«Το θύμα της τραγωδίας παραμένει φτερό στον άνεμο»

Η άνοιξη του 2023 δεν ήρθε ποτέ για τα 57 θύματα των Τεμπών. Ομως και για εκείνους που επιβίωσαν τελικά, ακόμη και χωρίς εμφανή τραύματα, ο χειμώνας πάει από παράταση σε παράταση, με τους ανθρώπους να νιώθουν «φτερά στον άνεμο».

Ο 24χρονος σήμερα φοιτητής του Βιολογικού Θεσσαλονίκης, Αλέξανδρος Μούτσιανος, επιβάτης της αμαξοστοιχίας Ιντερσίτι 62 το βράδυ της 28ης Φεβρουαρίου 2023, χρησιμοποιεί ακριβώς αυτόν τον όρο, του φτερού στον άνεμο, για να περιγράψει όσα βιώνουν οι επιζήσαντες των Τεμπών στα τρία χρόνια που πέρασαν.

Η φωνή του στο τηλέφωνο, νεανική και καθαρή, καθόλου δεν παραπέμπει σε άνθρωπο που έζησε τέτοια τραγωδία. Με τον Αλέξανδρο είχαμε μιλήσει και τότε, λίγες ώρες μετά την τραγωδία, όταν είχε μόλις φτάσει στη Θεσσαλονίκη με λεωφορείο και ενώ η ελληνική κοινωνία δεν είχε συνειδητοποιήσει τι ακριβώς είχε συμβεί, ούτε μπορούσε να διανοηθεί τη διαχείριση της συγκάλυψης που θα ακολουθούσε η κυβέρνηση. Του είχαμε και τότε ζητήσει μια συνέντευξη, αλλά αρνήθηκε να μιλήσει για τη δική του ταλαιπωρία την ώρα που η Ελλάδα μετρούσε πτώματα. Τρία χρόνια μετά, έχει αλλάξει γνώμη.

«Τότε σπούδαζα στην Αθήνα. Αποφάσισα αμέσως να μην ξαναγυρίσω, παρά μόνο για τις ανάγκες της μετακόμισης, που έγινε με αυτοκίνητο», μας λέει. «Η απόφασή μου ήταν οριστική ακόμη και αν δεν γνώριζα πόσο δύσκολη θα ήταν η διαδικασία της μετεγγραφής που νομοθέτησε η κυβέρνηση ως μέτρο στήριξης για τους επιζήσαντες των Τεμπών». Η περιγραφή του συνεχίζεται σαν κλασική ιστορία γραφειοκρατίας: «Επί 6 μήνες μιλούσα κάθε εργάσιμη ημέρα με το υπουργείο Παιδείας. Με διαφορετικό υπάλληλο και στέλεχος, που κάθε φορά δήλωνε άγνοια για το πώς τελικά θα εφαρμοστεί το μέτρο της δυνατότητας μετεγγραφής. Χρειάστηκε ακόμη να καταθέσω ένσταση όταν τον Ιούλιο απορρίφθηκε η αρχική μου αίτηση».

Μιλάει για την επικοινωνία που έχει στη Θεσσαλονίκη με άλλους επιζήσαντες. «Δεν θέλουν όλοι να το συζητούν, να το βάζουν στην καθημερινότητά τους. Είμαστε όμως πολλοί που συνεχίζουμε να παλεύουμε για τα θέματά μας», περιγράφει ο Αλέξανδρος, χωρίς να κρύβει την αγανάκτησή του για την πολιτική διαχείριση της κυβέρνησης. «Μίλησαν για τραγωδία, κήρυξαν και επίσημα εθνικό πένθος, αλλά δεν έκαναν κάτι ουσιαστικό για τη στήριξη των ανθρώπων. Είναι μεγάλο κεφάλαιο τα ψυχολογικά και ψυχιατρικά προβλήματα που κουβαλούν οι επιζήσαντες. Το θύμα της τραγωδίας παραμένει φτερό στον άνεμο. Γνωρίζω ανθρώπους που έχασαν τη δουλειά τους γιατί δεν μπορούσαν κάποιες ημέρες να εργαστούν. Αλλους που δεν μπορούσαν να αγοράσουν τα απαραίτητα φάρμακα και αναγκάστηκαν να κόψουν τις θεραπείες τους», λέει, κρύβοντας δύσκολα την οργή του.

