Ο πόλεμος στην Ανατολική Ουκρανία δεν έχει σταματήσει, η κρίση δεν έχει διευθετηθεί. Ομως την ερχόμενη Τετάρτη, όλοι θα κάνουν ένα διάλειμμα από τη δύσκολη καθημερινότητά τους για να παρακολουθήσουν έναν ποδοσφαιρικό αγώνα, τον τελικό του Europa League. Εκεί όπου για πρώτη φορά στην ιστορία της αγωνίζεται η Ντνίπρο Ντνιεπροπετρόφσκ. Ενα παράδοξο… λουλούδι που φύτρωσε στο άγονο σύγχρονο περιβάλλον του ουκρανικού ποδοσφαίρου.
Οι μεγάλες πόλεις της Ανατολικής Ουκρανίας έχουν υποστεί μεγάλες καταστροφές από την ημέρα που ξεκίνησαν οι ένοπλες συγκρούσεις και οι βομβαρδισμοί, τον Νοέμβριο του 2013. Τα κυβερνητικά στρατεύματα και οι φιλορωσικές δυνάμεις επιδίδονται έκτοτε στην αλληλοεξόντωση με θύμα την ίδια τη χώρα και οτιδήποτε παραπέμπει στην ανέμελη ζωή των κατοίκων της. Το ποδόσφαιρο δέχτηκε και αυτό σοβαρά χτυπήματα, αλλά δεν γονάτισε. Χρειάστηκε όμως να υποστεί σημαντικές αλλαγές, ενώ πάντα απειλείται από περαιτέρω αποδιοργάνωση και αποσταθεροποίηση.
Ας πάμε όμως λίγο πιο πίσω. Η ουκρανική λίγκα χαρακτηριζόταν από απόλυτη προβλεψιμότητα στην κορυφή μεταξύ 2007 και 2013. Τίποτε δεν έδειχνε να ταράζει τα νερά. Η Σαχτάρ Ντονέτσκ, πρωταθλήτρια το 2008 και στην τετραετία 2010-2013, η Ντιναμό Κιέβου (2009) και η Μέταλιστ του Χάρκοβο μονοπωλούσαν το βάθρο και τις ευρωπαϊκές θέσεις, αφήνοντας ψίχουλα για τις υπόλοιπες ομάδες.
Χαρακτηριστικό ήταν το γεγονός ότι τρεις φορές η πρωταθλήτρια ομάδα εμφάνισε μέσο όρο 2,63 κερδισμένων πόντων ανά αγώνα – από τους υψηλότερους στην Ευρώπη.
Ακριβώς το αντίθετο γινόταν στην ουρά της βαθμολογίας. Περίπου το ένα τέταρτο των ομάδων της λίγκας ολοκλήρωνε τη σεζόν με λιγότερους βαθμούς απ’ ό,τι αγώνες! Μερικές φορές ο μέσος όρος τους έφτανε τους 0,40 βαθμούς ανά παιχνίδι!
Μολονότι οι «μεγάλοι» της λίγκας επιδείκνυαν σταθερότητα, το ίδιο το πρωτάθλημα απείχε παρασάγγας από το να χαρακτηριστεί «πρότυπο». Κάθε άλλο… Τιμωρίες, αφαιρέσεις βαθμών, αγώνες στα χαρτιά, πτωχεύσεις: πολλά αποτελέσματα κρίνονταν στα γραφεία και όχι στον αγωνιστικό χώρο.
Στην αρχή της φετινής σεζόν, για παράδειγμα, η Καρπάτι Λβιβ έχασε εννέα βαθμούς λόγω παρατυπιών στα συμβόλαια ποδοσφαιριστών της. Την περασμένη άνοιξη, η Μέταλουργκ Ντονέτσκ τιμωρήθηκε με αποκλεισμό τριών ετών από τις ευρωπαϊκές διοργανώσεις, λόγω παραβίασης των κανόνων του Financial Fair Play.
Θα θυμάστε βέβαια και την τιμωρία της Μέταλιστ Χάρκοβο το καλοκαίρι του 2013, που επέτρεψε στον ΠΑΟΚ να αγωνιστεί στα πλέι οφ του Τσάμπιονς Λιγκ εναντίον της Σάλκε, μολονότι είχε αποκλειστεί από την ουκρανική ομάδα στον 3ο προκριματικό γύρο.
