Πολλά σύννεφα φαίνεται ότι μαζεύονται στον ήδη νεφελώδη -λόγω και των πρόσφατων αποφάσεων- ουρανό του ΣτΕ. Αφού οι πολίτες πληροφορήθηκαν τμηματικά και σε δόσεις την απόφαση που αποτελεί ουσιαστικά αναχρονιστικό πισωγύρισμα στο ζήτημα της διδασκαλίας των Θρησκευτικών, πληροφορήθηκαν επίσης ότι η συγκεκριμένη απόφαση στηρίχτηκε σε μία μόνο ψήφο.
Η «Εφ.Συν.» έγραψε στις 3/4/2018 για τη λήψη απόφασης με πλειοψηφία μιας και μόνο ψήφου, για το σκεπτικό της μειοψηφίας, αλλά και για το γεγονός ότι και η πρόσφατη απόφαση για τα Λύκεια ελήφθη στην ίδια Ολομέλεια.
Χθες η εφημερίδα «Documento» δημοσίευσε την αυστηρή επιστολή 18 ανώτατων δικαστών προς τον πρόεδρο και προς όλα τα μέλη του ΣτΕ. Δημοσιεύουμε την ουσία της επίμαχης επιστολής που είχαν στην κατοχή τους και πολλά άλλα ΜΜΕ, αλλά προφανώς έκριναν ότι δεν έχει… ενδιαφέρον.
Κι όμως, στην εξαιρετικά ενδιαφέρουσα επιστολή επισημαίνεται από τους ανώτατους δικαστές ότι για ένα τόσο σοβαρό ζήτημα που αφορά τον τρόπο με τον οποίο το Σύνταγμα και οι διεθνείς συμβάσεις της χώρας αντιμετωπίζουν το περιεχόμενο της διδασκαλίας των Θρησκευτικών στα σχολεία, τη θρησκευτική ελευθερία και την ανάπτυξη της προσωπικότητας των μαθητών κ.λπ. δεν είναι δυνατόν να λαμβάνονται αποφάσεις με τόσο περιορισμένο αριθμό δικαστών.
«Η υπόθεση αυτή, α) παρ’ ότι αφορούσε θέματα με «γενικότερο ενδιαφέρον» και «όλως εξαιρετική σημασία» [άρθ. 14 παρ. 2 π.δ. 18/1989 (Α΄ 8) και επηρέαζε εκατοντάδες χιλιάδες μαθητών και γονέων, εισήχθη σε ελάσσονα σύνθεση της Ολομελείας (εκ 17 μελών, εκ των οποίων 15 Σύμβουλοι επί συνόλου 53), β) ως προς τα κρίσιμα συνταγματικά ζητήματα ελήφθη με πλειοψηφία 9 μελών, ήτοι με διαφορά μίας (1) ψήφου, και γ) δεν εναρμονίζεται με την απόφαση ΣΕ 2280/2001 της πλήρους Ολομ. («Ταυτότητες»), στην οποία είχαν μετάσχει 35 μέλη του Δικαστηρίου, εκ των οποίων 31 Σύμβουλοι επί συνόλου 37)».
Στη συνέχεια η επιστολή επισημαίνει ότι ενώ η απόφαση συνεχίζει να απασχολεί έντονα την κοινή γνώμη και τον Τύπο και να σχολιάζεται από την ακαδημαϊκή κοινότητα, στις 4 Μαΐου πρόκειται να εκδικαστούν και πάλι ενώπιον της ελάσσονος Ολομελείας (εκ 17 μελών) άλλες τρεις υποθέσεις με παρεμφερές αντικείμενο.
Επανεξέταση
Οι δικαστές ζητούν να γίνει στην περίπτωση αυτή μια ευρεία σύνθεση ώστε να επανεξεταστούν και τα θέματα της απόφασης 660/2018 εφόσον και τα επόμενα ζητήματα είναι «ευρύτερου ενδιαφέροντος και μείζονος σημασίας για το Δικαστήριο και την ελληνική κοινωνία, που άπτονται της προστασίας σειράς ατομικών και κοινωνικών δικαιωμάτων».
