Ενα κλίμα που δεν ευνοεί τη μείωση των τροχαίων ατυχημάτων σε όλη την Ευρώπη και ακόμη χειρότερα στην Ελλάδα περιγράφει η ετήσια έρευνα-βαρόμετρο του Ιδρύματος Vinci εντοπίζοντας ενδείξεις υπερβολικής αυτοπεποίθησης μεταξύ των οδηγών, επικίνδυνες συμπεριφορές, με κυρίαρχο το αίσθημα της οργής, και οδήγηση υπό την επήρεια ουσιών.
Η έρευνα του ιδρύματος, που υποστηρίζεται από τον γαλλικό κατασκευαστικό κολοσσό Vinci (Γέφυρα Ρίου-Αντιρρίου), υλοποιήθηκε σε 11 χώρες μεταξύ 11 Φεβρουαρίου και 17 Μαρτίου 2026 μέσω διαδικτύου με τη συμπλήρωση 12.100 ερωτηματολογίων σε Γαλλία, Βέλγιο, Γερμανία, Ελλάδα, Ηνωμένο Βασίλειο, Ισπανία, Ιταλία, Κάτω Χώρες, Πολωνία, Σλοβακία και Σουηδία.
Τα ευρήματά της, σύμφωνα με τους ειδικούς, αιτιολογούν την πολύ μικρή μείωση κατά 3% των θανάτων από τροχαία ατυχήματα στο έτος 2024 για το οποίο υπάρχουν αναλυτικά στοιχεία. Στα γραφήματα που παραθέτουμε αναγράφονται τα βασικά στατιστικά ευρήματα για τους Ελληνες οδηγούς, αλλά στο κείμενο που ακολουθεί τα συγκρίνουμε με τον μέσο όρο στις 11 χώρες:
● Το 25% των Ελλήνων στέλνει ή διαβάζει μηνύματα ή email την ώρα της οδήγησης ευρισκόμενο κοντά στον μέσο όρο των 11 χωρών (24%).
● Το 52% κορνάρει στους οδηγούς που θεωρεί ενοχλητικούς έναντι ποσοστού 45% στην Ευρώπη.
● Οι βρισιές και οι προσβολές στους άλλους οδηγούς χρησιμοποιούνται από το 55% των Ελλήνων, χωρίς η απόσταση να είναι χαώδης από το 49% του μέσου ευρωπαϊκού όρου.
● Παράλληλες είναι οι επιδόσεις με την ομιλία στο τηλέφωνο την ώρα της οδήγησης, που αφορά το 66% των Ελλήνων (65%). Ομως το 31% των Ελλήνων μιλά με το τηλέφωνο στο χέρι (21%) και το 52% με σύστημα Bluetooth (58%).
● Το ποσοστό των οδηγών που κατεβαίνει από το αυτοκίνητο για να τσακωθεί με άλλον οδηγό είναι 22% (17% ο μέσος όρος).
● Χαώδης είναι η διαφορά στη χρήση ζώνης, καθώς το 37% των Ελλήνων δηλώνουν ότι δεν τη δένουν πάντοτε έναντι 17% στο σύνολο των χωρών.
● Αξιοσημείωτη η απόσταση και στην οδήγηση παρά την αίσθηση έντονης κούρασης, στην οποία δηλώνει ότι υποπίπτει το 41% των Ελλήνων (30%).
● Ενας από τους λίγους δείκτες που στην Ελλάδα είναι καλύτερος αφορά τη χρήση φλας για αλλαγή λωρίδας, καθώς στη χώρα μας δηλώνει πως το ξεχνά το 42% έναντι 46% στον γενικό μέσο όρο.
● Για την οδήγηση σε κατάσταση μέθης το 10% στην Ελλάδα δηλώνει πως του έχει συμβεί έναντι 5% για το γενικό σύνολο.
● Πλειοψηφικά είναι τα ποσοστά εκείνων που δεν τηρούν τις αποστάσεις ασφαλείας, 52% στην Ελλάδα και 55% στον γενικό πληθυσμό.
