Τις επόμενες ημέρες αναμένεται να ξεκινήσει στην Επιτροπή της Βουλής η συζήτηση για το νομοσχέδιο για την ιθαγένεια των μεταναστών δεύτερης γενιάς, που έχει ήδη κατατεθεί στη Βουλή. Το νομοσχέδιο εισάγει στο ελληνικό Δίκαιο τη δυνατότητα απόκτησης ιθαγένειας «λόγω διαμονής ή φοίτησης».
Τη δυνατότητα αυτή την αποκτούν όσοι έχουν απολυτήριο Λυκείου και πτυχίο ΑΕΙ ή ΤΕΙ ή έχουν ολοκληρώσει την υποχρεωτική εκπαίδευση ή έχουν πάει Γυμνάσιο και Λύκειο, χωρίς καμία άλλη προϋπόθεση πέρα από τη νόμιμη διαμονή του γονέα τη στιγμή της αίτησης. Την ίδια δυνατότητα αποκτούν και όσοι έχουν γεννηθεί στην Ελλάδα, έχουν γραφτεί στην Α’ Δημοτικού και συνεχίζουν να φοιτούν όταν κάνουν την αίτηση, με την προϋπόθεση να διαμένει ο ένας γονιός νόμιμα στην Ελλάδα πέντε χρόνια πριν από τη γέννηση του παιδιού και επιπλέον να μένουν νόμιμα στην Ελλάδα οι γονείς τη στιγμή της αίτησης.
Με αφορμή σχόλια στη δημόσια διαβούλευση, στελέχη του υπουργείου Μεταναστευτικής Πολιτικής διευκρινίζουν ότι, σύμφωνα με τη μεταβατική διάταξη του νομοσχεδίου, ιθαγένεια μπορεί να αποκτήσει όποιος μετανάστης καλύπτει τις προϋποθέσεις, ανεξάρτητα από την ηλικία του ή από το πότε τελείωσε την προβλεπόμενη εκπαιδευτική βαθμίδα.
Το νομοσχέδιο δεν καλύπτει όσους ανήλικους μετανάστες δεν έχουν περάσει από την υποχρεωτική εκπαίδευση ή όσους έχουν παρακολουθήσει μη ελληνόφωνα σχολεία, οι οποίοι καλύπτονταν από τον προηγούμενο νόμο. Η διάκριση αυτή γίνεται για να ικανοποιηθεί η απαίτηση του ΣτΕ να τεθούν όχι μόνο τυπικά αλλά και ουσιαστικά κριτήρια ένταξης στην ελληνική κοινωνία.
Οι μετανάστες αυτής της κατηγορίας μπορούν να αποκτήσουν ιθαγένεια όταν ενηλικιωθούν, με τη διαδικασία της πολιτογράφησης, όπως γίνεται και σήμερα. Αλλωστε όσοι έχουν αποφοιτήσει από ανώτατο εκπαιδευτικό ίδρυμα ή έχουν ολοκληρώσει τουλάχιστον έξι τάξεις ελληνικού σχολείου έχουν τη δυνατότητα να εξεταστεί το αίτημά τους για πολιτογράφηση κατά προτεραιότητα. Το υπουργείο προσανατολίζεται να επεκτείνει τη δυνατότητα αυτή και για όσους έχουν μείνει μεγάλο διάστημα στην Ελλάδα όταν ήταν ανήλικοι, αλλά δεν εντάσσονται στις κατηγορίες του νόμου.
Αλλωστε, ήδη από το 2010, ιθαγένεια μπορούν να αποκτήσουν με πολιτογράφηση όσοι εμφανίζουν «σημαντική νοητική ή ψυχική υστέρηση», σύμφωνα με γνωμοδότηση του Νομικού Συμβουλίου του Κράτους. Οσοι μετανάστες με αναπηρία έχουν φοιτήσει στην εκπαίδευση, ειδική ή μη, εντάσσονται στις γενικές κατηγορίες του νομοσχεδίου. Ωστόσο, στελέχη του υπουργείου διευκρινίζουν πως για την απόδοση ιθαγένειας σε όλα τα παιδιά μεταναστών με αναπηρία πρέπει να λυθούν νομικά ζητήματα που παραμένουν σε εκκρεμότητα σε όλη την Ευρώπη.
