Διέπραξε η Frontex εγκλήματα κατά της ανθρωπότητας;

Aπρόβλεπτες διαστάσεις και για την Ελλάδα παίρνει η απόφαση της γαλλικής Δικαιοσύνης να ξεκινήσει δικαστική έρευνα εναντίον του πρώην διευθυντή της Frontex, Φαμπρίς Λετζέρι, σήμερα ευρωβουλευτή Γαλλίας με την ακροδεξιά Εθνική Συσπείρωση. Σύμφωνα με δημοσιεύματα του ευρωπαϊκού και του γαλλικού Τύπου, η δικαστική έρευνα αφορά τη βαριά κατηγορία των εγκλημάτων κατά της ανθρωπότητας, λόγω των καταγγελιών για επιχειρησιακή εμπλοκή της Frontex σε επικίνδυνες και παράνομες επιχειρήσεις επαναπροώθησης προσφύγων και μεταναστών που διέπρατταν οι ελληνικές και οι λιβυκές αρχές.

H ίδια η Frontex, την περίοδο που ήταν διευθυντής της ο κ. Λετζέρι (από το 2015 μέχρι την ατιμωτική του παραίτηση για να μην αντιμετωπίσει πειθαρχικές έρευνες μετά από πόρισμα – κόλαφο της ΟLAF, της Ευρωπαϊκής Υπηρεσίας για την Καταπολέμηση της Απάτης, για επαναπροωθήσεις και κακοδιοίκηση), χρησιμοποιούσε επισήμως τους παραπλανητικούς όρους «επιχειρήσεις αναχαίτισης» ή «επιχειρήσεις αποτροπής». Ωστόσο, όπως φαινόταν σε χωριστή έρευνα που είχε κάνει τότε το διοικητικό συμβούλιο της Frontex, o όρος αυτός χρησιμοποιούταν για επιχειρήσεις που γίνονταν εμφανώς εντός των ελληνικών υδάτων και αφορούσε επαναπροωθήσεις.

Η δικαστική διερεύνηση αφορά μήνυση που υπέβαλαν πριν από δύο χρόνια στη γαλλική Δικαιοσύνη δύο οργανώσεις δικαιωμάτων, η Γαλλική Ενωση για τα Δικαιώματα του Ανθρώπου και η οργάνωση δικαιωμάτων των μεταναστών Utopia 56. Σύμφωνα με πληροφορίες του ευρωπαϊκού Τύπου, το γαλλικό δικαστήριο αποφάσισε ότι συντρέχουν λόγοι για να ανοίξει η έρευνα και ότι η μήνυση είναι εν μέρει βάσιμη.

O κ. Λετζέρι οδηγήθηκε σε ατιμωτική παραίτηση στα τέλη Απριλίου του 2022, σε έκτακτη συνεδρίαση του Δ.Σ. της Frontex, προκειμένου να αποφύγει τις πειθαρχικές συνέπειες μετά το πόρισμα της OLAF, που ήταν εμπιστευτικό. Αργότερα το πολυσέλιδο πόρισμα διέρρευσε στο γερμανικό περιοδικό Spiegel, με απάλειψη ονομάτων και στοιχείων. Μία μέρα πριν από την παραίτηση Λετζέρι, πέντε ευρωπαϊκά μέσα ενημέρωσης που είχαν αποκτήσει πρόσβαση στη βάση δεδομένων της Frontex αποκάλυπταν ότι η υπηρεσία συμμετείχε σε 222 επιχειρήσεις του ελληνικού Λιμενικού, από τον Μάρτιο του 2020 έως τον Σεπτέμβριο του 2021, επιχειρήσεις που οδήγησαν σε συνοπτική απέλαση τουλάχιστον 987 προσφύγων, ενώ ο αριθμός μπορεί να φτάνει τους 8.355 πρόσφυγες. Οπως έγραφε τότε η «Εφ.Συν.», τα περιστατικά καταγράφονταν με τον παραπλανητικό όρο «παρεμπόδιση αναχώρησης», ακόμα και όταν ήταν σαφές ότι επρόκειτο για πρόσφυγες που όχι απλώς είχαν εγκαταλειφθεί από τις ελληνικές αρχές μεσοπέλαγα ακυβέρνητοι, πάνω σε φουσκωτές σχεδίες, αλλά είχαν νωρίτερα φτάσει σε ελληνικά νησιά.

Η εξέλιξη τότε και η δικαστική διερεύνηση του Λετζέρι σήμερα αποτελούν δικαίωση των οργανώσεων και των μέσων ενημέρωσης, ιδίως του Spiegel και του Lighthouse Reports, που αποκάλυπταν τις επαναπροωθήσεις των ελληνικών αρχών και το καθεστώς πλήρους συγκάλυψης και ατιμωρησίας που μεθόδευσε η κυβέρνηση Μητστοτάκη, κατηγορώντας δημοσιογράφους και οργανώσεις για ψευδείς ειδήσεις και αντεθνική προπαγάνδα. Τότε μάλιστα, εν μέσω των αποκαλύψεων του διεθνούς Τύπου και της έρευνας του Ευρωκοινοβουλίου και της ΟLAF για τον Λετζέρι, o πρωθυπουργός Κυρ. Μητσοτάκης υποδεχόταν τον ίδιο πανηγυρικά στο Μαξίμου, ενώ ο τότε υπουργός Μετανάστευσης και Ασύλου, Νότης Μηταράκης, τον επισκεπτόταν στα γραφεία της Frontex στη Βαρσοβία και τασσόταν στο πλευρό του –μάλιστα αργότερα του απένειμε βραβείο του υπουργείου Μετανάστευσης για τον ρόλο του.

Η έναρξη της δικαστικής έρευνας στη Γαλλία ξαναφέρνει τώρα στο φως της δημοσιότητας τις ενέργειες του κ. Λετζέρι και αναμένεται να ρίξει φως στο πέπλο σιωπής και συγκάλυψης που απλώνει η κυβέρνηση στο ελληνικό Λιμενικό και την ΕΛ.ΑΣ. Σε κάθε περίπτωση, αιωρείται το αυτονόητο ερώτημα: αν διερευνάται για εγκλήματα πολέμου ο κ. Λετζέρι επειδή κατηγορείται για εμπλοκή σε παράνομες επιχειρήσεις των ελληνικών αρχών, η ίδια έρευνα δεν πρέπει να γίνει και για τις ενέργειες των ελληνικών αρχών από κάποιο δικαστικό σύστημα;