Απόσυρση και χρεοκοπία
Και τα προβλήματα δεν τελειώνουν εκεί… Στα τέλη της σεζόν 2012-13, αν και διένυε την καλύτερη σεζόν της στα τελευταία 13 χρόνια, η Κρίβμπας Κριβόι -Ρογκ αναγκάστηκε να αποσυρθεί από την τελευταία αγωνιστική και δεν απέφυγε τη χρεοκοπία. Καμία από τις ομάδες της Β’ κατηγορίας Ουκρανίας δεν θέλησε να την αντικαταστήσει και κάπως έτσι η Ούζγκοροντ και η Ζαπορίζιγια που βρίσκονταν στη ζώνη του υποβιβασμού παρέμειναν στους «μεγάλους».
Δεν είναι μεμονωμένο το περιστατικό. Το περασμένο καλοκαίρι, η νεοφώτιστη Ολεκσάντριγια αρνήθηκε την άνοδο, η οποία κρίθηκε πολύ δαπανηρή από τη διοίκησή της, και προτίμησε να συγχωνευτεί με άλλο σύλλογο της Β’ κατηγορίας. Είχε προηγηθεί και στα τέλη του 2013 η πτώχευση της Αρσεναλ Κιέβου, όλα τα αποτελέσματα της οποίας στη σεζόν ακυρώθηκαν.
Να σημειώσουμε στο σημείο αυτό ότι η άνοδος στη μεγάλη κατηγορία δεν είναι λόγος πανηγυρισμού για μια ομάδα χωρίς γερό πορτοφόλι να τη στηρίζει: ναι μεν οι νεοφώτιστοι έχουν λαμβάνειν κάτι μεταξύ 150.000-250.000 ευρώ σε τηλεοπτικά δικαιώματα, όμως τα λειτουργικά έξοδα στο επίπεδο αυτό ξεπερνούν τα 2 εκατ. τον χρόνο…
Η έναρξη των εχθροπραξιών τον χειμώνα του 2013 και η απομάκρυνση από την εξουσία του προέδρου της χώρας Βίκτορ Γιανουκόβιτς τον Φεβρουάριο του 2014 κατέστησαν κάθε δραστηριότητα στην Ανατολική Ουκρανία μια πολύ δύσκολη υπόθεση. Ηταν αδύνατο να μην επηρεαστεί και το ποδόσφαιρο από την κατάσταση αυτή.
Κατ’ αρχάς, έφυγαν από την ουκρανική λίγκα όλοι οι σύλλογοι που εδρεύουν στην Κριμαία, η οποία αποσχίστηκε από την Ουκρανία και προσαρτήθηκε στη Ρωσία, παρά την αντίδραση της διεθνούς κοινότητας. Εφυγε δηλαδή η Ταβρίγια Συμφερόπολης, η ομάδα που κατέκτησε το πρώτο πρωτάθλημα της ανεξάρτητης Ουκρανίας το 1992. Μάλιστα διαλύθηκε ως σύλλογος και ζήτησε άδεια να αγωνίζεται στο ρωσικό πρωτάθλημα με τη νέα επωνυμία FC TSK Συμφερόπολης. Τον ίδιο δρόμο ακολούθησε και η Σεβαστούπολη, που αιτήθηκε να ονομάζεται FC SKChF Σεβαστούπολης και να αγωνίζεται επίσης στη λίγκα της Ρωσίας.
Οι αιτήσεις τους έγιναν εν μέρει δεκτές: άλλαξε η επωνυμία τους και αγωνίζονται στη Ρωσία. Ελπιζαν ότι στην περίπτωσή τους θα γινόταν ό,τι και στην Μπουντεσλίγκα τον καιρό της επανένωσης των δύο Γερμανιών: αύξηση των ομάδων κατ’ εξαίρεση από 18 σε 20 και «πρόσκληση» δύο συλλόγων της πρώην Ανατολικής Γερμανίας να αγωνιστούν. Αυτό όμως δεν έγινε ποτέ στη Ρωσία. Επρεπε να ξεκινήσουν από την τρίτη κατηγορία…
Κάπως έτσι, το ουκρανικό πρωτάθλημα έμεινε με 13 ομάδες και με πολλά ζητήματα να λύσει ενόψει της σεζόν 2014-15. Τελικά αποφασίστηκε το σχήμα των 14 ομάδων, με την Ολιμπίκ Ντονέτσκ να παίρνει τη θέση της νεοφώτιστης Ολεκσάντριγια, που αρνήθηκε τη συμμετοχή.
