«Αντισυνταγματική η μη συμμετοχή όλων των κλάδων της πανεπιστημιακής κοινότητας στη διοίκηση»

Στη συζήτηση του πολυνομοσχεδίου του υπουργείου Παιδείας, το οποίο έχει προκαλέσει έντονες αντιδράσεις εντός της Βουλής και κύμα κινητοποιήσεων το τελευταίο διάστημα από σύσσωμη την εκπαιδευτική κοινότητα, στην Επιτροπή Μορφωτικών Υποθέσεων της Βουλής παρενέβη προχθές ο πρόεδρος της Πανελλήνιας Ομοσπονδίας Ειδικού Εργαστηριακού Διδακτικού Προσωπικού ΑΕΙ, Νικόλαος Παραλυκίδης, από το τμήμα Δασολογίας του ΑΠΘ.

Στην τοποθέτησή του θύμισε «ότι στις 48 χώρες του Ευρωπαϊκού Χώρου Ανώτατης Εκπαίδευσης (ΕΧΑΕ) η συμμετοχή των μελών της πανεπιστημιακής κοινότητας προβλέπεται και στη διοίκηση των ΑΕΙ. Το 2017 η Ευρωπαϊκή Οργάνωση Πανεπιστημίων (EUA) εξέδωσε μελέτη σχετικά και με τη διοίκηση στα ευρωπαϊκά ΑΕΙ. Αυτές εκλέγονται είτε άμεσα, είτε, έμμεσα κατά τεκμήριο για δύο θητείες. Με εξαίρεση λίγες χώρες όπου ο πρύτανης διορίζεται από την πολιτεία, παντού, άμεσα ή έμμεσα, στην εκλογή συμμετέχουν με κάποιο ποσοστό, αλλού ψηλότερο και αλλού χαμηλότερο όλες οι κατηγορίες προσωπικού και βέβαια οι φοιτητές. Σε ορισμένες χώρες όπως η Σουηδία, η Πολωνία, η Ισπανία και η Πορτογαλία τα σχετικά ποσοστά είναι πολύ υψηλά, ξεπερνάνε το ¼ του συνολικού αριθμού ψήφων».

Όμως, «σήμερα, σύμφωνα με το νομοσχέδιο του Υπουργείου Παιδείας που έχει κατατεθεί στη Βουλή, αποκλείονται ιστορικά για δεύτερη φορά από το 1982 όλες οι κατηγορίες εργαζομένων στα ΑΕΙ, πλην των μελών ΔΕΠ. Τα παραπάνω δεν προκαλούν εντύπωση, δεδομένου ότι εντάσσονται στη φιλοσοφία της ισχυροποίησης μιας, συνηθισμένης σε ιδιωτικές εταιρείες, αυστηρής διοικητικής δομής, που επιδιώχθηκε από τον νόμο Διαμαντοπούλου».

Ο κ. Παραλυκίδης παραθέτει μία σειρά ερωτημάτων που προκύπτουν και είναι  τα εξής: 

• Ποια είναι η δυσλειτουργία που θα λύσει η μη συμμετοχή μας στα εκλεκτορικά των οργάνων;
• Αν οι υπόλοιποι εργαζόμενοι έχουν συγκεκριμένα συμφέροντα από την εκλογή ενός ή άλλου προσώπου στις διοικητικές θέσεις ενός ΑΕΙ και αυτό αποτελεί λόγο αποκλεισμού τους, τα συμφέροντα αυτά είναι περισσότερα ή λιγότερα από ενδεχόμενα συμφέροντα των μελών ΔΕΠ;
• Υπάρχουν κριτήρια που προσδίδουν την υποτιθέμενη «ωριμότητα» κρίσης ενός καθηγητή, σε σχέση με την ενδεχόμενη «ανωριμότητα» κρίσης των υπόλοιπων εργαζομένων; 
• Αποτελεί ή δεν αποτελεί ελιτισμό μια τέτοια αντίληψη;
• Δεν οδηγεί στην απογοήτευση, αποστροφή και διαρραγή σχέσεων μεταξύ των μελών της πανεπιστημιακής κοινότητας, ένα θεσμικό πλαίσιο που περιλαμβάνει διατάξεις αποκλεισμού ολόκληρων κατηγοριών εργαζομένων;
• Οι αρχές διοίκησης ενός ΑΕΙ αξιολογούνται για το ακαδημαϊκό τους έργο ή για την ικανότητα διοίκησης;

