Aναμφίβολα έπειτα από σχεδόν δύο δεκαετίες η ανάγκη ανανέωσης και εκσυγχρονισμού των προγραμμάτων σπουδών του σχολείου είναι επιτακτική.
Χθες η υπουργός Παιδείας Νίκη Κεραμέως μαζί με την αρμόδια υφυπουργό Ζέττα Μακρή και τον πρόεδρο του Ινστιτούτου Εκπαιδευτικής Πολιτικής (ΙΕΠ), Γιάννη Αντωνίου, παρουσίασαν τα 166 Νέα Προγράμματα Σπουδών (ΝΠΣ) που καλύπτουν όλες τις τάξεις των δύο πρώτων βαθμίδων εκπαίδευσης, η πιλοτική εφαρμογή των οποίων θα ξεκινήσει άμεσα από τα Πρότυπα και Πειραματικά σχολεία με την καθολική εφαρμογή τους να τοποθετείται τον Σεπτέμβριο του 2023. «Το σχολείο αλλάζει στην πράξη» είπε η Νίκη Κεραμέως, υποστηρίζοντας ότι «με τα νέα προγράμματα σπουδών το σχολικό περιβάλλον εξελίσσεται σε ζωντανό εργαστήριο έρευνας, επικοινωνίας, δράσης και έκφρασης».
Τα Νέα Προγράμματα Σπουδών κινούνται σε τρεις άξονες:
Α. Αλλαγή του διδακτικού σχεδιασμού.
Β. Αναδιάρθρωση του περιεχομένου.
Γ. Γενίκευση της ψηφιακής διάστασης.
Οπως εξήγησε η υπουργός, ο πρώτος άξονας βάζει στο επίκεντρο τους μαθητές και τα μαθησιακά αποτελέσματα. Φέρνοντας το παράδειγμα του μαθήματος της Ιστορίας, εξήγησε ότι, αντί για αποστήθιση ιστορικών γεγονότων, οι μαθητές θα κληθούν να συμμετάσχουν σε δραστηριότητες, όπως να υποδυθούν οι ίδιοι τα ιστορικά πρόσωπα σε παιχνίδια ρόλων ή να συντάξουν μια επιστολή σαν να ήταν οι ίδιοι τα ιστορικά πρόσωπα. Μένει να φανεί βέβαια αν κατόπιν αυτών οι μαθητές θα μαθαίνουν Ιστορία ή την υποκριτική τέχνη.
Σταθερά παραμένουν ορισμένα θεματικά πεδία από τάξη σε τάξη και από βαθμίδα σε βαθμίδα, όπως συμβαίνει στην περίπτωση των Μαθηματικών, όπου η ενότητα «Μοτίβο-Συναρτήσεις» διατρέχει όλο το Δημοτικό και φτάνει μέχρι το Λύκειο, με κλιμακωτή βεβαίως δυσκολία.
Το υπουργείο δίνει μεγάλη βαρύτητα και στη διαθεματικότητα και διεπιστημονικότητα των αντικειμένων όπως και στην προσαρμογή στις σύγχρονες επιστημονικές εξελίξεις. Στη Φυσική, φέρ’ ειπείν, εισάγονται οι εφαρμογές της κβαντικής θεωρίας, στα Μαθηματικά ενισχύονται τα στοχαστικά μαθηματικά (στατιστική, πιθανότητες κτλ), στη Φιλοσοφία εντάσσονται θεματικές εφαρμοσμένης ηθικής, η βιοηθική και η ηθική στην τεχνητή νοημοσύνη, ενώ στο μάθημα της Πληροφορικής οι μαθητές θα κληθούν π.χ. να αναπαραστήσουν με κατάλληλο λογισμικό τα δεδομένα για τις αλλαγές στη θερμοκρασία και τις εκπομπές διοξειδίου του άνθρακα και να συγκρίνουν τους ρυθμούς μεταβολής τους, προκειμένου να κατανοήσουν καλύτερα το φαινόμενο της κλιματικής αλλαγής.
Ωραίες λέξεις, μεγαλεπήβολοι στόχοι, πλουμιστές περιγραφές που απέχουν παρασάγγας από τη ζώσα πραγματικότητα, η οποία δεν είναι άλλη από ένα ρημαγμένο εκπαιδευτικό τοπίο, σταθερά υποχρηματοδοτούμενο, με γερασμένους και κακοπληρωμένους εκπαιδευτικούς οι οποίοι χρεώνονται το ανεφάρμοστο κάθε φαεινής «μεταρρύθμισης».
