Στε: Ναι στην αλλαγή επωνύμου εφόσον συντρέχουν σοβαροί λόγοι

Το επώνυμο ενός ανήλικου παιδιού μπορεί να αλλάξει ή να προστεθεί και το επώνυμο του δεύτερου γονέα και να έχει δύο επώνυμα, εφόσον συντρέχουν σοβαροί λόγοι που να δικαιολογούν την αλλαγή αυτή.

Αυτό αποφάσισε το Συμβούλιο της Επικρατείας στο οποίο είχαν προσφύγει οι γονείς ενός παιδιού ζητώντας την ακύρωση απόφασης του Δημάρχου Αθηνών που είχε κρίνει τα αντίθετα.

Με την προσβάλλουσα απόφαση ο Δήμαρχος Αθηνών ανακάλεσε προηγούμενη απόφαση του με την οποία είχε δεχθεί την αλλαγή του επωνύμου του παιδιού, με την προσθήκη σε αυτό του επωνύμου της μητέρας του.

Η υπόθεση απασχόλησε το Δ’ Τμήμα του ΣτΕ (πρόεδρος ο αντιπρόεδρος Χρήστος Ράμμος, εισηγητής Ιωάννης Μιχαλακόπουλος, πάρεδρος) το οποίο ακύρωσε κατά πλειοψηφία ως μη νόμιμη την δεύτερη απόφαση του Δημάρχου Αθηναίων.

Η νομοθεσία 

Κατά την ισχύουσα νομοθεσία και νομολογία: «Το επώνυμο αποτελεί μεν στοιχείο της προσωπικότητας του ατόμου, πλην η πρόσκτηση ή η αλλαγή του δεν απόκειται στην ιδιωτική βούληση, αλλά ενδιαφέρει την δημόσια τάξη, ως θέμα συναπτόμενο με την ασφάλεια των συναλλαγών και των εννόμων εν γένει σχέσεων δημοσίου ή ιδιωτικού δικαίου του ατόμου, χωρεί δε κατ’ αρχήν διά της διοικητικής οδού.

Το αρμόδιο διοικητικό όργανο οφείλει σε κάθε περίπτωση, προπαντός, να εκτιμά τους λόγους που επικαλείται ο αιτών την μεταβολή του επωνύμου του και να αποφαίνεται εν όψει της σοβαρότητας των λόγων αυτών, αν ενδείκνυται ή όχι να εγκριθεί η ζητούμενη μεταβολή, αιτιολογώντας ειδικά, από την άποψη αυτή, την απόφασή του».

Παράλληλα, το άρθρο 1505 του Αστικού Κώδικα, «δεν αποκλείει την μεταβολή του επωνύμου του τέκνου, με την αντικατάσταση του αρχικού επωνύμου με το επώνυμο του άλλου γονέα ή με την προσθήκη του επωνύμου και του άλλου γονέα, κατόπιν αιτήσεως του ιδίου του τέκνου ή, εφ’ όσον είναι ανήλικο, των γονέων του ως ασκούντων τη γονική μέριμνα» και εφόσον «συντρέχουν σοβαροί λόγοι, οι οποίοι δικαιολογούν,  την αιτουμένη μεταβολή».

Όνομα βαρύ σαν … ιστορία 

Πρόκειται για ζευγάρι που μετά το γάμο του δήλωσε ως επώνυμο του παιδιού τους το επώνυμο του πατέρα. Στη συνέχεια, ζήτησαν από τον  Δήμαρχο Αθηναίων να δεχθεί την αλλαγή του επωνύμου του παιδιού και στο επώνυμο του πατέρα να προστεθεί και της μητέρας του.

Οι γονείς επικαλέσθηκαν ως σοβαρό λόγο το γεγονός ότι το επώνυμο της μητέρας, «έλκει σημαντικό θετικό παρελθόν ήδη από τον 19ο αιώνα», μνημονεύοντας πρόσωπα της μητρικής γραμμής (παππού και προπαππού του ανηλίκου) που έφεραν το επώνυμο αυτό και ότι πρόκειται για ένα «βαρύ και χρήσιμο στην σύγχρονη ζωή επώνυμο» για την σταδιοδρομία του ανηλίκου τέκνου».

Αρχικά ο Δήμαρχος Αθηναίων  έκανε δεκτή την αλλαγή-προσθήκη του δεύτερου επωνύμου, αλλά μέσα σε 6 μήνες ανακάλεσε την πρώτη απόφασή του και έτσι οι γονείς προσέφυγαν στη Δικαιοσύνη όπου και δικαιώθηκαν.