτρονικά συστήματα ελέγχου και ταυτοποίησης εισόδου και εξόδου και ανίχνευσης απαγορευμένων αντικειμένων και ουσιών στις εισόδους εξωτερικών ή εσωτερικών χώρων των ΑΕΙ, γ) μέσα ειδοποίησης άμεσου κινδύνου με φωτεινή ένδειξη και ηχητικά, όπως συναγερμός, και δ) αισθητήρες ανίχνευσης κίνησης και αποσυναρμολόγησης.
Πέραν των τεχνικών ή τεχνολογικών μέτρων ασφάλειας της παρούσας, κάθε ΑΕΙ δύναται να λαμβάνει μέτρα που συμβάλλουν στην ενίσχυση του επιπέδου ασφάλειας και προστασίας, όπως η εφαρμογή φωτισμού ασφάλειας σε εξωτερικούς χώρους του ΑΕΙ, καθώς και η πρόσληψη προσωπικού ασφάλειας.
Εάν το ΑΕΙ διαθέτει πανεπιστημιουπόλεις, είναι δυνατή η χρήση μη επανδρωμένων αεροσκαφών παρακολούθησης και επιτήρησης των εξωτερικών χώρων του ΑΕΙ για λόγους ασφάλειας, προστασίας του περιβάλλοντος και διαχείρισης πιθανών κρίσεων».
Φυσικά, σε κάθε ΑΕΙ εγκαθίσταται «Κέντρο Ελέγχου και Λήψης Σημάτων και Εικόνων». Θα τα βλέπει και θα τα ελέγχει όλα. Παράλληλα, θα λειτουργεί το «Εθνικό Παρατηρητήριο για την ενίσχυση της ασφάλειας και την πρόληψη φαινομένων βίας εντός των Ανώτατων Εκπαιδευτικών Ιδρυμάτων».
