Ο ηθικός φραγμός της συντριβής…

Αναπόφευκτο παρεπόμενο της εμφατικής (8-2) ήττας των Καταλανών από τους Βαυαρούς. Σε παρόμοια συντριπτικά αποτελέσματα, δικαίως όπως αποδεικνύουν σχετικές παρεμβάσεις σε βάθος χρόνου, καραδοκεί, με επιχειρήματα, η ανάγκη -ακόμη και ως «υποχρέωση»(!) έχει αναφερθεί- του νικητή που επιβάλλεται να σεβαστεί τον ηττημένο όταν αυτός παραπαίει, όπως Μπάγερν και Μπαρτσελόνα αντίστοιχα. Να μην τον διασύρει.

Ειδικότερα στο ποδόσφαιρο, γενικότερα στον αθλητισμό; Οχι βέβαια, η ιστορία της ανθρωπότητας, της κοινής δραστηριότητας εντός των κοινωνιών της, βοά από την ανάγκη ύπαρξης, όχι ακριβώς λύπης για τον συντριπτικά ηττημένο άρα και παύσης του ρυθμού, αλλά σεβασμού προς την ανεπάρκειά του.

Η μεγάλη Ουγγαρία του Πούσκας, ομάδα-κόσμημα της ποδοσφαιρικής ιστορίας για την ανάδειξη του θεάματος, προκάλεσε σχετική παράκληση το 1954. Το φιλικό παιχνίδι Αιγύπτου – Ουγγαρίας στο Κάιρο έληξε 2-14! Μετά το 10ο γκολ του, επονομαζόμενου «χρυσοκέφαλου», Κόκτσιτς, Αιγύπτιος φίλαθλος έσπευσε δίπλα στον πάγκο των Μαγυάρων. Τους φώναξε, συνοδεία ύφους και χειρονομίας ικεσίας, τρεις επικλήσεις: Αρχικά, «Χαράμ για ουαλάντ» («Αμαρτία βρε παιδιά»), αμέσως μετά «Χαράμ για Πούσκας» και «Χαράμ για Κόκτσις», «αμαρτία», κοινώς «σταματήστε» προς τους δύο από τους πολλούς χαρισματικούς παίκτες εκείνης της «μεγάλης αδικημένης», όπως θεωρείται στην ιστορία του Παγκοσμίου Κυπέλλου, Ουγγαρίας.

Στο Γυμνάσιο θυμόμαστε τη φιλόλογο στο μάθημα της Ιλιάδας να αναλύει με έμφαση αναφερόμενη στη μονομαχία του, «φορτισμένου απ’ τον θάνατο του Αίαντα που είχε προηγηθεί», Αχιλλέα με τον ηττημένο Εκτορα. Κέντρο της αναφοράς, η σκύλευση του πτώματός του από τον νικητή. Ο ομηριστής Γάλλος συγγραφέας Αλέν Μπροσάρ έχει γράψει βιβλίο με τίτλο «Το σώμα του εχθρού», ανάλυση της «υποχρέωσης», λοιπόν, σεβασμού του ηττημένου, πόσο μάλλον εκείνου που υπέστη συντριβή.

Τόσο στην αρχαιοελληνική όσο και στη χριστιανική ορθόδοξη παράδοση αναφέρεται -και μάλιστα σε υψηλούς τόνους- η έννοια του ελέους όταν ο τελικά ηττημένος αντίπαλος έχει πολεμήσει τίμια, δεν ήταν δόλιος την ώρα της πάλης αλλά και πριν από αυτήν. Από τον βίο και την πολιτεία του «δικαιούται σεβασμό και όχι διασυρμό».

«Σπάσιμο ηθικού»

Υποθέτουμε πως δεν αναρωτηθήκατε αν «αυτά έχουν άμεση σχέση με τη βαριά ήττα των Καταλανών από τους Βαυαρούς»… Αν ναι, σας απαντά ο δόκτωρ Διεθνών Οικονομικών Σχέσεων, καθηγητής Ευάγγελος Πισσίας. Θυμηθήκαμε παλιότερη σχετική συζήτηση μαζί του, ζητήσαμε να επαναφέρει την ουσία της:

«Πρέπει να υπάρχει ηθικός φραγμός ακόμη και στο ποδόσφαιρο, γενικότερα στον αθλητισμό, πράξη, θέαμα με ευρύτερη λαϊκή απήχηση και ό,τι μόλις είπα αποδεικνύει την ίδια ανάγκη. Αλλωστε μια ομάδα που σπάει το ηθικό της άλλης και τη νικά κατά κράτος μπορεί να αλλάξει σχέδιο, εννοώ να δώσει περισσότερη ποιότητα απ’ ό,τι πάθος και ορμή. Το ποδόσφαιρο, όσο κι αν αυτό ηχεί αλλά δεν είναι άτοπο στην εποχή μας, πρέπει να παραμείνει, πιο σωστά να επανέλθει, πρώτα άθλημα και να κρατήσει ως πρώτο τη τάξει σκοπό την σχεδόν ξεχασμένη, ιδιαίτερα στο υψηλό επίπεδο των ομάδων του Τσάμπιονς Λιγκ και όχι μόνο εκεί βέβαια, ευγενή άμιλλα… Και να μη μετεξελίσσεται, όπως κατά καιρούς βλέπουμε, σε ρωμαϊκή αρένα.

Το ποδόσφαιρο συνεγείρει την ανθρωπότητα, άρα και με παρόμοια στάση ζωής απέναντι στον ηττημένο να διατηρήσει τον, συχνά αλλοιωμένο, ιδιαίτερο, αρχικό, πολιτισμό του. Δεν συνάδει αγώνας οποιασδήποτε μορφής, ακόμη και στην εποχή μας του άκρατου επαγγελματισμού και της επιχειρηματικής σκοπιμότητας, με την ακρότητα του θεάματος. Δεν αποτελούν ηθικολογία όλα όσα λέω».