Στη Βουλή κατατέθηκε το λεγόμενο «ερανιστικό» νομοσχέδιο του υπουργείου Δικαιοσύνης που προβλέπει τη μεταφορά δικαστηριακής ύλης στους δικηγόρους, υποσχόμενο, έτσι, αφενός την οικονομική τόνωση της δικηγορικής κοινότητας και αφετέρου την αποσυμφόρηση των δικαστηρίων από υποθέσεις, αποβλέποντας στην «επιτάχυνση της Δικαιοσύνης».
Ικανοποιώντας αίτημα των δικηγορικών συλλόγων που εδώ και καιρό αντιδρούν σφόδρα, με αλυσιδωτές κινητοποιήσεις και αποχή, σε μια σειρά από «μεταρρυθμίσεις» του αρμόδιου υπουργείου, όπως οι πρόσφατες αναχρονιστικές παρεμβάσεις στον Ποινικό Κώδικα και τον Κώδικα Ποινικής Δικονομίας, αλλά και το φορολογικό νομοσχέδιο του υπουργείου Οικονομικών, το νέο νομοσχέδιο, με τίτλο «Ενίσχυση δικηγορικής ύλης […]», μεταφέρει ύλη από τα δικαστήρια -και όχι μόνο- στα δικηγορικά γραφεία.
Η διπλή στόχευση του νομοσχεδίου αφορά τη μεταφορά ύλης που απασχολούσε μέχρι σήμερα τα Ειρηνοδικεία (και δευτερευόντως τα Πρωτοδικεία), αναθέτοντας στους δικηγόρους, μεταξύ άλλων, προσημειώσεις υποθηκών (εγγραφή και εξάλειψη συναινετικής προσημείωσης υποθήκης) και παροχή ενόρκων βεβαιώσεων.
Μετατρέπει έτσι τον δικηγόρο από συμπαραστάτη του πολίτη απέναντι στη δικαστική εξουσία σε πάροχο δικαστικών υπηρεσιών. Αν και πολλοί ερμηνεύουν πως με αυτόν τον τρόπο νομοθετείται η θεσμική αναβάθμιση των δικηγόρων ως συλλειτουργών της Δικαιοσύνης, είναι εμφανές πως το νομοσχέδιο αναθέτει στον δικηγόρο πράξεις που παλιότερα ήταν έργο δικαστή, λειτουργώντας με όρους ενός άτυπου «outsourcing», παρέχοντας υπηρεσίες που άλλοτε παρέχονταν από το κράτος με τις εγγυήσεις ενός ανεξάρτητου δικαστικού λειτουργού.
Για να γίνει κατανοητή η αλλαγή, αρκεί μόνο να ειπωθεί πως για πράξεις που ένας πολίτης απευθυνόταν μέχρι σήμερα σε Ειρηνοδικείο, πλέον θα γίνονται με την παρουσία του δικηγόρου που έχει επιλέξει να τον εκπροσωπήσει και με έναν δεύτερο δικηγόρο, ο οποίος θα έχει το ρόλο που είχε ο αρμόδιος ειρηνοδίκης.
Δεν είναι τυχαία η χρονική συγκυρία που έρχεται το νομοσχέδιο: ο νέος Δικαστικός Χάρτης, που βρίσκεται προς το παρόν στο συρτάρι, αναμένεται να πλήξει τα δικαστήρια και προκαλεί δημόσια κατακραυγή από φορείς της Δικαιοσύνης για την κατάργηση και συγχώνευση δικαστικών υπηρεσιών. Το «ερανιστικό» νομοσχέδιο, που έχει κατατεθεί στη Βουλή, μοιάζει να συμβαδίζει πλήρως με τον σκοπό της συρρίκνωσης των δικαστηρίων.
Το κόστος για την υπηρεσία αυτού του δεύτερου δικηγόρου («δικαστή») δεν θα επιβαρύνει τους πολίτες, αφού, σύμφωνα με το νομοσχέδιο, φαίνεται πως θα καλύπτεται από το κράτος. Ωστόσο μέχρι σήμερα είναι άγνωστες οι προϋποθέσεις, η αμοιβή, τα κριτήρια επιλογής των δικηγόρων κ.λπ., ώστε να μπορούν να συνυπολογιστούν και αυτά τα στοιχεία.
Κληρονομιές
Μία από τις αλλαγές που προβλέπει το νομοσχέδιο είναι η εκχώρηση διαδικασιών που αφορούν τα κληρονομήματα (αποδοχή και αποποίηση κληρονομιάς, έκδοση και παροχή κληρονομητηρίου κ.ά.), οι οποίες μέχρι σήμερα ήταν αποκλειστικά στην αρμοδιότητα των συμβολαιογράφων. Οι συμβολαιογράφοι εξαρχής αντέδρασαν, απαιτώντας την πλήρη απόσυρση της συγκεκριμένης ρύθμισης, τονίζοντας πως θα προκαλέσει την οικονομική αφαίμαξη του κλάδου, ειδικά όσον αφορά τους συμβολαιογράφους της περιφέρειας, για τους οποίους οι πράξεις αυτές αποτελούν την κύρια πηγή των εσόδων τους.
Σημειωτέον πως οι πράξεις αυτές δεν αποτελούσαν μέρος της δικαστηριακής ύλης αλλά της συμβολαιογραφικής και η ρύθμιση αυτή έρχεται σε πλήρη αντίθεση με τον σκοπό του νομοθετήματος, αφού η ανάθεση των εργασιών αυτών στους δικηγόρους δεν συμβάλλει στην αποσυμφόρηση των δικαστηρίων, αλλά στην επιφόρτιση των γραμματειών των Ειρηνοδικείων με ακόμα περισσότερη εργασία.