«Αν είχε διαμορφωθεί ένας φορέας για την παρακολούθηση και στήριξη των θυμάτων, θα έπρεπε αυτός να εμφανίσει κάποτε και το έργο του. Εναν απολογισμό για το πόσους ανθρώπους βοήθησε και τι απέγιναν αυτοί. Εναν απολογισμό που θα εξέθετε την κυβέρνηση», λέει ο Αλέξανδρος Μούτσιανος. «Τόσοι άνθρωποι βρέθηκαν εκτεθειμένοι, χωρίς να γνωρίζουν ακριβώς τα δικαιώματά τους αλλά και πώς να τα διεκδικήσουν»…

Και μετά ήρθε η συμπαράσταση του κόσμου αλλά και οι αντιδράσεις της κυβέρνησης. «Μίλησαν για όχλο, επιτέθηκαν με τον χυδαιότερο τρόπο. Βγήκαν και είπαν ότι αποδείχτηκε πως δεν υπήρχε παράνομη εύφλεκτη ύλη… Πώς αποδείχτηκε, το αποφάσισε κάποιο δικαστήριο; Με την ασφάλεια των τρένων τι άλλαξε; Συνεχίζονται μια συζήτηση και εξαγγελίες για βελτιώσεις, οι ίδιες που γίνονταν τις πρώτες εβδομάδες μετά τα Τέμπη, το 2023. Δεν γίνεται να επαναλειτουργεί το ίδιο τρένο χωρίς να αλλάξει τίποτε. Πρέπει επιτέλους να αποδοθούν κάπου οι τεράστιες ευθύνες. Εχει ευθύνη και η αντιπολίτευση που δεν κατάφερε να αναδείξει θέματα», παραθέτει τις σκέψεις του ο φοιτητής.

«Πήραμε ορισμένοι την πρωτοβουλία να καταθέσουμε στη διαδικασία της ανάκρισης. Μόνον κάποιοι κλήθηκαν ως μάρτυρες στην επικείμενη δίκη. Δεν έχουν κληθεί όλοι όσοι έζησαν την καταστροφή και αναρωτιέμαι πώς θα διαμορφωθεί η εικόνα στο δικαστήριο».

Τρία χρόνια μετά, όμως, τι έχει μείνει από εκείνες τις κινητοποιήσεις; «Υπάρχει απογοήτευση στον κόσμο, πέρυσι ήταν πολύ πιο ζωντανή η συζήτηση. Είναι υπεύθυνη κυρίως η κυβέρνηση για τη ρητορεία της, που δεν δίστασε να χλευάσει τα θύματα. Η κυβέρνηση παραμένει σε θέση ισχύος ακόμη και αν το αφήγημά της δεν έχει αφομοιωθεί από την κοινωνία». Και τα πρόσωπα που αναδείχτηκαν και κέρδισαν τη συμπαράσταση του κόσμου; «Θεωρώ αχρείαστη σήμερα την αντιπαράθεση με την κ. Καρυστιανού. Υπάρχουν αληθινά προβλήματα στην καθημερινότητα και εκεί οφείλουμε να επικεντρωθούμε. Να εκφραστούν οι αληθινές ανησυχίες του κόσμου. Χρειάζεται να πάρουν τον λόγο ανιδιοτελείς άνθρωποι. Προσωπικά, έχω γνωρίσει πολλούς τέτοιους ανάμεσα στους επιζήσαντες, που ξέρουν να μιλούν με λόγο καθαρό και ουσιαστικό». Μακάρι να ακουστούν, Αλέξανδρε…