Τον Νοέμβριο του 2017, η Ιταλία έζησε το απόλυτο σοκ, καθώς δεν μπόρεσε να καταβάλει την άμυνα της Σουηδίας σε δύο παιχνίδια και έχασε το τρένο για το Παγκόσμιο Κύπελλο της Ρωσίας. Τον Μάρτιο του 2022 ήταν πιο υποψιασμένη, αλλά σκεφτόταν κατευθείαν έναν πιθανό τελικό πλέι οφ με την Πορτογαλία, υποτιμώντας τον ημιτελικό με τη Βόρεια Μακεδονία. Και την έπαθε για δεύτερη φορά, χάνοντας το ραντεβού του Κατάρ.
Τρίτη και φαρμακερή προχθές στο «Μπίλινο Πόλιε» της Ζένιτσα, με 9.000 Βόσνιους να ξελαρυγγιάζονται στις εξέδρες και εκατοντάδες στις γύρω πολυκατοικίες να ζουν τη βραδιά με πυρσούς και φωτοβολίδες. Οι παίκτες του Τζενάρο Γκατούζο, ανεβασμένοι από τη νίκη επί της Βόρειας Ιρλανδίας, κατάφεραν να προηγηθούν με τον Κεν στο 15’ και να κρατήσουν απαραβίαστη την εστία τους παρά τις πολυάριθμες ευκαιρίες των Βόσνιων. Ηταν το τέλειο σενάριο, που όμως στράβωσε πριν από την ανάπαυλα, στο 42’, με την απευθείας κόκκινη κάρτα στον Αλεσάντρο Μπαστόνι για σκληρό φάουλ στον Μέμιτς. Οι γηπεδούχοι πήραν τα πάνω τους, συνέχισαν να βομβαρδίζουν την εστία του Τζίτζι Ντοναρούμα, που σε πολλές περιπτώσεις κατέβασε ρολά, αλλά δεν μπορούσε να κάνει τίποτε στην ισοφάριση του Ταμπάκοβιτς (79’). Η άγονη παράταση έδωσε τη θέση της στη διαδικασία των πέναλτι, όπου μόνο ο Τονάλι βρήκε δίχτυα για τους «Ατζούρι». Οι Εσπόζιτο και Κριστάντε απέτυχαν, τη στιγμή που οι Βόσνιοι έκαναν το 4×4 και πανηγύρισαν έξαλλα μια μεγάλη πρόκριση, τη δεύτερη της ιστορίας τους σε Μουντιάλ ύστερα από εκείνη του 2014.
Οι Ιταλοί παίκτες σωριάστηκαν στον αγωνιστικό χώρο. Μάτια βουρκωμένα, βλέμματα χαμένα… Παραφωνία μόνο ο Ντοναρούμα, που είχε όρεξη για διαπληκτισμούς με τους αντιπάλους του. Είχε ξεκινήσει τους καβγάδες από τη διαδικασία των πέναλτι, όταν πήγε να σκίσει το χαρτί (!) με τις οδηγίες για τους εκτελεστές των ιταλικών πέναλτι που είχε δώσει το επιτελείο της Βοσνίας στον τερματοφύλακα Βασίλιεφ. Και μόνο η παρέμβαση του διαιτητή Τουρπέν απέτρεψε την αψιμαχία των δύο γκολκίπερ…
Μετά τον αγώνα, ο Τζενάρο Γκατούζο λύγισε από το βάρος της αποτυχίας. «Ζητώ συγγνώμη από την Ιταλία. Απέτυχα. Είχαμε ανάγκη αυτή την πρόκριση για τους εαυτούς μας, τις οικογένειές μας, όλη τη χώρα. Είναι δύσκολο να το χωνέψω», δήλωσε δακρυσμένος ο ομοσπονδιακός τεχνικός. Δεν θέλησε να μιλήσει για το μέλλον του, όμως ήδη το είχε εξαρτήσει από την έκβαση των πλέι οφ. Το ίδιο και ο συνεργάτης του και παλιός συμπαίκτης του, Τζίτζι Μπουφόν.
Δεν πέρασε ούτε καν ένα 24ωρο από τον αποκλεισμό και ήρθαν οι πρώτες αντιδράσεις από την ιταλική κυβέρνηση, διά στόματος Αντρέα Αμπόντι, υπουργού Αθλητισμού της χώρας. Ούτε λίγο ούτε πολύ, απαίτησε την ολική αναδιάρθρωση του ιταλικού ποδοσφαίρου και της ποδοσφαιρικής ομοσπονδίας. Οι τρεις διαδοχικοί αποκλεισμοί από τελική φάση του Παγκοσμίου Κυπέλλου για μια χώρα που έχει πανηγυρίσει τέσσερις φορές την κατάκτησή του είναι υπερβολικοί. Οπως είπε ο Αμπόντι, «με θλίβει η σκέψη ότι υπάρχει μια ολόκληρη γενιά παιδιών και νέων που ακόμα δεν έχει βιώσει την εικόνα της εθνικής ομάδας σε ένα Μουντιάλ».
Ο απολογισμός είναι ζοφερός: η Ιταλία έχει να δώσει αγώνα σε Παγκόσμιο Κύπελλο από το καλοκαίρι του 2014, ενώ η τελευταία φορά που έπαιξε νοκ άουτ αναμέτρηση χρονολογείται από το 2006 και τα γήπεδα της Γερμανίας – εκεί όπου κατέκτησε τον τελευταίο παγκόσμιο τίτλο της.
Ο Γκαμπριέλε Γκραβίνα βρίσκεται στο τιμόνι της ιταλικής ομοσπονδίας (FIGC) από το 2018 και έζησε τον αποκλεισμό του 2022. Ομως δεν τον πλήρωσε, καθώς είχε παρεμβληθεί η κατάκτηση του Euro 2021 που έφερνε μια ισορροπία. Αλλά πλέον, με την Ιταλία να έχει χάσει τρεις φορές διαδοχικά το τρένο του Μουντιάλ, ακόμα και εκείνη η ευρωπαϊκή επιτυχία φαντάζει ως η εξαίρεση στο σκοτεινό παρόν ενός κάλτσιο, που βλέπει το 69% των ποδοσφαιριστών της Σέριε Α να είναι ξένοι και υποφέρει από την έλλειψη ταλαντούχων νέων Ιταλών που να μπορούν να εγγυηθούν το μέλλον της «Σκουάντρα Ατζούρα».
