«Και βέβαια ανησυχώ. Αλλά τίποτα δεν τελειώνει πριν έρθει το… τέλος. Ετσι και στο ποδόσφαιρο. Μου αρκεί οι παίκτες της Γερμανίας, ανεξάρτητα από όσα θα τους πει ο προπονητής Λεβ, να έχουν κάνει αυτοκριτική. Αν συμβεί αυτό, θα “προστάξουν” την μπάλα όπως πρέπει στο σημερινό παιχνίδι με τη Σουηδία».
Ο, 65χρονος πλέον, Μάνφρεντ Καλτς, επιθετικογενής δεξιός αμυντικός (πάντα χωρίς καλαμίδες στα πόδια), παίκτης μπροστά από την εποχή του (από το 1975 ώς το 1983, 69 παιχνίδια, οκτώ γκολ με την Εθνική Δυτικής Γερμανίας), έθεσε τον όρο για πετυχημένη συνέχεια της τωρινής ομάδας.
Πλέον διδάσκει ποδόσφαιρο σε παιδιά στο Μπόχουμ και ως σοφός δάσκαλος υπενθύμισε: «Βέβαια η μπάλα των Παγκοσμίων Κυπέλλων συχνά αδικεί, κάνει τα δικά της. Θυμηθείτε τους μεγάλους παίκτες όλων των εποχών που ποτέ δεν σήκωσαν Παγκόσμιο Κύπελλο».
Ωραίο θέμα. Με επιχείρημα τη συνύπαρξη του ατόφιου ταλέντου με την ισχυρή προσωπικότητά τους όταν έπαιζαν, αποτελούν τους βασιλιάδες της μπάλας χωρίς στέμμα!
Ο αντίλογος, δίκαια, υπαγορεύει πως, ακόμη κι αν δεν το κράτησαν ποτέ στα χέρια τους, η απουσία του κορυφαίου τροπαίου, από τον ούτως ή άλλως πλούσιο προσωπικό απολογισμό, ουσιαστικά ούτε προσθέτει μα ούτε και αφαιρεί το παραμικρό από τη δεδομένη αξία, την υστεροφημία τους.
Ευφυολογήματα, όπως ότι το θηλυκό γένος της μπάλας είναι η αιτία της ίδιας αγνωμοσύνης προς τους Φέρεντς Πούσκας, Γιόχαν Κρόιφ, Μισέλ Πλατινί, έχουν εφευρεθεί ως έσχατη εξήγηση.
Η ουσία, βέβαια, είναι πως ό,τι και αν σκαρφιστεί κανείς και όπως και αν το διατυπώσει, ο Ούγγρος, ο Ολλανδός και ο Γάλλος είναι ανάμεσα στους λίγους κορυφαίους που ανέδειξαν –και όχι απλά υπηρέτησαν– το ποδόσφαιρο.
Δεν είναι τυχαίο πως, παρά την κραυγαλέα προσωπική έλλειψη κατάκτησης του Παγκοσμίου Κυπέλλου, ο Ούγγρος και ο Ολλανδός θεωρούνται, μαζί με Μαραντόνα, Πελέ, Ντι Στέφανο, οι κορυφαίοι όλων των εποχών.
Και ο Πλατινί είναι ο πρώτος υποψήφιος να δεχθεί την κλήση από την ιστορία της μπάλας ώστε να εισχωρήσει στην ίδια χαρισματική συντροφιά.
Ελάχιστος φόρος τιμής είναι η επαναδιατύπωση της ισχυρής φυσιογνωμίας των τριών κορυφαίων, ευλογημένων μεν, αδικημένων δε, από το Παγκόσμιο Κύπελλο.
Φέρεντς Πούσκας
Την αναφορά στον Ούγγρο «ιπτάμενο συνταγματάρχη», όπως ήταν το προσωνύμιό του, δεν χρειάζεται να προλογίζει το περί… τηλεοράσεως συμπέρασμα!
Αυτό εξάγεται από τα στοιχεία της ιδιαίτερης παρουσίας του: πριν δραπετεύσει (κυριολεκτούμε!) δίκην αντίδρασης για το πολιτικό σκηνικό στην πατρίδα του προς τη Δυτική Ευρώπη, πρόλαβε να πετύχει 84 γκολ σε 85 παιχνίδια (!) με την Εθνική Ουγγαρίας.
Μαζί της φόρεσε χρυσό ολυμπιακό μετάλλιο (1952), δυο χρόνια μετά (1954) σε Παγκόσμιο Κύπελλο ήταν ο καλλιτέχνης της στο ανεκπλήρωτο «Θαύμα της Βέρνης» όπως έμεινε στην ιστορία η ήττα από τους Γερμανούς στον τελικό…
Εναν χρόνο νωρίτερα (1953), εκείνος της είχε δείξει τον δρόμο της ιστορικής νίκης (3-6) στο Ουέμπλεϊ απέναντι στην οικοδέσποινα Αγγλία και ίσως η άνοδος στον θρόνο της κορυφαίας διοργάνωσης να συνέβαινε στο επόμενο Παγκόσμιο Κύπελλο (1958) αν η σοβιετική εισβολή στην Ουγγαρία δεν είχε αποτέλεσμα και τη διάλυση εκείνης της Εθνικής των Μαγυάρων…
Με εγκέφαλο της ούτως ή άλλως εμπνευσμένης ενδεκάδας τον –και– προπονητή του Παναθηναϊκού στον τελικό επίσης του Ουέμπλεϊ (1971).
