Βάπτισμα του πυρός στο σχολείο-εξεταστικό κέντρο

Τη Δευτέρα διεξήχθησαν οι εξετάσεις για τη φοίτηση στα Πρότυπα Γυμνάσια και Λύκεια, σχολεία τα οποία ενισχύθηκαν σημαντικά με το τελευταίο πολυνομοσχέδιο που ψήφισε η Νέα Δημοκρατία ακόμη και σε βάρος Πειραματικών Σχολείων, όπου η εισαγωγή των μαθητών στην πρώτη βαθμίδα εκπαίδευσης γίνεται με κλήρωση και κατόπιν το δείγμα εμπλουτίζεται στο Γυμνάσιο με την ίδια διαδικασία, πρακτική η οποία έχει αποφέρει αποδεδειγμένα σημαντικά αποτελέσματα.

Η ηγεσία του υπουργείου έκανε σημαία της τα Πρότυπα, υποστηρίζοντας ότι «ενισχύουν το πρότυπο της αριστείας στο εκπαιδευτικό σύστημα», και ζήτησε φέτος από τους μικρούς υποψηφίους να απαντήσουν σε 50 ερωτήσεις αποκλειστικά κλειστού τύπου στα Μαθηματικά και στη Νεοελληνική Γλώσσα.

Θέματα απαιτητικά, με περίπλοκα κείμενα, απαντήσεις που είναι οριακά σωστές αλλά και που χρειάζονται συνδυαστική σκέψη δείχνουν ότι οι υπεύθυνοι δεν έλαβαν υπόψη τους ότι η σχολική ζωή διακόπηκε αιφνίδια στις αρχές Μαρτίου λόγω πανδημίας, ότι η εκπαιδευτική διαδικασία διαταράχθηκε σε μεγάλο βαθμό από την εφαρμογή της εξ αποστάσεως εκπαίδευσης, ενώ η πλειονότητα των μαθητών και των μαθητριών δεν πρόλαβαν καν να ολοκληρώσουν την ύλη.

Ετσι, 6.464 μαθητές Δημοτικού πήραν το βάπτισμα του πυρός για το σχολείο-εξεταστικό κέντρο που νομοθέτησε η κυβέρνηση και στο οποίο θα φοιτήσουν τα επόμενα έξι χρόνια, ανεξάρτητα από το αν θα πάρουν μία από τις 1.277 θέσεις των Προτύπων.

Αναστάτωση

Η εξέταση διήρκεσε δυόμισι ώρες, χωρίς να λείψουν οι συνήθεις αναστατώσεις, αυτή τη φορά από ένα τυπογραφικό λάθος σε μία ερώτηση στα Μαθηματικά, ενώ εντύπωση προκαλεί ότι φέτος απουσίαζε εντελώς η εξέταση στην παραγωγή γραπτού λόγου στο μάθημα της Γλώσσας, που είναι μία από τις βασικότερες μεθόδους κρίσης των γλωσσικών δεξιοτήτων.

Στο θέμα 031 των Μαθηματικών, σε μία από τις τέσσερις πιθανές λύσεις της άσκησης, τα παιδιά είδαν ένα σύμβολο που δεν είχαν ξανασυναντήσει, γεγονός το οποίο προκάλεσε σύγχυση. Συγκεκριμένα, η επιλογή Β έγραφε «3.x-6 = 60», με την τελεία που εμφανίζεται μεταξύ του 3 και του αγνώστου x να μη σημαίνει τίποτα απολύτως.

Αποφασίστηκε λοιπόν η αναδιατύπωση της συγκεκριμένης επιλογής, την ώρα της εξέτασης, προκαλώντας περαιτέρω αναστάτωση και οδηγώντας πιθανόν στη λάθος εντύπωση ότι η σωστή απάντηση ήταν η επιλογή Β, με τους γονείς των υποψηφίων να ζητούν από το υπουργείο να μην προσμετρηθεί η εν λόγω άσκηση στη συνολική αξιολόγηση.

Στη δοκιμασία της Γλώσσας, τώρα, οι μαθητές αντιμετώπισαν ένα περίπλοκο κείμενο κατανόησης, με ερωτήσεις που απαιτούν συνδυαστική σκέψη ή που δεν είναι απολύτως ξεκάθαρο ποια είναι η σωστή απάντηση. Το κείμενο που επιλέχθηκε από την επιτροπή εξετάσεων έχει τον τίτλο «Το ιερό της Αίγινας» και αποτελεί απόσπασμα από βιβλίο της Ελένης Παπασταύρου. Οι μαθητές ρωτήθηκαν (άσκηση 013) πότε κτίσθηκε ο ναός, με πιθανές απαντήσεις:

Α. τον 6ο αι. π.Χ.

