Στον Παναγιώτη Δημητρά, συνιδρυτή και εκπρόσωπο της οργάνωσης Ελληνικό Παρατηρητήριο των Συμφωνιών του Ελσίνκι (ΕΠΣΕ), απονεμήθηκε το φετινό βραβείο Ro & SuZ της ολλανδικής οργάνωσης Magenta για τον καινοτόμο τρόπο καταπολέμησης του μίσους στο διαδίκτυο. Πρόκειται για άλλη μια διεθνή διάκριση για τον ακτιβιστή ανθρωπίνων δικαιωμάτων που αντιμετωπίζει διώξεις στην Ελλάδα λόγω του έργου του στην καταγραφή και ανάδειξη των παράνομων επαναπροωθήσεων των ελληνικών αρχών
Το βραβείο συνοδεύεται από δωρεά 5.000 ευρώ και απονέμεται για τρίτη συνεχή χρονιά. Πήρε το όνομά του από τον Ρόναλντ Έισσενς και τη Σιζέτ Μπρόνκορστ, ιδρυτές του ιδρύματος Magenta για την καταπολέμηση του ρατσισμού και των διακρίσεων, όπως και του ολλανδικού γραφείου καταγγελιών για τις διακρίσεις στο διαδίκτυο το 1997, τον πρώτο οργαισμό στο είδος του παγκοσμίως.
Η Magenta οργάνωσε διεθνείς δράσεις με την ονομασία I CARE (Internet Centre Anti Racism Europe) ενώ με το γερμανικό ίδρυμα Jugendschutz.net προχώρησαν στην ίδρυση του Διεθνούς Δικτύου κατά του μίσους στον κυβερνοχώρο (INACH) το 2002, με μέλη σε 20 χώρες και στις πέντε ηπείρους.
Αναφέρει το σκεπτικό της βράβευσης:
«Για περισσότερα από 30 χρόνια ο Δρ Παναγιώτης Δημητράς και το Ελληνικό Παρατηρητήριο του Ελσίνκι, που ιδρύθηκε το 1993, δίνουν ακούραστα τη μάχη ενάντια στη ρητορική μίσους, το ρατσισμό και τις παραβιάσεις των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, και τα τελευταία χρόνια, επίσης ενάντια στο μίσος στον κυβερνοχώρο. Για χρόνια, ήταν trusted flagger στην πλατφόρμα που ήταν γνωστή ως Twitter. Τα τελευταία 5 χρόνια, ο Παναγιώτης Δημητράς έχει αναλάβει περισσότερες από 400 αγωγές κατά ελληνικών αρχών και οργανισμών για παραβίαση των ανθρωπίνων δικαιωμάτων ή/και των αντιρατσιστικών νόμων.
»Εδώ και χρόνια, ο Παναγιώτης Δημητράς αντιμετωπίζει αντιδράσεις στην ίδια του τη χώρα. Αντιπολίτευση με τη μορφή δικαστικών παρενοχλήσεων και εκστρατειών συκοφάντησης, οι οποίες το τελευταίο διάστημα παίρνουν όλο και πιο καταπιεστική μορφή και για τις οποίες έχουν ήδη δημοσιεύσει οργανώσεις όπως η Διεθνής Αμνηστία και το Human Rights Watch».
Σύμφωνα με τα λόγια της κριτικής επιτροπής: «Ο κ. Δρ Παναγιώτης Δημητράς και το Ελληνικό Παρατηρητήριο του Ελσίνκι είναι ένας υποψήφιος που ξεχωρίζει, ειδικά σε μια εποχή που το να μιλάει κανείς γίνεται όλο και πιο δύσκολο και επικίνδυνο».
Τη στιγμή που η κριτική επιτροπή εργάζεται για την ανακοίνωση αυτής της ιστοσελίδας, είναι άγνωστο αν ο Παναγιώτης Δημητράς θα μπορέσει καν να έρθει στην τελετή απονομής των βραβείων: οι ελληνικές αρχές έχουν στερήσει από τον Παναγιώτη Δημητρά κάθε δυνατότητα να ταξιδέψει».
