Λίγα εικοσιτετράωρα πριν αρχίσει να υλοποιείται η συμφωνία Ε.Ε. και Τουρκίας, τη Δευτέρα, η Διεθνής Αμνηστία αποκαλύπτει τα σοκαριστικά ευρήματα νέας έρευνάς της στα νότια σύνορα της γείτονος χώρας, σύμφωνα με τα οποία από την αρχή του έτους η Τουρκία απελαύνει μαζικά σχεδόν σε καθημερινή βάση Σύρους πρόσφυγες πίσω στη Συρία, σε ομάδες των 100, στις οποίες περιλαμβάνονται γυναίκες και παιδιά.
Η πρακτική αυτή εντάσσεται σε μια νέα πολιτική κλειστών συνόρων που έχει υιοθετηθεί από την Τουρκία τους τελευταίους μήνες, κατά τη διάρκεια της προετοιμασίας της συμφωνίας με την Ε.Ε., μια πολιτική ριζικά αντίθετη με αυτήν που είχε τα πρώτα πέντε χρόνια της προσφυγικής κρίσης.
«Εχοντας γίνει μάρτυρες της δημιουργίας μιας Ευρώπης-φρούριο, βλέπουμε τώρα το αντίγραφό της, την κατασκευή της Τουρκίας-φρούριο», διαπιστώνει ο διευθυντής της οργάνωσης για την Ευρώπη και την Κεντρική Ασία, Τζον Νταλουίσεν, ενώ η οργάνωση προειδοποιεί άλλη μια φορά πως «όλες οι εξαναγκαστικές επιστροφές στη Συρία είναι παράνομες βάσει της τουρκικής, της ευρωπαϊκής και της διεθνούς νομοθεσίας» και κάνει λόγο για τα «θανάσιμα λάθη μιας ολέθριας συμφωνίας».
Μαρτυρίες-σοκ
Μόλις την προηγούμενη εβδομάδα οι ερευνητές της οργάνωσης συγκέντρωσαν μαρτυρίες για απελάσεις μεγάλης κλίμακας από την επαρχία Χατάι -απελάσεις που, όπως σημειώνει, αποτελούν κοινό μυστικό στην περιοχή.
Τα στοιχεία δείχνουν πως οι απελάσεις γίνονται χωρίς καμία μέριμνα για την ηλικία ή αφορούν ευάλωτες ομάδες.
Σύμφωνα με τα ευρήματα, η Τουρκία δεν δίστασε να απελάσει στη Συρία τρία μικρά παιδιά, χωρίς τους γονείς τους, όπως επίσης μία έγκυο στον όγδοο μήνα κύησης.
Πολλοί από όσους απελαύνονται δεν έχουν καταγραφεί επίσημα ή κάποιοι έχουν καταγραφεί, αλλά δεν έχουν μαζί τους τα χαρτιά τους κατά τη στιγμή της σύλληψης.
Αλλωστε, η έρευνα της οργάνωσης διαπιστώνει πως έχουν μειωθεί οι καταγραφές Σύρων προσφύγων στα νότια σύνορα της χώρας, με αποτέλεσμα πολλοί να εμποδίζονται να έχουν πρόσβαση σε βασικές υπηρεσίες.
Στην επαρχία Χατάι, κάποιοι συνελήφθησαν ενώ προσπαθούσαν να καταγραφούν και τελικά κρατήθηκαν και απελάθηκαν στη Συρία, μαζί με άλλους που βρέθηκαν να μην έχουν πάνω τους τα χαρτιά τους.
Σε άλλη περίπτωση, μια γυναίκα που χρειαζόταν επειγόντως εγχείρηση στερήθηκε τη δυνατότητα να καταγραφεί, με αποτέλεσμα να κινδυνέψει η ζωή της.
Τελικά καταγράφηκε σε άλλο σημείο. Από τον φόβο μήπως συλληφθούν κατά την προσπάθειά τους να καταγραφούν, τα μέλη μιας οικογένειας Σύρων παρέμειναν κλεισμένα για καιρό στο διαμέρισμά τους.
Περίπου 200.000 εκτοπισμένοι Σύροι ζουν σε απόσταση 20 χιλιομέτρων από τα τουρκικά σύνορα, σε απαράδεκτες συνθήκες, χωρίς καθαρό νερό και υγιεινή, έρμαια σε κάθε λογής μαφίες.
Ανακοίνωση
«Οι νέες αποκαλύψεις για την τύχη των Σύρων προσφύγων στην Τουρκία επιβεβαιώνουν όσα καταγγέλλουμε εδώ και πολύ καιρό: η Τουρκία δεν αποτελεί ασφαλή τρίτη χώρα για τους πρόσφυγες. Ειδικά οι ιστορίες των Σύρων που εξαναγκάστηκαν να επιστρέψουν στον πόλεμο είναι συγκλονιστικές και καταδεικνύουν για ποιο λόγο η ελληνική κυβέρνηση θα πρέπει να αρνηθεί, ακόμα και την ύστατη στιγμή, την εφαρμογή μιας τόσο επικίνδυνης συμφωνίας. Καλούμε την ελληνική κυβέρνηση να απέχει καταρχήν από το να χαρακτηρίσει την Τουρκία, με νομοθετική ή άλλη πράξη, ως ασφαλή τρίτη χώρα και να μην επιτρέψει τελικά τις επιστροφές προσφύγων εκεί», επισημαίνει σε ανακοίνωση ο διευθυντής του ελληνικού τμήματος της οργάνωσης, Γιώργος Κοσμόπουλος.
Ο κ. Νταλουίσεν επισημαίνει πως «είναι σοκαριστικές η αναλγησία και η κλίμακα των επιστροφών» και συμπληρώνει:
«Αντί να πιέζει η Ε.Ε. την Τουρκία να βελτιώσει την προστασία στους Σύρους πρόσφυγες, στην ουσία προσφέρει κίνητρα για το αντίθετο. Είναι πολύ πιθανό να έχει επιστρέψει η Τουρκία αρκετές χιλιάδες πρόσφυγες στη Συρία τις τελευταίες επτά με εννέα εβδομάδες. Εάν η συμφωνία προχωρήσει, όπως έχει προγραμματιστεί, υπάρχει πραγματικός κίνδυνος για αρκετούς από όσους στέλνει η Ε.Ε. πίσω στην Τουρκία να έχουν την ίδια τύχη».
