Τα παιδιά, ηλικίας 5-7 ετών, ψάχνουν σε προετοιμασμένο δείγμα εδάφους να βρουν νερό ή μεταλλεύματα ή ό,τι άλλο σημαντικό κρύβεται μέσα στη… γη.
Μια ομάδα με δύο πολύ απλά και καθημερινά εργαλεία, όπως καλαμάκια και ξύλα από σουβλάκια, με προσοχή κάνει κάθετες τομές στο υλικό.
Ξαφνικά πετάγεται ένας πίδακας νερού και τους πιτσιλά. Στην αίθουσα των πειραμάτων επικρατεί πανζουρλισμός. «Νερό, βρήκαμε νερό!», φωνάζουν θριαμβευτικά οι μικροί ερευνητές.
Λίγο αργότερα στη διάρκεια ενός ακόμη πειραματισμού, από μια πλαστική λεκάνη τρέχει νερό πάνω σε μια φτερωτή που κινεί μια γεννήτρια ρεύματος.
Η βασική ιδέα είναι πως «το νερό που τρέχει έχει δύναμη» κι ο πεντάχρονος Μιχαλάκης περιμένει να ολοκληρωθεί το πείραμα, αλλά δείχνει προβληματισμένος: «Αν πάω στην τουαλέτα και κατουρήσω θα χάσω τη δύναμή μου, κυρία;», ρωτά την εμψυχώτρια.
Μόλις… παρακολουθήσατε σκηνές από το βιωματικό εργαστήριο Peiramatistas που διεξάγεται στο Κέντρο Διάδοσης Επιστημών και Μουσείο Τεχνολογίας «Νόησις» και ο εκπαιδευτικός Νίκος Κυριακίδης εξηγεί ποια είναι τα υλικά ενός πετυχημένου πειράματος, ενός μαγικού βιωματικού εργαστηρίου:
«Βάλτε στο μυαλό σας κάτι… μια ιδέα, ένα πρόβλημα, μια εμπειρία, ένα βιβλίο, ένα εικαστικό ή κινηματογραφικό έργο, τη λίστα από τα ψώνια σας. Μπορούμε να σας το μετατρέψουμε σ’ ένα εκπαιδευτικό παιχνίδι, ένα πειραματικό εργαστήριο, διήγημα, διαγωνισμό, θεματικό περίπατο ή ακόμη ένα εκπαιδευτικό πρόγραμμα που να περιλαμβάνει όλα τα παραπάνω. Δώστε μας μόνο τρεις λέξεις-κλειδιά. Ο αέρας που αναπνέουμε, η γη που πατάμε, η θάλασσα που βλέπουμε που μας τρέφει, μας ταξιδεύει, το Μετρό που κατασκευάζεται, ο σεισμός και η αντιμετώπισή του, οτιδήποτε», εξηγεί ο Νίκος Κυριακίδης, ένα από τα δεκαπέντε μέλη της ομάδας εκπαιδευτικών «Γνώση και Εμπειρία».
Στην ομάδα συμμετέχουν εκπαιδευτικοί όλων σχεδόν των κλάδων με πείρα στην προσχολική αγωγή.
Για κάθε θεματική ενότητα που προτείνουν εργάζονται ομαδικά ανά κλάδο και συνδυάζουν παράλληλες γνώσεις και εμπειρίες.
«Αφορμή για μας είναι κάθε τι που περιβάλλει τον κόσμο των παιδιών ή των ενηλίκων. Ολα τα πράγματα είναι σημαντικά, αν μπορείς να αναδείξεις την αξία τους και αν γνωρίζεις τον κώδικα επικοινωνίας του ακροατηρίου σου. Επειτα από πολυετή εμπειρία στην προσχολική αγωγή, γνωρίζουμε πλέον τι είναι σημαντικό για τα μικρά παιδιά και τους βιωματικούς τρόπους να μιλήσουμε στη γλώσσα τους. Για παράδειγμα, στο “Νόησις” θα παρουσιάσουμε ένα θέμα που ανήκει στην ύλη της τελευταίας τάξης του Τεχνικού Λυκείου. Θα παρουσιάσουμε σε παιδιά προσχολικής ηλικίας τη λειτουργία του κινητήρα εσωτερικής καύσης στα αυτοκίνητα», τονίζει ο κ. Κυριακίδης.
Η συνεργασία με το «Νόησις» ξεκίνησε το 2014 με αφορμή έναν διαγωνισμό του Κέντρου Διάδοσης Επιστημών για καλές ιδέες που αναδεικνύουν την πόλη ως μέσο μάθησης και εκπαίδευσης.
Ο διαγωνισμός έγινε στο πλαίσιο του ευρωπαϊκού προγράμματος «The City is My Learning Space-Grundving Project».
Η συμμετοχή των εκπαιδευτικών διακρίθηκε με το εκπαιδευτικό παιχνίδι διαδρομών και αποστολών στην πόλη σε επιτραπέζιο παιχνίδι, σε ψηφιακό παιχνίδι και ως παιχνίδι σε πραγματικό χώρο και χρόνο.
Η ομάδα ξεκίνησε τη συνεργασία της από το 2006 και μετά με μουσεία όπως το Τελλόγλειο, με εκδοτικούς οίκους και βιβλιοπωλεία, αλλά και με την Αμερικανική Γεωργική Σχολή για την οποία σχεδίασαν τα εκπαιδευτικά προγράμματα «Καλοκαίρι στο Αγρόκτημα»,«Μονοπάτι Ελιάς», «Μονοπάτι Γάλακτος», «Από το χωράφι στο τραπέζι», «Κατ’ αγρούς Διονύσια».
Τα τελευταία χρόνια η δομή των προγραμμάτων, ανάλογα και με τις ανάγκες, έχει αλλάξει.
«Οι γονείς θέλουν να αναπτύξουν τα παιδιά τους τις δεξιότητές τους μαθαίνοντας κάτι πιο χρηστικό και εμείς τους μαθαίνουμε να βιώνουν συστηματικά τις εμπειρίες τους», λέει ο Ν. Κυριακίδης που διαχειρίζεται το πρόγραμμα Peiramatistas.
Και οι γονείς που αναζητούν αυτού του είδους τις εμπειρίες για τα παιδιά τους, είναι σε μεγάλο βαθμό εκπαιδευτικοί, άρα εξοικειωμένοι με την εκπαιδευτική διαδικασία, άνθρωποι που θα ήθελαν οι ίδιοι να είχαν αναπτύξει περισσότερο δεξιότητες όπως αυτές που σχετίζονται, για παράδειγμα, με τις φυσικές επιστήμες, αλλά και οι φίλοι του «Νόησις», ένας «σκληρός πυρήνας» που κρατά το Κέντρο όρθιο στους δύσκολους καιρούς που περνάει…
