Χαρακτήρα εκστρατείας κατά της υποχρεωτικής στράτευσης και υπέρ της αναγνώρισης της άρνησης στράτευσης για λόγους συνείδησης στα κατεχόμενα της Κύπρου δίνει ο Τουρκοκύπριος αντιρρησίας συνείδησης Μουσταφά Χέρμπεν, που δικάζεται στο κατεχόμενο τμήμα της Λευκωσίας στις 18 Ιανουαρίου για άρνηση στράτευσης.
Ο Χέρμπεν, διδάκτωρ Επικοινωνίας και Μέσων Ενημέρωσης, αρνήθηκε στα μέσα Νοεμβρίου να ανταποκριθεί σε κλήση για μετεκπαίδευση εφέδρων και οδηγήθηκε ενώπιον του στρατοδικείου με την κατηγορία της άρνησης στράτευσης. Παρότι νομικά θεωρείται ότι έχει ολοκληρώσει τη θητεία του, ο Χέρμπεν δεν έχει πάει στρατό ούτε μία μέρα, εκμεταλλευόμενος διάταξη που πέρασε το ψευδοκράτος την περίοδο της πανδημίας, δίνοντας το δικαίωμα εξαγοράς μέρους της θητείας. Ωστόσο, η υποχρέωση του Χέρμπεν να παρουσιαστεί στη μετεκπαίδευση εφέδρων εξακολουθεί να ισχύει, καθώς στο ψευδοκράτος δεν έχει θεσπιστεί δυνατότητα εναλλακτικής θητείας.
Το στρατοδικείο συνεδρίασε στα μέσα Δεκεμβρίου κι έδωσε αναβολή για τις 18 Ιανουαρίου, επισημαίνοντας ότι δεν υπάρχει νόμος για την άρνηση στράτευσης και ότι μέχρι τότε εναπόκειται είτε στην Εισαγγελία να αποσύρει τις κατηγορίες είτε στο Κοινοβούλιο του ψευδοκράτους να ψηφίσει νόμο που αναγνωρίζει το δικαίωμα στην αντίρρηση συνείδησης, διαφορετικά ο Χέρμπεν θα οδηγηθεί στη φυλακή.
«Νομικά φαίνεται ότι ολοκλήρωσα τη στρατιωτική μου θητεία. Με καλούν επισήμως σε μετεκπαίδευση εφέδρων. Αλλά δεν έχω στρατιωτική εκπαίδευση, δεν έχω καν στρατιωτική στολή. Τι θα κάνω όταν πάω σε μετεκπαίδευση;», δήλωσε ο Χέρμπεν στην τουρκοκυπριακή εφημερίδα Yenidüzen.
Μετά το δικαστήριο, προέβη σε επίσημη δήλωση αντίρρησης συνείδησης ενώπιον του γραφείου της στρατολογίας των κατεχόμενων, επισημαίνοντας: «Δεν ήθελα να είμαι σε ένα ίδρυμα που παρέχει εκπαίδευση για να σκοτώνει κανείς ανθρώπους, είτε για αμυντικούς είτε για επιθετικούς σκοπούς. Οι θάνατοι χιλιάδων ανθρώπων στα περιστατικά Ισραήλ-Παλαιστίνης πρέπει να μας θυμίζουν ότι η ανθρωπότητα πρέπει να ξανασκεφτεί κάποια πράγματα και να τα αλλάξει ριζικά. Αν πρέπει να υπηρετήσω την πατρίδα με κάποιον τρόπο, νομίζω ότι θα ήταν πιο παραγωγικό να το κάνω στο πεδίο που σπούδασα. Αυτό θα ωφελούσε πραγματικά τον λαό, αλλά θυμάμαι ότι σε αυτή τη χώρα τίποτα δεν γίνεται προς όφελος του λαού. […] Σήμερα, αντιτίθεμαι μόνο σε μία από τις πολλές ελλείψεις ή προβλήματα σε αυτή τη χώρα και δηλώνω την αντίρρηση συνείδησης επειδή δεν μου φαίνεται σωστό να είναι έγκλημα για ένα άτομο να μη θέλει να ενταχθεί στον στρατό για πολλούς λόγους».
Τόσο ο δικηγόρος του όσο και η Πρωτοβουλία για την Αντίρρηση Συνείδησης στην Κύπρο δήλωσαν ότι ο Χέρμπεν δεν θα παρουσιαστεί στην επιστράτευση και ότι είναι πρόθυμος να πάει στη φυλακή, επισημαίνοντας ότι στο Ευρωπαϊκό Δικαστήριο για τα Δικαιώματα του Ανθρώπου εκκρεμούν υποθέσεις κατά της Τουρκίας για παραβίαση των δικαιωμάτων των αντιρρησιών συνείδησης στα κατεχόμενα.
Από την πλευρά του, το Ευρωπαϊκό Γραφείο για την Αντίρρηση Συνείδησης καταδίκασε τη δίωξη του Χέρμπεν, ζήτησε να αποσυρθούν όλες οι κατηγορίες και ανακοίνωσε ότι θα στείλει τον αρχισυντάκτη του Γραφείου, Ντέρεκ Μπρετ, παρατηρητή στη δίκη, ενώ σε ένδειξη αλληλεγγύης στους Κύπριους αντιρρησίες συνείδησης πραγματοποίησε την τελευταία γενική του συνέλευση στα τέλη Οκτωβρίου στην ουδέτερη ζώνη της Λευκωσίας.
Τη συμπαράστασή τους στον Μουσταφά Χέρμπεν εκδήλωσαν με παρουσία στο δικαστήριο οι βουλευτές του Ρεπουμπλικανικού Τουρκικού Κόμματος (CTP) των κατεχόμενων, Σάμι Οζουσλού, Ντογκάς Ντεριά και Τσϊάν Μπίριντσι.
Συμπαράσταση στον Χέρμπεν εκδήλωσε και το Κίνημα Οικολόγων Συνεργασία Πολιτών της Κύπρου. «Στην κατεχόμενη Κύπρο, το δικαίωμα των αντιρρησιών συνείδησης δεν αναγνωρίζεται και αποτελεί λιποταξία η άρνηση στράτευσης, η οποία τιμωρείται με φυλάκιση. Το γεγονός αυτό αποδεικνύει ότι η παρουσία του τουρκικού στρατού στην Κύπρο καταπιέζει ολόκληρο τον κυπριακό λαό, Ελληνοκύπριους και Τουρκοκύπριους», σημειώνει.