Τελετή απονομής
Στην τελετή απονομής στο Διεθνές Συνέδριο ΙΝΑCH στις 5 Οκτωβρίου το βραβείο παρέδωσε ο περσινός βραβευμένος, Αλεξάντερ Βερκόφσκι, ο οποίος σημείωσε:
«Η αναγνώριση αυτή έρχεται σε μια κρίσιμη στιγμή, καθώς ο Παναγιώτης Δημητράς στέκεται θαρραλέα στην πρώτη γραμμή, υποστηρίζοντας την εναρμόνιση του διαδικτύου με τα ανθρώπινα δικαιώματα. Επί του παρόντος, αντιμετωπίζει φαύλες εκστρατείες που αποσκοπούν στην αμαύρωση της φήμης του και στην υπονόμευση των προσπαθειών του ΕΠΣΕ. Αυτό το βραβείο χρησιμεύει για να αναγνωρίσει το ανθεκτικό πνεύμα του και την ακλόνητη δέσμευσή του για τα ανθρώπινα δικαιώματα, και στέκεται ως φάρος της αλληλεγγύης μας προς αυτόν σε αυτούς τους δύσκολους καιρούς.
Αν ακολουθήσετε τη λίστα αλληλογραφίας του INACH, θα βρείτε κατά κύριο λόγο ενημερώσεις από τα κεντρικά γραφεία, πράγμα αναμενόμενο. Ωστόσο, μεταξύ αυτών, τα μηνύματα του Παναγιώτη λάμπουν σταθερά, αναδεικνύοντας τον ενεργό ρόλο του στην προώθηση των ανθρωπίνων δικαιωμάτων. Πρόσφατα, οι προσπάθειές του κατευθύνθηκαν προς την αντίσταση στις προσπάθειες του Elon Musk να αναμορφώσει το Twitter με τρόπους ασύμβατους με τα ιδανικά της INACH.
Αλλά οι αξιέπαινες προσπάθειες του Παναγιώτη υπερβαίνουν κατά πολύ τις πρόσφατες εξελίξεις. Το ταξίδι του ξεκίνησε πριν από χρόνια, κερδίζοντας το διδακτορικό του από το Χάρβαρντ τη χρονιά που τελείωσα το λύκειο. Έκτοτε, είναι ένας επιμελής ερευνητής, ο οποίος έχει εστιάσει την προσοχή του στη δημοκρατία και τα ανθρώπινα δικαιώματα, δίνοντας έμφαση πρόσφατα σε θέματα ρατσισμού και μισαλλοδοξίας κατά των μεταναστών. Ο ρόλος του ξεπέρασε αυτόν του ερευνητή, εξελισσόμενος σε μαχητικό υπερασπιστή των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, συνιδρύοντας το 1992 το ΕΠΣΕ. Από την ίδρυσή του, έχει ασχοληθεί με θέρμη με πολυάριθμες περιπτώσεις ρατσισμού τόσο εκτός διαδικτύου όσο και στο διαδίκτυο.
Θεωρώ προσωπικά σημαντικό ως Ρώσος πολίτης να σημειώσω ότι το κίνημα του Ελσίνκι ακολουθεί τα βήματα της Ομάδας Ελσίνκι της Μόσχας που ιδρύθηκε τη δεκαετία του 1970 υπό το σοβιετικό καθεστώς. Ο λόγος του Παναγιώτη για τα ζητήματα των μεταναστών και τις απειλές που θέτει η ακροδεξιά έχει βαθιά απήχηση σε μένα. Αντλώντας στοιχεία από το ρωσικό πλαίσιο, κατανοώ την τεράστια πρόκληση και την ύψιστη σημασία της υπεράσπισης των δικαιωμάτων της ΛΟΑΤΚΙ+ κοινότητας και της μακεδονικής μειονότητας στην Ελλάδα.
Τον τελευταίο καιρό, ο Παναγιώτης βρίσκεται στο στόχαστρο μιας εκστρατείας συκοφάντησης που ενορχηστρώνεται από μέλη των ελληνικών αρχών που αντιτίθενται στις ανθρωπιστικές του προσπάθειες. Τόσο η κριτική επιτροπή όσο και εγώ στεκόμαστε σταθερά στο πλευρό του Παναγιώτη σε αυτή την κρίσιμη περίοδο. Είναι ενθαρρυντικό να βλέπουμε τη συσπείρωση της υποστήριξης από πολλές μεγάλες οργανώσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων που εκφράζουν την αλληλεγγύη τους. Εχοντας μια ιστορία που βγαίνει νικήτρια σε τέτοιες αντιξοότητες, ελπίζουμε και πιστεύουμε ακλόνητα ότι ο Παναγιώτης θα ξεπεράσει και αυτή την πρόκληση».
