Η Μάριαμ και ο Αχμέτ από τη Συρία υποβλήθηκαν σε βασανιστήρια από εξτρεμιστές του ISIS, οι οποίοι μάλιστα ακρωτηρίασαν την Αρβα, τη δίχρονη κόρη της οικογένειας, επειδή το κλάμα της «ενοχλούσε» τους βασανιστές. Ο 24χρονος Αζέρ από το Κονγκό αναγκάστηκε να παρακολουθήσει την εκτέλεση του πατέρα του και τον βιασμό της αδελφής του από αστυνομικούς, επειδή ο πατέρας του τόλμησε να εκφράσει τη διαφωνία του με την κυβέρνηση ως δημοσιογράφος. Ο Αζέρ, μαζί με την αδερφή του, προσπάθησαν να διαφύγουν από τη χώρα, αλλά τους συνέλαβαν και τους βασάνισαν ξανά. Ο Αζέρ κατάφερε να διαφύγει, όμως δεν γνωρίζει τι απέγινε η αδελφή του, η οποία θεωρείται πλέον νεκρή.
Δυστυχώς, τέτοιες περιπτώσεις δεν αποτελούν την εξαίρεση. Πολλοί είναι αυτοί που έχουν υποστεί βασανιστήρια τόσο στην χώρα τους αλλά και κατά τη διάρκεια του δύσκολου ταξιδιού τους προς την Ευρώπη. Ακόμη όμως κι όταν καταφέρουν να φτάσουν σε μία από τις χώρες υποδοχής, οι συνθήκες κράτησης στα νησιά και στις δομές φιλοξενίας είναι τέτοιες που ισοδυναμούν με βασανιστήρια.
Τα θύματα συχνά δυσκολεύονται να διαχειριστούν αυτό που έζησαν αρνούμενοι ακόμη και να παραδεχθούν ότι υπέστησαν ακραία βία, με αποτέλεσμα από τη μία να μην μπορεί να αποδειχθεί η ευαλωτότητά τους και από την άλλη η επούλωση του τραύματος να καθίσταται μία εξαιρετικά δύσκολη διαδικασία που απαιτεί τους λεπτούς χειρισμούς και την παρακολούθηση από τους ειδικούς ψυχικής υγείας. Πιο συγκεκριμένα, η πιστοποίηση της βαρβαρότητας που υπέστη κάποιος μπορεί να αποδειχθεί ζωτικής σημασίας, σε ό,τι αφορά την αποφυγή της επαναπροώθησης ή της απέλασης, στη στήριξη του αιτήματος ασύλου ή οικογενειακής επανένωσης και στην πρόσβαση σε υπηρεσίες σχετικές με τη σωματική και ψυχική αποκατάσταση του θύματος, την κοινωνική στήριξη κ.α. Επιπλέον, η πιστοποίηση βοηθάει τα θύματα βασανιστηρίων να αποφύγουν περαιτέρω εξετάσεις που μπορεί να είναι εκ νέου τραυματικές, ενώ η αναγνώριση και η καταγραφή των εμπειριών τους αποτελεί μία πράξη που μπορεί από μόνη της να οδηγήσει τον επωφελούμενο σε ενδυνάμωση και δικαίωση.
Από το Σεπτέμβριο του 2011, η ΜΕΤΑδραση, έχει αναλάβει την πιστοποίηση θυμάτων βασανιστηρίων. Από τον Μάρτιο του 2018, και με την υποστήριξη του Τμήματος Πολιτικής Προστασίας και Ανθρωπιστικής Βοήθειας της Ευρωπαϊκής Επιτροπής (ECHO), περισσότερα από 150 άτομα, κυρίως από τη Συρία, το Ιράκ, το Ιράν και τη Λαϊκή Δημοκρατία του Κογκό, αλλά και από την Τουρκία, το Σουδάν, την Υεμένη, το Καμερούν και άλλες χώρες, έχουν περάσει τη διαδικασία Διερεύνησης και Πιστοποίησης Θυμάτων Βασανιστηρίων στην Αθήνα αλλά και σε άλλα σημεία της χώρας.
Η διεπιστημονική ομάδα της ΜΕΤΑδρασης, αποτελείται από κοινωνικούς λειτουργούς, ιατρούς, ψυχολόγους και δικηγόρους, ανάμεσα στους οποίους πρώην στελέχη του ΙΚΑΘΒ – Ιατρικό Κέντρο Αποκατάστασης Θυμάτων Βασανιστηρίων, με πολυετή εμπειρία στο αντικείμενο, καθώς και από νέους εξειδικευμένους επιστήμονες.
Βάσει των αρχικών στοιχείων, που έχει συλλέξει η ΜΕΤΑδραση, το 19,9% των ατόμων έχουν υποστεί φάλαγγα, το 29,8% ηλεκτροσόκ, το 25,8% προκλητά εγκαύματα, ενώ το 47% εξαναγκάστηκε να παρακολουθεί τον βασανισμό τρίτων.
Μέχρι σήμερα, σχεδόν 1.000 επωφελούμενοι της δράσης έχουν πιστοποιηθεί ως Θύματα Βασανιστηρίων, είτε κατόπιν παραπομπής από κάποια αρμόδια κρατική αρχή ή άλλη οργάνωση, είτε απευθυνόμενοι απευθείας στην ΜΕΤΑδραση.
