Τις οικονομικές επιπτώσεις της προσφυγικής και ανθρωπιστικής κρίσης, που βίωσαν φέτος το καλοκαίρι (και συνεχίζουν να βιώνουν) στα νησιά του Αιγαίου, επιχειρεί να σκιαγραφήσει το υπουργείο Οικονομίας σε συνοπτική έκθεση που ετοίμασε, σαν ένα πρώτο βήμα προς μια ολοκληρωμένη μελέτη που μπορεί να χρησιμεύσει, «ώστε η χώρα να είναι σε θέση εγκαίρως είτε να ζητήσει σχετική χρηματοδοτική αρωγή είτε να διεκδικήσει το εν λόγω ποσό να μη συνυπολογιστεί στη διαμόρφωση των δημοσιονομικών στόχων», όπως αναφέρει.
Βασισμένη σε πρώτα στοιχεία και εκτιμήσεις που έστειλαν οι περιφέρειες και οι δήμοι, η έκθεση καταγράφει την επιβάρυνση της διοίκησης, στην προσπάθειά της να διαχειριστεί την αυξημένη προσφυγική ροή και τις οικονομικές επιπτώσεις στην οικονομία και τον τουρισμό.
Ωστόσο, η έκθεση δεν προσφέρεται για τη διαμόρφωση μιας πληρέστερης εικόνας για την πραγματική οικονομία, καθώς δεν περιλαμβάνει στοιχεία για την καταναλωτική συμπεριφορά των προσφύγων, για τη διαμονή τους σε ξενοδοχεία και ενοικιαζόμενα δωμάτια, για τη μετακίνησή τους με πλοία στην ηπειρωτική Ελλάδα ή για τα οφέλη της παραοικονομίας από φαινόμενα εκμετάλλευσης και αισχροκέρδειας.
Περί κόστους
Δεν προσφέρεται επίσης για την εξαγωγή συμπερασμάτων σχετικά με το πραγματικό κόστος της πολιτικής συμμόρφωσης προς το διεθνές και ευρωπαϊκό δίκαιο, καθώς το κόστος της υποδοχής και φιλοξενίας έχει αποδειχτεί μικρότερο από το κόστος της καταστολής και του εγκλεισμού, όπως επισημαίνει μελέτη κόστους-αποτελέσματος που ετοίμασε το ΕΛΙΑΜΕΠ τον Απρίλιο του 2014.
Αλλωστε, η απροθυμία πολλών δημοτικών αρχών να ακολουθήσουν μια πολιτική φιλοξενίας ενδεχομένως αυξάνει το κόστος.
Για παράδειγμα, στην έκθεση περιλαμβάνονται «οι δαπάνες 40.000 ευρώ για τη δημιουργία προσωρινού χώρου υποδοχής προσφύγων και μεταναστών στον Δήμο Λέρου», αν και τα χρήματα αφορούν κυρίως τις εργασίες καθαρισμού οικοπέδου έξω από το εγκαταλειμμένο ψυχιατρείο στα Λέπιδα, λύση που έχει απορριφθεί, γιατί θεωρείται ακατάλληλη και ιδιαίτερα δαπανηρή, ιδίως τη στιγμή που είναι σχεδόν έτοιμος άλλος χώρος στο λιμάνι.
Ανά περιοχή
Ως προς το κόστος της διοίκησης, η έκθεση καταγράφει ενδεικτικά, μεταξύ άλλων, για τον Δήμο Κω 300.000 ευρώ λειτουργικό κόστος και 500.000 ευρώ απώλεια δημοτικών εσόδων (από τέλη κ.λπ.), για τη Λέσβο 947.000 ευρώ λειτουργικό κόστος μέχρι τον Αύγουστο, για τη Χίο 260.000 ευρώ για λειτουργικά έξοδα και δημιουργία καταυλισμού και για την Περιφερειακή Ενότητα Χίου 1.440.000 ευρώ συνολικό κόστος διαχείρισης της ροής.
Ως προς τις επιπτώσεις στην οικονομία και τον τουρισμό, με βάση τα πρώτα στοιχεία, οι ακυρώσεις διανυκτερεύσεων στην Κω ανέρχονται στις 178.000 (120.000 από οργανωμένα γραφεία και 58.000 από μεμονωμένους πελάτες), αύξηση 400% σε σχέση με πέρσι, ενώ στη Λέρο και τη Λέσβο ακυρώθηκαν το 30% των διανυκτερεύσεων.
Μάλιστα, παρόλο που οι τουριστικές αφίξεις σε όλη την Ελλάδα αυξήθηκαν 6,5% το πρώτο οκτάμηνο του έτους, η Κως είχε μείωση 2,1% και η Μυτιλήνη 1,3%.
Παράπλευρες… ωφέλειες
Ωστόσο, υπάρχουν άλλες, παράπλευρες ωφέλειες για την Ελλάδα. «Η άμεση επαφή των Ευρωπαίων τουριστών με το φαινόμενο φαίνεται ότι λειτουργεί εποικοδομητικά όσον αφορά την ευαισθητοποίηση της Ε.Ε. και των Ευρωπαίων πολιτών, αλλά και για την αναγκαιότητα στήριξης της Ελλάδας», επισημαίνει η έκθεση.
Αλλωστε, μετά την αναφορά του προέδρου της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Ζαν-Κλοντ Γιούνκερ, στον φούρναρη της Κω σαν παράδειγμα αλληλεγγύης για όλη την Ευρώπη, σειρά να διαφημίσει τη χώρα μας στο εξωτερικό είχε ένας οδηγός λεωφορείων στη Λέσβο, ο Μιχάλης Παπαγρηγορίου, τον οποίο μνημονεύει άρθρο των New York Times σαν παράδειγμα ανθρωπιάς. «Η παραγωγικότητα της γενναιοδωρίας δεν μπορεί να μετρηθεί», σημειώνει ο αρθρογράφος.