Ο τρίτος άξονας, στον οποίο δόθηκε πολύ μεγάλη βαρύτητα, είναι η ένταξη του… θαυμαστού ψηφιακού κόσμου στην εκπαιδευτική διαδικασία. Δένεται οργανικά με το πολλαπλό βιβλίο, δηλαδή με τη δυνατότητα του εκπαιδευτικού να επιλέγει το βιβλίο που θα διδάξει στην τάξη, αλλαγή που έχει δεχτεί κριτική για τη διάσπαση του ενιαίου χαρακτήρα της εκπαίδευσης και τη διευκόλυνση της κατηγοριοποίησης των σχολείων. Εκτός από το βιβλίο που θα επιλέγει ο καθηγητής να διδάξει σε έντυπη μορφή, επιπλέον συγγράμματα θα είναι διαθέσιμα ηλεκτρονικά.
Ωστόσο από την εφαρμογή της τηλεκπαίδευσης κιόλας φάνηκαν οι τεράστιες αδυναμίες αλλά και οι χαοτικές διακρίσεις που δημιουργεί η μετάβαση στην ψηφιακή εποχή, όταν καλά καλά δεν είναι εξασφαλισμένη η καθολική πρόσβαση όλων στα τεχνολογικά μέσα…
Σχολεία που έχουν από απαρχαιωμένο έως και εντελώς ανύπαρκτο εξοπλισμό, οικογένειες με ένα τάμπλετ στην καλύτερη περίπτωση, με χαμηλές ταχύτητες σύνδεσης στο διαδίκτυο ή και με καθόλου πρόσβαση, αφού το κόστος των υπηρεσιών ίντερνετ στην Ελλάδα είναι το υψηλότερο σε ολόκληρη την Ε.Ε. σύμφωνα με τα τελευταία στοιχεία της Eurostat, θα κληθούν να μελετήσουν -άγνωστο πώς- το πλούσιο, κατά τ’ άλλα, ψηφιακό υλικό.
Αλήθεια, πώς οι μαθητές των ορεινών χωριών της χώρας ή των ακριτικών νησιών θα μπορέσουν να περιηγηθούν ψηφιακά σε χώρες στο πλαίσιο του μαθήματος της Γεωγραφίας, πώς θα έχουν πρόσβαση στην ψηφιακή βιβλιοθήκη ή πώς θα καλλιεργήσουν τις ψηφιακές τους δεξιότητες, όταν δεν έχουν καν πρόσβαση σε ηλεκτρονικό υπολογιστή; Πώς εν τέλει θα εξασφαλιστεί η ισότιμη, απρόσκοπτη και δωρεάν πρόσβαση όλων των παιδιών στην εκπαίδευση;
❗️ Το κόστος για τα Νέα Προγράμματα Σπουδών ανέρχεται στα 2,5 εκατομμύρια ευρώ. Αντίστοιχο είναι και το κόστος για τη συγγραφή των 320 νέων βιβλίων, ενώ η επιμόρφωση των εκπαιδευτικών υπολογίζεται στα 5 εκατομμύρια ευρώ
Ξεκινά η επιμόρφωση των επιμορφωτών
Σύμφωνα με τον σχεδιασμό του υπουργείου Παιδείας, ξεκινάει άμεσα, στις 22 Νοεμβρίου, η επιμόρφωση των εκπαιδευτικών των Προτύπων/Πειραματικών σχολείων απ’ όπου και θα ξεκινήσει πιλοτικά η εφαρμογή των ΝΠΣ. Θα ακολουθήσει, μέσα στον Δεκέμβριο, η επιμόρφωση περίπου 2.000 επιμορφωτών Β΄, σειρά θα πάρουν 35.000 εκπαιδευτικοί πρωτοβάθμιας και δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης στην πρώτη φάση με σκοπό ώς τον Σεπτέμβριο του 2023 να έχει επιμορφωθεί το σύνολο των εκπαιδευτικών και έτσι να εφαρμοστούν καθολικά τα Νέα Προγράμματα Σπουδών σε συνδυασμό με το πολλαπλό βιβλίο.