● Εκεί που οι πλειοψηφίες γίνονται άλλου επιπέδου είναι στην παραβίαση των ορίων ταχύτητας για λίγα χιλιόμετρα/ώρα. Το 76% των Ελλήνων απάντησε ότι το «πατάει» λίγο παραπάνω, αλλά το γενικό ποσοστό είναι ακόμη υψηλότερο, δηλαδή 83%, σε χώρες όπου οι κάμερες είναι ακόμη περισσότερες και λειτουργούν εδώ και χρόνια.
● Η… θερμόαιμη ελληνική φύση αναδεικνύεται στο ποσοστό 45% που δηλώνει ότι «κολλάει» σκόπιμα στο όχημα ενός άλλου οδηγού που το εκνευρίζει, ενώ ο μέσος όρος είναι αρκετά χαμηλότερα, στο 28%.
● Η ανασφάλεια με τη χρήση της δεξιάς λωρίδας είναι επίσης γενικό πρόβλημα. Το 61% των Ελλήνων δηλώνει πως οδηγεί στη μεσαία παρά το γεγονός ότι η δεξιά λωρίδα είναι ελεύθερη και το γενικό ποσοστό είναι επίσης υψηλό, στο 50%.
● Η προσπέραση από δεξιά είναι διόλου σπάνια καθώς την αποτολμά το 35% των Ελλήνων και το 33% του γενικού πληθυσμού.
● Η υποτίμηση του παράγοντα κούραση είναι επίσης αξιοσημείωτη, καθώς το 28% των Ελλήνων δηλώνει πως έχει νιώσει να έχει αποκοιμηθεί για λίγο την ώρα που οδηγεί και το γενικό ποσοστό είναι επίσης σημαντικό, 24%.
● Η απόσπαση της προσοχής γενικότερα αναδεικνύεται από το 78% (70% μ.ο.) που δηλώνει πως στρέφει το βλέμμα εκτός δρόμου για περισσότερα από δύο δευτερόλεπτα όταν οδηγεί. Το 46% των Ελλήνων δέχεται ότι ρυθμίζει το GPS και το ποσοστό είναι ακόμη χειρότερο στον γενικό πληθυσμό (51%).
Νέοι οδηγοί
Το πρόβλημα με τους οδηγούς στις ηλικίες 16 έως 24 ετών είναι ότι υπερεκπροσωπούνται στις επικίνδυνες οδηγικές συμπεριφορές. Σχεδόν 9 στους 10 νέους χρησιμοποιούν το smartphone ή προγραμματίζουν το GPS κατά την οδήγηση, το 39% στέλνει ή διαβάζει μηνύματα κειμένου ή email ενώ οδηγεί, το 40% οδηγεί ενώ αισθάνεται μεγάλη κούραση, το 22% οδηγεί χωρίς να δένει τη ζώνη ασφαλείας του, το 7% παραδέχεται ότι μερικές φορές οδηγεί υπό την επήρεια αλκοόλ και το 4% ότι πριν πιάσει τιμόνι έκανε χρήση ναρκωτικών – κοκαΐνης, έκστασης και άλλων ουσιών. Μεταξύ αυτών μόνο το 44% θεωρεί ότι είναι πραγματικά πολύ επικίνδυνο να οδηγεί κανείς υπό την επήρεια αλκοόλ έναντι του 84% στον γενικό οδηγικό πληθυσμό.
Αυταρέσκεια
Ενα χαρακτηριστικό που φαίνεται να κυριαρχεί γενικά είναι η αυταρέσκεια και η αίσθηση ότι πηγή του προβλήματος είναι πάντοτε «οι άλλοι». Το 64% περιγράφει αρνητικά τη συμπεριφορά των άλλων οδηγών, ενώ το 97% (!) κρίνει θετικά τη δική του οδήγηση. Επίσης το 82% των Ευρωπαίων οδηγών δηλώνει ότι φοβάται την επιθετική συμπεριφορά των άλλων, ενώ το ποσοστό αυτό ανεβαίνει στο 89% για τους Ελληνες οδηγούς.