Β. τον 5ο αι. π.Χ.

Γ. τον 4ο αι. π.Χ.

Δ. τον 3ο αι. π.Χ.

Στο κείμενο αναφέρεται: «Ο ναός κτίσθηκε γύρω στο 500 π.Χ. και είναι ο δεύτερος πώρινος, που οικοδομήθηκε στην ίδια περίπου θέση και με τον ίδιο προσανατολισμό», θέτοντας τη σωστή απάντηση στο μεταίχμιο μεταξύ των επιλογών Α και Β. Τελικά, η Επιτροπή πρότεινε την επιλογή Α ως ορθή απάντηση.

Επίσης, στο ερώτημα 015 οι 11χρονοι μαθητές κλήθηκαν να συνθέσουν πληροφορίες από διαφορετικά σημεία του κειμένου προκειμένου να κρίνουν ποια από τις τέσσερις παρακάτω προτάσεις είναι η σωστή:

Α. Η μορφή του Τελαμώνα είναι πιο κινητική από τη μορφή του Αίαντα.

Β. Ολοι οι κίονες του ναού είναι σπονδυλωτοί.

Γ. Τα γλυπτά του ανατολικού αετώματος έφεραν χρώματα.

Δ. Ο τρωικός πόλεμος απεικονίζεται στο ανατολικό αέτωμα του ναού.

Και ενώ από το κείμενο προέκυπτε σαφώς ότι οι τρεις τελευταίες επιλογές ήταν λάθος, η πρώτη επιλογή, που ήταν και η σωστή, προέκυπτε από τρία σημεία του κειμένου. Οχι μόνο δηλαδή οι νεαροί μαθητές έπρεπε να σκεφτούν διά της εις άτοπον απαγωγής, αλλά έπρεπε να βεβαιωθούν ότι η εναπομείνασα επιλογή είναι η σωστή διασταυρώνοντας τις πληροφορίες σε διαφορετικά σημεία εντός του κειμένου!

Δυσνόητο απόσπασμα

Ομως και στην εξέταση γραμματικών φαινομένων, τα παιδιά ήρθαν αντιμέτωπα με ένα δυσνόητο και κακοδιατυπωμένο απόσπασμα. Το κείμενο με τίτλο «Δελφοί» ξεκινάει με τη φράση: «Οι Δελφοί ήταν ένας από τους ιερότερους τόπους στην αρχαία Ελλάδα» από την οποία οι υποψήφιοι έπρεπε να χαρακτηρίσουν το «ιερότερους» ως επίθετο:

Α. θετικού βαθμού

Β. συγκριτικού βαθμού περιφραστικό

Γ. συγκριτικού βαθμού μονολεκτικό

Δ. υπερθετικού βαθμού

Η επιτροπή έδωσε ως σωστή επιλογή την τρίτη. Ομως, οι φιλόλογοι διαφωνούν υποστηρίζοντας ότι η σωστή απάντηση είναι το Δ, αφού στον συγκριτικό βαθμό υπάρχει σύγκριση μεταξύ όμοιων μερών του λόγου, κάτι το οποίο δεν συναντάται στο συγκεκριμένο κείμενο, ενώ στον υπερθετικό συγκρίνεται ένα με πολλά ή με το σύνολο, όπως γίνεται στη συγκεκριμένη περίπτωση. Επιπλέον, ο υπερθετικός βαθμός είναι ο μόνος τύπος που έχει άρθρο.

«Κατ’ αρχάς, το κείμενο αποτελεί λάθος επιλογή. Είναι κακοδιατυπωμένο. Προβληματίζομαι για το ποια είναι η σωστή απάντηση. Η κατάληξη του επιθέτου παραπέμπει στον συγκριτικό, αλλά πιθανότατα η σωστή απάντηση είναι ο υπερθετικός βαθμός. Νομίζω ότι έδωσαν τη λάθος απάντηση ως σωστή, γιατί συνειδητοποίησαν την ατυχή επιλογή που έκαναν με το κείμενο και κατάλαβαν ότι δεν μπορούν να απαιτούν από μικρά παιδιά να κρίνουν μία τόσο δύσκολη ερώτηση που βάζει σε σκέψεις ακόμη και εκπαιδευτικούς», μας λέει φιλόλογος με πολύχρονη εμπειρία στα σχολεία.

Λάθος απαντήσεις, πρόχειρη επιλογή κειμένων, τυπογραφικά λάθη, απουσία του βασικού πυλώνα αξιολόγησης της ορθής χρήσης της γλώσσας: τα πρότυπα της κυβερνητικής αριστείας δεν είναι για μίμηση.