Παρακαλούν λοιπόν να εισαχθούν οι υποθέσεις αυτές σε πλήρη Ολομέλεια «ώστε να μετάσχει ο μεγαλύτερος δυνατός αριθμός δικαστών και οι εκδοθησόμενες αποφάσεις να έχουν την απαιτούμενη, υπό τις συγκεκριμένες ειδικές συνθήκες, αντιπροσωπευτικότητα και νομιμοποίηση».
Οι ίδιοι δε δηλώνουν, όπως έχουν το δικαίωμα, ότι επιθυμούν να συμμετάσχουν στην ευρεία σύνθεση της Ολομέλειας, θυμίζοντας στον πρόεδρο του ΣτΕ ότι μετά τις τροποποιήσεις που έγιναν (επί προεδρίας του κ. Ρίζου) στον τρόπο σύνθεσης των Ολομελειών είχε εκφράσει και ο ίδιος ο κ. Σακελλαρίου αντιρρήσεις «για λόγους αντίστοιχους με αυτούς», υπενθυμίζοντάς του ότι ο ίδιος τις είχε εκθέσει τότε στον πρόεδρο του ΣτΕ και στον υπουργό Δικαιοσύνης, «βλ. από 26.3.2014 επιστολές σας προς τον τότε Πρόεδρο του Συμβουλίου της Επικρατείας (ιδίως σημ. 11) και τον Υπουργό Δικαιοσύνης, Διαφάνειας και Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων, ως και επιστολή σας εις απάντηση του ΕΜΠβ 95/28-3-2014 εγγράφου του Προέδρου, τις οποίες μας γνωστοποιήσατε με υπηρεσιακή αλληλογραφία».
Την επιστολή υπογράφουν τρεις αντιπρόεδροι του ΣτΕ: Χρήστος Ράμμος, Αικατερίνη Σακελλαροπούλου, Σπυριδούλα Χρυσικοπούλου και οι σύμβουλοι: Μαργαρίτα Γκορτζολίδου, Παναγιώτα Καρλή, Μαρίνα Παπαδοπούλου, Θεόδωρος Αραβάνης, Δημήτριος Μακρής, Μιχάλης Πικραμένος, Βασιλική Αναγνωστοπούλου-Σαρρή, Χρήστος Ντουχάνης, Ολγα Παπαδοπούλου, Μαρία Σωτηροπούλου, Ιωάννης Σύμπλης, Αγάπη Γαλενιανού, Αγγελική Μίντζια, Μαρλένα Τριπολιτσιώτη, Αναστασία Μαρία Παπαδημητρίου.
Οι επιλογές του προέδρου
Μέχρι τις αλλαγές, που σύμφωνα με την επιστολή έγιναν επί προεδρίας Σωτ. Ρίζου, όσοι δικαστές επιθυμούσαν μπορούσαν να ανέβουν στην έδρα και να συμμετάσχουν σε Ολομέλεια. Στη συνέχεια, για λόγους που ξεκινούσαν από τον φόρτο εργασίας και τη συμμετοχή των δικαστών σε πολλές υποθέσεις, δόθηκε η δυνατότητα για μειωμένες συνθέσεις.
Τελικά όμως φαίνεται ότι με τον τρόπο αυτό, εκτός από ένα οργανωτικό κενό στις συνθέσεις και στην απαρτία, δημιουργήθηκαν και οι προϋποθέσεις (στις ολιγομελείς συνθέσεις Ολομελειών) να επιλέγει ο πρόεδρος εκείνες τις συνθέσεις που πιθανότατα λόγω συγκεκριμένων απόψεων θα εκδώσουν και συγκεκριμένη απόφαση!
Σύμφωνα δε με πληροφορίες, προέκυψε κι άλλο ένα σοβαρό ζήτημα: Ο πρόεδρος κ. Σακελλαρίου όρισε εισηγητή για τις 4 Μαΐου, οπότε θα εξεταστούν παρεμφερή με τα παραπάνω σοβαρά θέματα, δικαστή που δεν μετέχει καν στη σύνθεση και ανήκει στην πλειοψηφία των 9 που έκριναν αντισυνταγματικό τον Νόμο για τη διδασκαλία των Θρησκευτικών. Εδώ προκύπτει δηλαδή και θέμα δεοντολογίας, που προφανώς θα δημιουργήσει κι άλλες αναταράξεις στο ανώτατο δικαστικό όργανο.