Ο πραγματικός Γολγοθάς όμως ήταν το οργανωτικό θέμα, δεδομένων των εχθροπραξιών στην ανατολική πλευρά της χώρας. Ηταν αδύνατο να γίνουν αγώνες στο Ντονέτσκ, οπότε η Σαχτάρ, η Μέταλουργκ και η Ολιμπίκ έπρεπε να «εξοριστούν» στο Λβιβ ή στο Κίεβο. Ακόμα πιο ανατολικά, η Ζόρια Λουγκάνσκ μετακόμισε στη Ζαπορίζιγια. Αργότερα, τον Σεπτέμβριο αναγκάστηκε να φύγει και η Ιλίτσιβετς Μαριούπολης από την έδρα της και να εγκατασταθεί στο Ντνιεπροπετρόφσκ, καθώς στα τέλη Αυγούστου του 2014 μπήκαν οι φιλορωσικές δυνάμεις στην πόλη.
Αποτέλεσμα; Τουλάχιστον το ένα τρίτο των ομάδων της ουκρανικής λίγκας δεν αγωνίζεται στην έδρα του. Δυστυχώς αυτή η πραγματικότητα δεν ήταν άγνωστη έννοια στο ευρωπαϊκό ποδόσφαιρο. Συνέβη και στην Κύπρο…
Τάσεις… φυγής
Τα προβλήματα όμως δεν σταμάτησαν με τον ορισμό νέων εδρών. Υπάρχει και ο ανθρώπινος παράγοντας. Λόγω της κρίσης και της ανασφάλειας, η Τσερνομόρετς της Οδησσού αναγκάστηκε να λύσει τα συμβόλαια πέντε ξένων παικτών της. Το περασμένο καλοκαίρι παρακολουθήσαμε και το «μπρα ντε φερ» των παικτών της Σαχτάρ Ντονέτσκ με τον πρόεδρό τους, Ρινάτ Αχμέτοφ.
Οταν καταρρίφθηκε από πύραυλο το αεροσκάφος της Malaysian Airlines στις 17 Ιουλίου με αποτέλεσμα να σκοτωθούν και οι 298 επιβαίνοντες, έξι ποδοσφαιριστές αρνήθηκαν να επιστρέψουν στο Ντονέτσκ. Ομως, κάτι η μετακόμιση της ομάδας στο Λβιβ, κάτι οι απειλές του Αχμέτοφ, η Σαχτάρ συνέχισε χωρίς απώλειες τη σεζόν της. Δεν έγινε όμως το ίδιο και στη Μέταλιστ Χάρκοβο, που για τον ίδιο λόγο αναγκάστηκε να βάλει πωλητήριο σε αρκετούς Αργεντινούς παίκτες της που ζήτησαν μετ’ επιτάσεως να φύγουν.
Για να είμαστε απόλυτα ακριβείς, μπόρεσαν να κρατήσουν τους ξένους τους οι σύλλογοι που βρίσκονται κοντά στα κέντρα της εξουσίας. Ολιγάρχες όπως ο Ρινάτ Αχμέτοφ της Σαχτάρ και ο Ιγκόρ Κολομόισκι της Ντνίπρο Ντνιεπροπετρόφσκ διαθέτουν τα πολιτικά και οικονομικά μέσα για να πετυχαίνουν τον στόχο τους, ενώ και η δημόσια τοποθέτησή τους υπέρ της ενότητας της Ουκρανίας -ήτοι κατά της Ρωσίας- τους διατήρησε σε θέση ισχύος.
Αντίθετα, ο ιδιοκτήτης της Μέταλιστ Χάρκοβο, ο νεαρός δισεκατομμυριούχος Σεργκέι Κουρτσένκο, που φέρει την ταμπέλα του φιλορώσου και φίλα προσκείμενου στον πρώην πρόεδρο Γιανουκόβιτς, αναγκάστηκε να φύγει από τη χώρα στις αρχές του 2014. Κανένας δεν γνωρίζει πού βρίσκεται τη στιγμή που υπάρχουν εναντίον του εντάλματα σύλληψης για υπεξαίρεση κεφαλαίων στην Ουκρανία. Οπως είναι φυσικό, υποφέρει μαζί και η Μέταλιστ. Είναι ασαφές το ποιος κάνει κουμάντο στην ομάδα, η οποία έχει αποδυναμωθεί αγωνιστικά λόγω της φυγής των ξένων παικτών της, αλλά τουλάχιστον η πώλησή τους έχει δώσει μια ανάσα στα ταμεία της.