Ο, σύμφωνα με τη Διεθνή Ομοσπονδία Στατιστικής Ποδοσφαίρου, «κορυφαίος επιθετικός του 20ού αιώνα» ανάλογα με τη φάση ήταν τεχνίτης ή δυνατός με πόδι-μοιρογνωμόνιο: «Εβαζε με το πόδι όσα καλάθια ήθελε σε μπασκέτα, την έστελνε, επίσης, όσες φορές ήθελε στις προπονήσεις μας, από κάθε απόσταση, να χτυπά στο οριζόντιο δοκάρι!» μας έχει διηγηθεί ο Κώστας Ελευθεράκης…
Η απουσία, λοιπόν, της τηλεόρασης από την εποχή του είναι η μόνη αιτία της αδυναμίας όλων σήμερα να εκστασιάζονται όταν ακούν για τον Φέρεντς Πούσκας…
Μισέλ Πλατινί
Πάντα η φανέλα έξω από το σορτσάκι… Οταν τον είχαμε συναντήσει το 2005 στο Παρίσι για την «Ελευθεροτυπία», μας είχε πει πως «αυτό βοηθούσε τον… αέρα να σβήνει τον ιδρώτα!». Ψέμα…
Ο Γιούρι Τζοργκαέφ είχε βάλει τα πράγματα στη θέση τους: «Αν δεν… αερίζεται τέτοιο ταλέντο, τότε πνίγεται!» Το… ρεπερτόριο του Γάλλου, ηγέτη της Γαλλίας σε τρία Παγκόσμια Κύπελλα (23 ετών το 1978, το 1982 και το 1986); Απεριόριστο!
Μπαλιές ακριβείας με την μπάλα ψηλά ή, κάτω, τριγωνάκια και κοφτές ντρίμπλες, όπου και όταν έπρεπε και όχι για το θεαθήναι, ειδίκευση στα απευθείας φάουλ, συνδυασμός τεχνικής και δύναμης στον έλεγχο της μπάλας…
Ηγέτης! Εφτασε ώς τον ιστορικό ημιτελικό του 1982 στην Ισπανία, οι Γερμανοί είπαν «όχι» ώστε να βρεθεί στον τελικό, απέναντι στους μελλοντικούς εργοδότες του, Ιταλούς.
Γιόχαν Κρόιφ
Με τον ίδιο προεξάρχοντα, το γνωστό ως «ολοκληρωτικό ποδόσφαιρο» του Αγιαξ στην αυγή της δεκαετίας του 1970 άλλαξε, παγκοσμίως, τον τρόπο σκέψης των ποδοσφαιριστών και την αίσθηση των θεατών… Κι από τότε ώς σήμερα, πέρα από αναπόφευκτες αποκλίσεις, νεότερη ποδοσφαιρική επανάσταση δεν έχει συμβεί!
Ισως ό,τι μόλις διαβάσατε να αρκούσε, ώστε να αιτιολογηθεί η ένταξη του Γιόχαν Κρόιφ στην εκλεκτή μικρή συντροφιά των καλλιτεχνών της μπάλας που όμως έμειναν με άδεια, από Παγκόσμιο Κύπελλο, χέρια…
Η παρουσία του απέναντι στη Δυτική Γερμανία και τον… γαντζωμένο πάνω του Μπέρτι Φογκτς, στον τελικό του 1974, ήταν η μόνη ευκαιρία του (δεν μετείχε το 1978 στην Αργεντινή, στο επόμενο Παγκόσμιο Κύπελλο όταν η Ολλανδία έμεινε πάλι με άδεια χέρια από τον τελικό με την επίσης οικοδέσποινα ομάδα).
Κρόιφ ίσον εικόνα αντισυμβατικού ποδοσφαίρου βάσει προσόντων, δηλαδή ευελιξία, τεχνική, κατάργηση νόμων της Φυσικής με ή χωρίς την μπάλα, αλλαγή ταχύτητας με την μπάλα στα πόδια…
Πατέρας της «Cruyff Turn», δηλαδή της προσποίησης 180 μοιρών-«μητέρας» διαγώνιας κίνησης με ή χωρίς την μπάλα, που άφηνε αποσβολωμένους τους αμυντικούς!
Συνυπήρχε με, εκ γενετής, καρδιοπάθεια… Οταν ξεκίνησε ο χαμένος τελικός του 1974, μετά τη σέντρα που έκαναν οι Ολλανδοί, άλλαξαν 17 πάσες χωρίς οι Γερμανοί να έρθουν σε επαφή με την μπάλα, ο Κρόιφ κέρδισε το πέναλτι και 0-1 από τον Νέεσκενς!