O πρόεδρος της Πανελλήνιας Ομοσπονδίας ΕΔΙπ συνέχισε εξηγώντας τα εξής: «Οι απαντήσεις στα παραπάνω ερωτήματα είναι προφανείς: Τα μέλη ΔΕΠ αποτελούν αδιαμφισβήτητα τον κεντρικό φορέα στο πανεπιστήμιο, το οποίο όμως δεν αποτελείται μόνο από μέλη ΔΕΠ. Το πανεπιστήμιο είναι ένας οργανισμός, ο οποίος για να λειτουργήσει έχει ανάγκη και τους υπόλοιπους εργαζόμενους. Το επιχείρημα που αναφέρεται στην αιτιολογική έκθεση του νομοσχεδίου ότι το προσωπικό των κατηγοριών αυτών δεν έχει το δικαίωμα του εκλέγεσθαι και συνεπώς του αφαιρείται και το δικαίωμα του εκλέγειν, είναι σαθρό και παιδαριώδες. Αρκεί να αναλογιστεί κανείς, ότι στην περίπτωση αυτή δεν θα έπρεπε να ψηφίζουν ούτε λέκτορες και επίκουροι καθηγητές, κυρίως όμως όσοι καθηγητές βρίσκονται κοντά στην σύνταξη και ο υπολειπόμενος εργασιακός τους βίος δεν επαρκεί για θητεία Πρύτανη ή μονομελούς οργάνου.

»Συνεπώς δεν έχουν ούτε τώρα, ούτε στο μέλλον το δικαίωμα του εκλέγεσθαι. Τα μέλη ΕΔΙΠ μπορούν να εξελιχτούν μελλοντικά διεκδικώντας προκυρηχθησεις θέσεις.

Αλώστε ο κ. Υφυπουργός δεσμεύτηκε ότι στο επόμενο Νομοσχέδιο θα υπάρξει διάταξη που θα αφορά την εξέλιξη των ΕΔΙΠ, Το νομοσχέδιο που κατεβαίνει προς ψήφιση αφαιρεί κατακτημένα δημοκρατικά δικαιώματα των εργαζόμενων στα Ανώτατα Εκπαιδευτικά Ιδρύματα από την εποχή της μεταπολίτευσης. Τα Πανεπιστήμια έχουν το αυτοδιοίκητο ως κατάκτηση του εκπαιδευτικού κινήματος και για αυτό στις εκλογές των οργάνων διοίκησης συμμετέχουν όλοι οι εργαζόμενοι σε αυτά».

• Οι αποφάσεις τους επηρεάζουν, πέραν των ακαδημαϊκών, και τα εργασιακά δικαιώματα των μελών ΕΕΠ, ΕΔΙΠ, ΕΤΕΠ, ΔΕΠ και Διοικητικών υπαλλήλων, οι οποίοι έχουν φυσικά έννομο συμφέρον 
• Η συμμετοχή όλων των κλάδων είναι αυτονόητη και προκύπτει από το αυτοδιοίκητο των ΑΕΙ, ενώ η μη συμμετοχή τους, με βάσει το άρθρο 16 του Συντάγματος είναι αντισυνταγματική 

Ο κ. Παραλυκίδης κατήγγειλε πως «το όραμα του Υπουργείου για το Πανεπιστήμιο του μέλλοντος διαφαίνεται πίσω από τον αποκλεισμό όλων των ΜΕΛΩΝ ΕΕΠ, ΕΔΙΠ, ΕΤΕΠ ΚΑΙ Διοικητικών, τόσο από τη διαδικασία των Πρυτανικών εκλογών , όσο και από τη διαδικασία εκλογής των Προέδρων των Τμημάτων, των Κοσμητόρων

και των Διευθυντών των Τομέων, δηλαδή των φυσικών προϊσταμένων τους, των οργάνων διοίκησης που κάνουν τις αναθέσεις του διδακτικού έργου σε μέλη ΔΕΠ, ΕΔΙΠ, ΕΕΠ. Επομένως για τα όργανα που καθορίζουν, μεταξύ άλλων, και τα εργασιακά καθήκοντα για όλους, κάποιο ψηφίζουν και κάποιοι όχι.

»Η διαδικασία που ακολουθήθηκε, εν μέσω υγειονομικής κρίσης, με την απουσία διαλόγου και χωρίς να υπάρχει κανένα επείγον ζήτημα, καθώς επίκειται κατάθεση σχεδίου νόμου συνολικά για την τριτοβάθμια εκπαίδευση, οδηγεί στο ασφαλές συμπέρασμα ότι πρόκειται για σχέδιο, που, σε πρώτη φάση, έχει πολιτική στόχευση στις επερχόμενες εκλογές οργάνων διοίκησης, και σε βάθος χρόνου, στην αλλαγή της φυσιογνωμίας του Πανεπιστημίου. Το  πρόβλημα είναι πρωτίστως πρόβλημα δημοκρατίας και αφορά όλη την πανεπιστημιακή κοινότητα».

Κλείνοντας κάλεσε «όλες τις δημοκρατικές δυνάμεις που εκφράζονται στα συλλογικά όργανα των πανεπιστημίων και όλους τους πολίτικους φορείς να

τοποθετηθούν στον αγώνα υπεράσπισης της δημοκρατίας και των κατακτήσεων του εκπαιδευτικού κινήματος» και ζήτησε «να μην ψηφιστεί η στέρηση του δικαιώματος ψήφου, και να αποσυρθούν τα Άρθρα 68,96,97,98 Σε αντίθετη περίπτωση, επιφυλασσόμενα για τα δικαιώματα μας».