Αποκλεισμένοι από νομικές διαδικασίες, γιατρό, στοιχειώδη δροσιά, ρούχα,… ακόμα και τουαλέτα. Αυτή είναι η κατάσταση την οποία επιφύλαξε η ηγεσία του Υπουργείου Μετανάστευσης στους αιτούντες διεθνή προστασία οι οποίοι έφτασαν με βάρκες από τη Λιβύη στη Γαύδο και μεταφέρθηκαν σε ΠΡΟΚΕΚΑ (Προαναχωρησιακά Κέντρα Κράτησης) της ενδοχώρας, όπως την κατέγραψε την Πέμπτη σε αυτοψία της η οργάνωση «Ελληνικό Συμβούλιο για τους Πρόσφυγες (ΕΣΠ)».
Την ημέρα της επίσκεψής της η οργάνωση υπέβαλε στον αξιωματικό υπηρεσίας του ΠΡΟΚΕΚΑ δηλώσεις βούλησης υποβολής αιτήματος ασύλου Σουδανών κρατουμένων, εντολέων των δικηγόρων της οργάνωσης, προκειμένου να ενημερωθεί υπηρεσιακά και η αρμόδια Υπηρεσία Ασύλου. Τις επόμενες μέρες έλαβε ως απάντηση τη φράση «Μας ενημέρωσαν ότι οι εντολείς σας δεν δικαιούνται να υποβάλουν αίτηση ασύλου».
Όσον αφορά τους κρατούμενους του ΠΡΟΚΕΚΑ Αμυγδαλέζας Αττικής, πρόκειται συνολικά για 144 ενήλικες εκ των οποίων 60 πολίτες Σουδάν, 63 πολίτες Αιγύπτου, 14 πολίτες Υεμένης, 7 πολίτες Ερυθραίας και 26 ασυνόδευτα ανήλικα παιδιά. Περίπου άλλοι 70 ακόμη ενήλικες νεοαφιχθέντες έχουν μεταφερθεί στα ΠΡΟΚΕΚΑ Δράμας και Ξάνθης. Σύμφωνα με την ενημέρωση την οποία έλαβε η οργάνωση, τα ασυνόδευτα παιδιά θα μεταφερθούν σε δομές φιλοξενίας.
Σύμφωνα με τις δηλώσεις του Υπουργείου Μετανάστευσης και Ασύλου Θάνου Πλεύρη, τα πρόσωπα αυτά, που αφίχθησαν στη Γαύδο στις 18-7-2025, δεν θα έχουν πρόσβαση στη διαδικασία ασύλου, κατ’ εφαρμογήν της πρόσφατης ακραίας αντιμεταναστευτικής τροπολογίας του Υπουργείου η οποία όπως έχει γραφεί επανειλημμένα, παραβιάζει το διεθνές προσφυγικό δίκαιο, το διεθνές δίκαιο δικαιωμάτων του ανθρώπου και το ενωσιακό δίκαιο, τα οποία δεσμεύουν την Ελλάδα, χωρίς στο αντίστοιχο δεσμευτικό πλαίσιο διατάξεων να παραχωρείται, καμία ρήτρα παρέκκλισης από την εφαρμογή τους.
Μεταξύ άλλων από το ΕΣΠ επισημαίνεται ότι κατά την ημέρα της επίσκεψής του, δεν είχε λάβει χώρα καμία ενημέρωση από τις αρμόδιες αρχές, σε ό,τι αφορά τις διαδικασίες που ακολουθούνται ή που πρόκειται να ακολουθηθούν, ούτε είχαν ενημερωθεί οι αφιχθέντες για τους λόγους κράτησής τους. Επίσης κανένα απολύτως έγγραφο ή απόφαση δεν τους είχε επιδοθεί, ενώ κρατούνται σε απολύτως ακατάλληλες συνθήκες. Συγκεκριμένα η οργάνωση διαπίστωσε και κατήγγειλε τα παρακάτω:
- «κακή κατάσταση συντήρησης των containers ή και απολύτως ακατάλληλα containers λόγω φθορών, τουαλέτα χωρίς τρεχούμενο νερό, containers χωρίς ηλεκτροδότηση, με αποτέλεσμα να μην μπορεί να γίνει χρήση κλιματισμού εν μέσω ακραίου καύσωνα. Στο ΠΡΟΚΕΚΑ Αμυγδαλέζας, το σύνολο της εγκατάστασης αποτελείται από containers τοποθετημένα σε προαύλιο με άσπρο χαλίκι, το οποίο χωρίζεται σε πτέρυγες με ψηλό φράκτη, χωρίς καμία σκιά ή δέντρο με αποτέλεσμα να σημειώνονται ακραίες θερμοκρασίες εν μέσω καύσωνα.
- δεν υπήρχε επαρκής ποσότητα ρούχων και εσωρούχων για να τους χορηγηθούν, με αποτέλεσμα να μην έχουν ούτε ένα δεύτερο εσώρουχο/μπλούζα κτλ. και να είναι πολύ δύσκολο έως αδύνατο να διατηρηθούν καθαροί.
- σε σημαντικό αριθμό δεν είχαν χορηγηθεί καν παπούτσια/σαγιονάρες αναγκάζοντάς τους να κυκλοφορούν ξυπόλυτοι πάνω σε καυτό έδαφος, συνθήκη που καταδεικνύει την αδυναμία κάλυψης στοιχειωδών αναγκών των κρατουμένων
- η ποσότητα του φαγητού είναι περιορισμένη και ανεπαρκής. Πρόσβαση σε πόσιμο νερό έχουν ή από τις βρύσες των μπάνιων ή από ένα εξωτερικό λάστιχο που βρίσκεται στο προαύλιο. Δεν χορηγείται εμφιαλωμένο ή κρύο νερό.
- αναφέρθηκε περιορισμένη έως ανύπαρκτη πρόσβαση σε γιατρό ή/και άλλες υπηρεσίες.
- η πρόσβαση τους στον έξω κόσμο ήταν εξαιρετικά περιορισμένη έως αδύνατη.
- δεν είχαν πρόσβαση στο internet λόγω τεχνικής βλάβης, ενώ σε πολλούς από τους κρατούμενους, όπως αναφέρθηκε, δεν είχαν επιστραφεί οι φορτιστές των κινητών τους, με αποτέλεσμα να αδυνατούν να χρησιμοποιήσουν το τηλέφωνο τους».