Επειδή δεν διαθέτουν τα ίδια μέσα με τις Σαχτάρ Ντονέτσκ, Ντιναμό Κιέβου και Ντνίπρο Ντνιεπροπετρόφσκ, οι υπόλοιποι σύλλογοι της λίγκας με δυσκολία μπορούν να πλησιάσουν τις πρώτες τρεις, πόσο μάλλον να τις ανταγωνιστούν. Και κανείς δεν γνωρίζει τι επιφυλάσσει το μέλλον γι’ αυτό το τόσο ιδιαίτερο, χωρίς ισορροπίες και χωρίς οργάνωση πρωτάθλημα, όσο οι συνθήκες παραμένουν οι ίδιες…
ΝΤΝΙΠΡΟ ΝΤΝΙΕΠΡΟΠΕΤΡΟΦΣΚ
Χωρίζει και ενώνει, όπως το ποτάμι…
Στις όχθες του Δνείπερου, του 4ου μεγαλύτερου ποταμού της Ευρώπης, που κόβει την Ουκρανία στη μέση από τον Βορρά προς τον Νότο, βρίσκεται το Ντνιεπροπετρόφσκ. Η περίπτωση της πόλης αυτής είναι ιδιάζουσα: μιλάει ρωσικά στο μέσο μιας ουκρανόφωνης περιοχής! Ουσιαστικά είναι το «παρατηρητήριο» απ’ όπου μπορεί κανείς να παρακολουθήσει και τις δύο πλευρές της διένεξης. Και είναι το μέρος όπου διακομίζονται οι περισσότεροι τραυματίες των πολεμικών επιχειρήσεων για νοσηλεία.
Η Ντνίπρο Ντνιεπροπετρόφσκ έχει και αυτή με τον τρόπο της εμπλακεί στη διένεξη. Ο πρόεδρος του συλλόγου, ο ολιγάρχης Ιγκόρ Κολομόισκι, στηρίζει οικονομικά τις κυβερνητικές δυνάμεις που μάχονται εναντίον των φιλορώσων στα ανατολικά. «Η Ρωσία μάς επιτέθηκε. Είμαστε σε πόλεμο μαζί τους, ακόμα και αν δεν έχει κηρυχτεί επισήμως», είχε δηλώσει πρόσφατα στην ελβετική εφημερίδα L’Hebdo, από τη Γενεύη όπου και διαμένει.
Ο πόλεμος πάντως δεν έχει φτάσει μέσα στην πόλη του Ντνιεπροπετρόφσκ. Και γι’ αυτό η ομάδα έδωσε τα εντός έδρας ματς πρωταθλήματος στο νεόδμητο γήπεδό της στην πόλη. Ομως αυτή η λύση δεν κρίθηκε ασφαλής από την UEFΑ και έτσι η Ντνίπρο υποδέχτηκε τους αντιπάλους της στο Europa League περίπου 400 χλμ. μακριά, στο Κίεβο.
Η περιπέτειά της αυτή όμως είχε ονειρεμένη εξέλιξη. Η Ντνίπρο . Δεν είχε φτάσει ποτέ πιο πέρα από τα προημιτελικά διοργάνωσης (1984-85 και 1989-90 στο Κύπελλο Πρωταθλητριών). Την Πέμπτη 14 Μαΐου, μετά τη νίκη της με 1-0 επί του αδιαφιλονίκητου φαβορί, της Νάπολι, ακόμα και ο πρόεδρος της χώρας, ο Πέτρο Ποροσένκο, μίλησε για «τη δόξα της Ουκρανίας» σε μήνυμά του στo Facebook.
Τα λόγια του προπονητή του θριάμβου, Μίρον Μάρκεβιτς, είναι ενδεικτικά τού τι σημαίνει η πρόκριση αυτή για τον ουκρανικό λαό γενικότερα: «Καθημερινά πεθαίνουν οι συμπατριώτες μας. Ισως οι στρατιώτες μας να παρακολούθησαν τον ημιτελικό – να ξέρουν ότι αγωνιστήκαμε και γι’ αυτούς. Δεν έχω παρά μία ευχή: στον τελικό εναντίον της Σεβίλης στη Βαρσοβία, όλη η Ουκρανία να σταθεί στο πλάι της Ντνίπρο. Να δούμε αυτή τη σπάνια στιγμή ενότητας σε εποχή πολέμου»…
Γιατί για τον Μάρκεβιτς αλλά και για τους περισσότερους Ουκρανούς, η Ντνίπρο συμβολίζει τον συνώνυμο ποταμό, που ταυτόχρονα χωρίζει αλλά και ενώνει αυτή την ταλαιπωρημένη χώρα. Τουλάχιστον αυτό θα σημαίνει το βράδυ της Τετάρτης.
-320x213.png)
